تکلیف وعدهها چه میشود؟
شهروند،فرشید غضنفرپور
چهار روز مانده به روز انتخابات محمدباقر قالیباف یکی از دو نامزد اصلی جریان اصولگرا به سود سیدابراهیم رئیسی دیگر نامزد این جریان از رقابتها کنار کشید. قالیباف سومین حضور خود در انتخابات ریاستجمهوری را تا نزدیک به انتها تجربه کرد اما اینبار ترجیح داد برخلاف دومرتبه پیشین نامش درمیان بازندگان انتخابات ثبت نشود. محمدباقر قالیباف که دراین انتخابات چهرهای سرسختتر از گذشته از خود نشان داد، حالا گفته است که ستادهایش درخدمت «برادر ارجمند حجتالاسلام رئیسی» قرار خواهد گرفت. او به اعتراف غالب تحلیلگران در این انتخابات برای تخریب چهره دولت روحانی سنگتمام گذاشت. در انتقاد از دستاوردهای دولت تا جایی پیش رفت که حسامالدین آشنا نوشت: فیلم دوم تبلیغاتیاش چنان بود که اگر «صحنههای حضور حماسی ایشان را از فیلم حذف کنید»، درمییابید که تفاوتی با برنامههای اپوزیسیون ضدانقلاب درباره فقر و فلاکت در ایران امروز ندارد. قالیباف تنها در تبلیغ و اظهارنظر علیه دولت یازدهم زیادهروی نکرد، او حتی در ارایه وعدههای اقتصادی و معیشتی به مردم نیز چنان عمل کرد که میتوان گفت؛ چنین رویکردی پیش از این بیسابقه بوده است. سایتی برای پرداخت «کارانه» به مردم راهاندازی کرد و هنگامی که با شکایت وزارت کار به دلیل نداشتن مجوز این سایت فیلتر شد، سایتی به نام مسکن ٩٦ را رونمایی کرد که وعده میداد خانههای خالی را ازچنگ ثروتمندان خارج کرده و میان فقرا تقسیم میکند! قالیباف درتبلیغات امسال خود بر شعار مبارزه با اقلیت ٤درصدی درکنار حمایت از اکثریت ٩٦درصدی تأکید فراوان کرد و در مناظرههای زنده تلویزیونیاش هم تقریبا هربار که نوبت به او رسید، به این موضوع اشاره کرد که آمده تا نماینده ٩٦درصد مردم دربرابر ٤درصد دیگر باشد.این ادعا البته حبابی بیش نبود و تا پایان مهلت تبلیغات هم دوام نیاورد این وعده ها در اولین گام راستی آزمایی نمره قبولی نگرفت و صاحب وعده نیز چنانکه گفته می شود خود به وعده ای از گردونه رقابت ها کناره گرفت در حالیکه او و اطرافیانش تا پیش از این شدیدا هر نوع احتمال کنارهگیری را رد میکردند. خودش درنخستین مناظره زنده تلویزیونی خطاب به اسحاق جهانگیری گفت: «این هم ازپدیدههای عجیب است که شما بهعنوان معاون رئیسجمهوری نامزد شدید و آمدید، البته حق شهروندی شماست. صداقت شما هم تا چند روز آینده مشخص میشود که شما هستید؟ نیستید؟» او همچنین در دیدار با جمعی از علما و ائمه جماعات تهران گفته بود؛ «من کاندیدا نشدم که کنارهگیری کنم. من با قدرت آمدهام که بر دولت ۴درصدی مهر پایان بزنم و دولتی تشکیل دهم که با بکارگیری مدیرانی نسل چهارمی بتواند کشور را از بحران اقتصادی موجود نجات دهد.» حسین قربانزاده مشاور سیاسی قالیباف هفت روز پیش از انصراف قالیباف در توییتر خود نوشته بود؛ «اگر قالیباف کنار برود، روحانی دور اول برنده است. او تحت هیچ شرایطی کنار نخواهد رفت. انتشار شایعه ازسوی حامیان دولت برای ایجاد یک ترس بزرگ است.»
غلامرضا مصباحیمقدم سخنگوی جامعه روحانیت مبارز روز یکشنبه درمصاحبه با سایت خبرآنلاین درباره اینکه آیا آرای قالیباف دراین مدت ریزش داشته یا نه؟ گفته است: «تعبیر به ریزش را دقیق نمیدانم، چون موضوع رشد مطرح است نه ریزش. آنچه من میبینم، آرای آقای رئیسی رو به رشد بیشتر است و آرای آقای قالیباف رشدش متوقف شده یا رشدش کمتر است.»
او یک روز پیش از انصراف قالیباف از ادامه رقابتها گفته بود: «اگر آقای قالیباف کنار برود، به نفع آقای رئیسی نخواهد بود، همانطور که اگر آقای رئیسی کنار برود، کنارهگیریاش به نفع آقای قالیباف نمیشود.» البته به نظر میرسد هستند افرادی که از این موضوع ناامید هم نشدهاند؛ ازجمله محمدرضا عارف در واکنش به کنارهگیری قالیباف گفته است؛ این انتظار میرفت که قالیباف کنارهگیری کند و در زمان مشخص خودش هم کنار رفت. اما حالا با کنارهگیری قالیباف از انتخابات بیش از هرچیز این پرسش مطرح میشود که تکلیف وعدهها و برنامههای او چه میشود؟
محسن پیرهادى از متحدان سیاسی قالیباف درشورای شهر تهران در واکنش به کنارهگیریاش از انتخابات گفته: «نام او بهعنوان بزرگمرد تغییر خواهد ماند. ائتلاف قالیباف در ١٠٠ساعت پایانی، او را ستاره اخلاق انتخابات کرد.» در اینکه آیا قالیباف خواهد توانست جایگاه متزلزلش درمیان اصولگرایان را احیا و بازیابی کند یا نه، میتوان در انتخابات آینده به پاسخ رسید. عباس عبدی روزنامهنگار اصلاحطلب درباره این رخداد و تأثیر آن درفضای انتخابات نوشته است: «آنان (اصولگرایان) با یک الگوبرداری ناقص از اقدام اصلاحطلبان درسال ١٣٩٢، گمان میکنند که میتوانند با انصراف قالیباف، جریان قویتری را شکل دهند. در واقع آنان درهمین انتخابات نیز با الگوبرداری از کارهای احمدینژاد گمان میکردند که میتوانند کسب رأی کنند. این نوع مونتاژ سیاسی درفعالیتهای انتخاباتی کارساز نیست. ظاهر هر اقدام سیاسی فریبنده است، باید پشت ماجرا را هم دید تا دچار خطاهای تاریخی نشد. هر اقدام سیاسی دریک متن اجتماعی و زمینه سیاسی مخصوص خود معنا دارد و اگر آن متن را از آن بگیریم، آن اقدام معنای خود را از دست خواهد داد.»
به نوشته عباس عبدی «اصولگرایان میدانند که درشرایط موجود نتیجه انتخابات را در دور اول باختهاند. بنابراین باید کاری انجام دهند. تنها کاری که میتوانند انجام دهند، انصراف قالیباف است. تیری درتاریکی که شاید به جایی اصابت کند. به قول معروف «کاچی به از هیچی». ولی پرسش این است که چرا آقای قالیباف باید این پیشنهاد را بپذیرد؟ او که هزینه سنگینی را چه مادی و چه معنوی متحمل شده، چرا باید بپذیرد که عقبنشینی کند؟ پاسخ ساده است. او میداند که رأی نمیآورد. وقتی که برای سومینبار هم رأی نیاورد، همین یک نقطه ضعف او تلقی خواهد شد. پس بهترین راه این است که انصراف بدهد تا بماند و از این طریق روغن ریخته را نذر امامزاده کند.» به نوشته عبدی، «او میتواند با کناررفتن خود بعدا مدعی شود که اگر من میماندم، با روحانی به دور دوم میرفتم و در دور دوم برنده میشدم! او میتواند با انصراف خود بهعنوان یک فرد طلبکار از اصولگرایان کنار رود. بنابراین انصراف قالیباف به نفع رئیسی فاقد معنای اثرگذاری بر انتخابات است، بلکه یک تاکتیک برای رفع مشکلات درون جناحی است و بیش از آنکه معطوف به پیروزی در انتخابات باشد، ناظر به بهبودبخشیدن به مسائل داخلی این جناح است. این رفتار از نوع سیاست دیم است که بذری را میپاشند به امید آنکه باران خوبی بیاید و محصولی مناسب به دست آید، ولی اگر کشاورزی دیم داشته باشیم، سیاست دیم نداریم.»
با انصراف قالیباف حالا دیگر فضای انتخابات بهطور کامل میان سیدابراهیم رئیسی نامزد مورد حمایت همه جریانهای اصولگرایی و حسن روحانی نامزد اصلاحطلبان و اعتدالگرایان تقسیم شده است. این تقسیمبندی ازسویی مردم ایران را میان دو رویکرد به کلی متفاوت نیز مُخیَر خواهد کرد، چنانکه شاید بتوان گفت، نتیجه این انتخاب البته با اندکی اغراق تاثیرگذارترین نتیجه در سالهای پس از انقلاب و در زندگی مردم خواهد بود.
دیدگاه تان را بنویسید