صادراتی در بنبست تصمیم
تولید با محوریت صادرات، یکی از برنامههایی است که در چشمانداز برنامه پنجم بر روی آن تأکیدات فراوانی شده است. تولیداتی که علاوه بر رفع نیاز داخل قادر به حضور در بازارهای تجاری نیز باشد. فضای نوین اقتصاد جهانی، انجام برنامهریزیهای لازم برای ارائه تولیدات قابل رقابت در بازارهای جهانی را در صدر اولویت کشورها قرار داده است. در واقع، رونق تولید و افزایش اشتغال در گرو توجه به حضور در بازارهای جهانی است. تا زمانی که تولیدات صادراتگرا مطابق با استانداردهای جهانی نباشد، صادرات صورت نگرفته و به تبع آن تولید و اشتغال پایدار محقق نمیشود. این مهم نیز میسر نیست؛ مگر، با ایجاد وحدت رویه میان تولید و تجارت.
تولید صادراتی و بهدنبال آن رشد و توسعه صادرات غیرنفتی از مهمترین سیاستهای دولت بهشمار میرود که بهعنوان یکی از برنامههای اصلی از جنبه های مختلف پیگیری میشود. تولیدکنندگان در بخش کشاورزی با تمام توان سعی بر افزایش راندمان تولید محصولات خود دارند. چند سال است که بحث صادرات تخممرغ دغدغه اصلی تولیدکنندگان این محصول شده است. از ابتدای سال جاری نیز این درخواست از سوی تولیدکنندگان طبق سنوات سالهای گذشته بازگو شده است. آنان خواهان صادرات مازاد تولید هستند. چرا که با رصد کردن بازارهای موجود اطراف کشور درمییابیم که کشورهای همجوار ایران نیازمند این محصول هستند. از این رو برای ثبات در تولید و همچنین ارزآوری توسط این محصول راه چارهای جز صادرات وجود ندارد.در اوایل سال جاری دبیرکل کانون سراسری انجمنهای صنفی پرورشدهندگان مرغ تخمگذار با بیان اینکه تا پایان مرداد بیش از 100 هزار مازاد تخممرغ در کشور انباشته میشود بر روی صادرات این محصول تأکید داشت. استانهای قزوین، البرز، تهران، قم، اصفهان، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی استانهایی هستند که 98 درصد تولید تخممرغ را به خود اختصاص دادهاند. علیرغم افزایش تولید تخممرغ و وجود ماهانه حدود 10 هزار تن تخممرغ مازاد، با تسهیل در صادرات میتوان این میزان را به کشورهای عراق، افغانستان، تاجیکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس که واردکننده هستند، صادر کرد که متأسفانه این فضا برای چنین اقدامی هنوز فراهم نشده است. روز گذشته خبری مبنی بر فاسد شدن بیش از 45 هزار تن تخممرغ به ارزش بیش از یکهزار میلیارد ریال را در ایسنا خواندیم. این مطلب نشان از این دارد که هنوز هیچ اقدامی برای تسهیلا در صادرات این محصول صورت نگرفته است.
نکته قابل توجه در این است که علیرغم آزادسازی صادرات تخممرغ و صفر شدن تعرفه آن همچنان این محصول در انبارها انباشته شده و صادراتی شود که در اینجا میتوان به قابل رقابتی نبودن قیمت محصول ایرانی با کشورهای رقیب مانند ترکیه دانست. در حالی که هزینه تمامشده هر کیلوگرم تخممرغ دو هزار و 500 تومان است، این مصحول کیلویی یکهزار و 500 تومان از تولیدکننده خریداری میشود. این فاصله قیمتهای تولید تا توزیع لطمه را به تولیدکننده وارد میسازد و از سوی دیگر با افزایش این قیمتها صدمه به مصرفکننده وارد میشود و این در مورد هرکدام معضلی برای اقتصاد کشور محسوب میشود.
تولید صادراتگرا و هدفمند موتور محرک رشد اقتصادی کشور است که در سایه آن افزایش اشتغال پایدار در کشور امکانپذیر میشود. در این راستا، اتخاذ راهبردهای مناسب توسعه تجاری، گام مهمی در تحقق این هدف بهشمار میرود که طی آن توجه به مهندسی صحیح نهادهها (اعم از نیروی کار و سرمایه)، بهویژه نهادههای درگیر در ارتباط بخشی میان تولید و تجارت حائز اهمیت است. علاوه بر این، ایجاد کانال تولید صادرات، راهبرد دیگری است که در نتیجه آن میتوان آثار گسترده و موثری بر حوزههای مختلف همچون تشویق رقابت، کاهش هزینههای تولید، بهبود کارآیی و کیفیت تولید محصولات، افزایش بازدهی عوامل تولید و بویژه افزایش اشتغال ایجاد کرد.
تولید کالا برای صادرات سبب میشود تا علاوه بر تضمین تدوام فعالیت آن واحد تولیدی و تولید پایدار، نیاز بازارهای داخلی تأمین شده و آن محصول در بازارهای خارجی هم ارائه شود. تولیدکنندگان باید برای حضور موفق در بازارهای جهانی، ضمن تلاش برای کاهش قیمت تمام شده محصولات تولیدی، سطح کیفی محصولات را افزایش داده و ضمن نیازسنجی بازارهای خارجی متناسب با نیاز مشتریان تولید کنند. دولت باید با حمایتهای بیشتر از این تولیدکنندگان و اولویت دادن اختصاص تسهیلات به این افراد، زمینه را برای فعالیت بیشتر آنان در زمینه تولید صادراتی مهیا کرد. حال که اصرار بر صادرات از سوی تولیدکنندگان این محصول همچنان باقی است، تنها این سؤال باقی میماند که با توجه به پایین بودن مصرف سرانه تخممرغ در کشور که بهدلیل قیمت بالای آن است، با راهاندازی صادرات این محصول کمبود و یا افزایش قیمت، مصرفکننده داخل را تهدید نمیکند؟/
خبرنگار: مریم بهنامراد
G-910317-01_R
دیدگاه تان را بنویسید