تکرار تلخ بیکیفیتی در تولید نان
یکی از اهداف اساسی کشور، قطع و خشکانیدن ریشههای وابستگی اقتصادی به کشورهای بیگانه بوده و در این میان گندم یکی از کالاهای اساسی در اقتصاد بهشمار میآید و در میان سایر کالاها از اهمیت و موقعیت استراتژیکی برخوردار است. در حال حاضر و علیرغم پیشرفتهای کشور در زمینه کشاورزی و افزایش سطح زیر کشت و بالا بردن میزان بازده تولید محصولات کشاورزی متأسفانه هنوز از واردکنندگان عمده گندم هستیم.
عواملی چون رشد جمعیت، فرهنگ غلط مصرفی جامعه در مصرف نان و بیتوجهی برخی تولیدکنندگان نان به مسائل فنی پخت، از مهمترین دلایل این امر است. رعایت نکردن اصول فنی در پخت از سوی نانوایان موجب افزایش چشمگیر ضایعات نان شده است و حتی از نان تولیدی بهعلت خمیر بودن، سوخته شدن و یا به هر دلیل دیگر قابل استفاده نبوده و توسط مصرفکننده عملا دور ریخته میشود که نتیجه آن تنها بازارگرمی "نمکیها" که حاصل "ریزهنانی" است.
سالانه رقمی تقریبی معادل 150 هزار تن نان به ارزش باز هم تقریبی 10 میلیارد تومان تنها در تهران دور ریخته میشود که با احتساب دورریز در سایر شهرهای کشور، سالانه بیش از 600 هزار تن نان خشک و به ارزش تقریبی 40 میلیارد تومان دور ریخته میشود.
در قانون برنامه پنجم، بهطور مصرح در خصوص کیفیت نان مطالبی عنوان شده است. دفتر مطالعات زیربنایی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ضمن بررسی ساختار و آسیبشناسی چرخه تولید نان در کشور راهکارهایی را برای بهبود کیفیت، مهمترین فرآورده غذایی مصرفی مردم ارائه کرده است.
از اصلاح ساختار تولید تا استفاده از نیروی انسانی آموزشدیده از مواردی است که در قانون برنامه پنجم به آن اشاره شده است. همچنین توسعه تولید انواع نانهای باکیفیت، بهبود فرایند، بهداشتی و متناسب با ذائقه و فرهنگ مردم، حفظ ذخیره استراتژیک لازم، تنظیم مبادلات تجاری گندم و آرد و انجام امور توسط بخش غیردولتی از مواردی است که در قانون پنجم در جهت ارتقاء سطح کیفی اصلیترین فرآورده غذایی مصرفی مردم به آن اشاره شده است.
طبق این گزارش که از سوی مرجعی مهم که مسئول رسیدگی و پیگیری مسائلی از این دست است، کامل نبودن خطوط بوجاری گندم در کارخانهها، عدم تولید آرد تخصصی برای هر یک از فرآوردههای نانوایی و صنعت در اختلاط آردها و همچنین ضعف در تکنولوژی تولید از مواردی است که به این مشکل مهم در تولید نان باکیفیت دامن میزند. مواردی چون ضعف اپراتوری و فرایندی، انبارداری و حمل و نقل آرد نیز نمیتوان در فرآیند این محصول نادیده گرفت.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ضمن بررسی این مشکلات 18 راهکار را تدوین و تهیه کرده است که اجرای آن میتواند مشکل بخشی بزرگی از ضایعات نان را مرتفع سازد. علیرغم سنگینی که بهعنوان یارانه نان به بودجه دولت تحمیل میشود، نان بهصورت مطلوب در اختیار مردم قرار نمیگیرد و حدود 30 درصد آن بهصورت دورریز و ضایعات درمیآید. دست آخر زمانی که گندم به آرد تبدیل میشود و در انبار نانواییها قرار گرفت، در تبدیل آرد به نان مقدار زیادی ضایعات داریم که به شکلهای متفاوتی از چرخه مصرف خارج میشود که این ضایعات تا حدود 30 درصد تخمین زده میشود. سالها است که ضایعات نان آن هم با قیمتهای جدیدش آن قدر زیاداست که در کنار پخت و مصرف نان، حرفه دیگری به نام جمعآوری و خرید نان خشک از در خانهها توسط نانخشکیها برقرار است.
در هر حال راهکارهایی برای کاهش این ضایعات و در نتیجه تولید محصولی با کیفیت بالا و حفظ منابع ملی کشور از سوی مرکز پژوهشهای مجلس ارائه شده است که این میتواند تا حدود زیادی از مشکلات بکاهد.
همواره برای حل مشکل خاصی آن در مورد تأمین امنیت غذایی مردم نیاز به یکسری راهکارهای اصولی و استراتژیک است. حال با ارائه آن باید منتظر ماند و دید که چه زمانی برای اجرای آن در نظر گرفته میشود و اصلاً این پژوهش کاربردی دارد یا خیر؟ و آیا میتوانند هرچه سریعتر یک نقشه راه برای زنجیره تأمین تولید نان تدوین کنند یا خیر؟/
خبرنگار: مریم بهنامراد
T-910330-01_R
دیدگاه تان را بنویسید