همسایگان ایران رقیبان جدی در بخش کشاورزی

تأمین امنیت غذایی با تکیه بر تولید از منابع داخلی و نیل به خودکفایی در محصولات اساسی، ارتقاء سطح سلامت موادغذایی، اصلاح و بهینه کردن الگوی مصرف و حمایت مؤثر از تولید و صادرات با توجه به مزیت‌های نسبی و خلق مزیت‌های جدید نکاتی است که در عصر حاضر با توجه به آن بخش کشاورزی در کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه مدنظر قرار گرفته است. تولیدات محصولات کشاورزی ایران در مقایسه با سایر کشورها به‌خصوص همسایگانش از گذشته تاکنون در خور قیاس نبوده "ولی به شرط اینکه این بخش جدی گرفته شود."

تحقق خودکفایی، حمایت از ساخت زیربناها، قابلیت انعطاف‌پذیری در شرایط محیطی مختلف و ارتقاء قدرت رقابت در بازارهای بین‌المللی نیز در کشورها فراموش نشده است. در جهان امروز یکی از مشکلات اساسی کشورها تامین نیازهای غذایی است، به‌گونه‌ای که امنیت غذایی به‌عنوان یکی از مهمترین برنامه دولت‌ها قرار گرفته است. در این میان ترکیه یکی از کشورهایی است که علاوه بر این که در تولید محصولات غذایی مورد نیاز خود به استقلال کامل رسیده، بلکه با اتخاذ سیاست‌های مناسب و برخورداری از منابع کافی تصمیم گرفته به یکی از تأمین‌کنندگان اصلی محصولات کشاورزی در جهان بدل شود که این موضوع در ایران به طور دقیق و دوراندیشی شده مورد بررسی قرار نرگفته است که این امر پایش روند و تغییر حمایت‌ها را دشوار می‌سازد همچنین ممکن است برخی حمایت‌های پنهان وجود داشته که ارقام آن به‌طور مستند قابل دسترس نیست و لذا برآورد کل حمایت از شفافیت و صحت لازم برخوردار نیست.

کشاورزی، پیشرو در ترکیه

هرچند ترکیه در سال‌های اخیر شاهد پیشرفت صنعتی وسیعی بوده است، ولی کشاورزی همچنان از مشاغل اصلی در این کشور محسوب می‌شود. ترکیه به‌علت در اختیار داشتن خاکی حاصلخیز و همچنین داشتن کشاورزانی سخت کوش یکی از معدود کشورهایی در جهان به‌شمار می‌آید که در زمینه کلیه محصولات غذایی موردنیاز خودکفا محسوب می‌شود. وجود شرایط آب و هوایی متنوع و بارش باران کافی این کشور را قادر ساخته که محصولات کشاورزی متنوعی را تولید کند. هرچند کشاورزی در مناطق کوهستانی شرقی ترکیه که بیشتر شاهد فعالیت‌های دامداری و دامپروری است کمتر به چشم می‌خورد ولی کشاورزی در تمام مناطق ترکیه یکی از مشاغل اصلی محسوب می‌شود. این کشور با تهیه زیرساخت‌های لازم برای هماهنگ کردن کشاورزان با تکنیک‌های مدرن و مکانیکی کردن کشاورزی توانست جایگاه بخش کشاورزی را سرپا نگه دارد.

نگاه سیاسی گونه به کشاورزی

این کشور با صادرات محصولاتی نظیر سبزیجات، روغن زیتون، شکر، پنبه، میوه‌های تازه و خشک شده، حبوبات، انواع آجیل و محصولات دامی و... بخش وسیعی از بازار آمریکا و کشورهای عضو اتحادیه اروپا و منطقه خاورمیانه را از آن خود کرده است. از نظر تاریخی، کشاورزی در طول دهه‌های گذشته علاوه بر این که بزرگترین حجم نیروی کار این کشور را به خود اختصاص داده، بخش وسیعی از درآمدهای صادراتی ترکیه در گذر زمان نیز همواره از فروش محصولات کشاورزی تأمین شده است. توجه به این موضوع که 60 درصد از کلیه درآمدهای صادراتی ترکیه در دهه 1980 را فروش محصولات کشاورزی تشکیل می‌داده، خود نشان‌دهنده این موضوع است که کشاورزی یکی از مؤلفه‌های اصلی در سیاست خارجی ترکیه است. یعنی به‌گونه‌ای ترکیه توانست از بخش کشاورزی به‌عنوان ابزاری مطلوب برای مطرح‌سازی خود در بازارهای جهانی استفاده کند. تا جایی که فروش و صادرات محصولاتش می‌تواند برخی از خلاءهای صنعتی این کشور را در بازارهای تجاری بپوشاند.

حمایت از کشاورزی

هرچند که وضعیت کشاورزی در ترکیه نسبت به سایر کشورهای منطقه از جایگاه مطلوب‌تری برخوردار است، ولی بنا بر اطلاعات موجود تحقیقات پژوهشی در این کشور ضعیف است و این به‌علت کمبود مشاوران و کارشناسان با تجربه و تجهیزات مورد نیاز در خصوص تجهیزات پژوهشی کشاورزی است. این در حالی است که ترکیه برای رسیدن به رشدی متوازن در بخش کشاورزی به ارتقای تمام سطوح این بخش نیاز دارد. گسترش سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و دام، وارد کردن بذرهای متنوع با کیفیت و همچنین تشویق سرمایه‌داران به سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف کشاورزی و دامی را در دستور کار دولت این کشور قرار گرفته است که این مسئله تأثیرات بسیار مؤثری بر روی پیشرفت هرچه بیشتر کشاورزی در ترکیه دارد و خواهد داشت.

ایران در همسایگی ترکیه...!

کشورمان با توجه به وجود منابع و زمین‌های در خور کشاورزی مطلوب و ایده‌آل از ترکیه عقب نیست. تنها ایجاد راهکارها، تأمین منابع، نادیده نگرفتن مشکلات بخش کشاورزی و کشاورز است که توانسته این دو کشور را از هم متمایز کند. هرچند ایران نیز در بیشتر تولیدات محصولات کشاورزی خودکفا شده است ولی هنوز چالش‌ها و مشکلات متعددی گریبان این بخش را گرفته است. روند کند بهبود وضعیت کشاورزی در سالیان گذشته، امروز این بخش را صدمه زده است از سوی دیگر کشورمان قادر به حضور در بازارهای جهانی و عرضه محصولات کشاورزی تولیدی است ولی به‌دلیل همین بی‌مهری‌های متولیان در گذشته این حضور در شأن جایگاه کشورمان نیست. تنها به این نکته اکتفا می‌کنیم که ایران توانمند و قادر است که در صورت ایجاد بسترهای لازم و بهبود زیرساخت‌های کشاورزی با کشور ترکیه رقابت و از مرز بهترین نیز عبور کند./

خبرنگار: مریم بهنام‌راد

G-910322-01_R

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید