افت تولید در بخش کشاورزی به دلیل کمبود کود در بازار

آغاز بهار، تقاضا برای خرید کود در بازار نیز افزایش می یابد اما امسال، شرکت های پتروشیمی از تحویل کود ازت به کشاورزان خودداری کرده و این بخش را با مشکلات عدیده ای مواجه کرده اند. قیمت کود به دنبال کارشکنی شرکت های پتروشیمی و عدم رعایت قوانین، در بازار رو به افزایش است و کشاورزان قادر به تامین این نهاده مهم برای تولید خود نیستند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری موج، کود یکی از نهاده های اصلی بخش کشاورزی است که با اتکا به آن، تولید 107 میلیون تن محصول در ایران تضمین می شود. سالانه 4 میلیون و 700 هزار تن کود در کشور مصرف می شود که 2 میلیون و 700 هزار تن آن کود ازت، 700 هزار تن متعلق به انواع کود فسفات و بقیه کودهای پتاسیم و ریز مغذی ها را شامل می شود. عدم تحویل به موقع کود به کشاورزان، افت شدید تولید در بخش کشاورزی را به همراه خواهد داشت. شنیده ها حاکی است کمبود کود در بازار، میزان تولید گندم در کشور را حدود 4 میلیون تن کاهش داده است. دولت برای حفظ تعادل در بازار این کالا از هم اکنون اقدام به عقد قرارداد خرید گندم با سایر کشورها نظیر همسایگان شمالی کرده تا با کمبودهای احتمالی روبرو نشود. در این روند در شرایطی که سالجاری به نام حمایت از تولید داخلی نامگذاری شده، فقط با حمایت از تشکل های تولیدی و فعالان کشاورزی، می توان تولید را به حد مطلوب رساند تا نیازی به واردات نباشد.

متاسفانه به دنبال اجرای قانون هدفمندی یارانه ها و حذف یارانه کود شیمیایی، قیمت این نهاده در بازار افزایش یافت. بنابراین فعالان بخش کشاورزی رایزنی های زیادی برای ایجاد تعادل در قیمت های بازار انجام داده و سرانجام موفق شدند در ابتدای آبان ماه سال 90، موافقت ضمنی اعضای هیات دولت را برای تعدیل قیمت کود، دریافت کنند. علیرغم این موافقت، هیات وزیران در تاریخ 22 اسفندماه سال گذشته مصوبه ای صادر کرد که به موجب آن باید هر کیسه کود به قیمت 20 هزار تومان به کشاورزان عرضه می شد. اگرچه در ابلاغیه دولت به واحدهای تولیدکننده کود ازت، هیچ سقفی برای تحویل این نهاده در نظر گرفته نشده اما شنیده ها حاکی است که باید 300 هزار تن کود به قیمت متعادل یعنی به ازای هر کیسه 50 کیلوگرمی، 20 هزار تومان، در اختیار کشاورزان قرار می گرفت.

بر اساس ابلاغیه دولت، شرکت خدمات حمایتی کشاورزی و اتحادیه تعاونی های تولید کشاورزی می توانند در امر خرید و توزیع کود با قیمت مناسب از پتروشیمی ها، وارد عمل شوند. بنابراین اتحادیه تعاونی های تولید کشاورزی در ماه های پایانی سال اقدام به خرید و توزیع 1600 تن کود در بین اعضای خود کرد. در این میان شرکت خدمات حمایتی کشاورزی که به مجموعه پتروشیمی بدهکار است به عنوان عامل دیگر توزیع کود ازته ، نتوانست رضایت مجموعه های تولیدکننده کود شیمیایی را جلب کرده و کود نسیه دریافت کند. بنابراین در اقدامی که کاملا بر خلاف منافع بخش کشاورزی است، حواله های صادراتی شرکت های پتروشیمی را باطل کرد تا مانع صادرات این محصول به خارج از کشور شود.

در حال حاضر 4 میلیون تن کود ازته در کشور تولید می شود که 2 میلیون تن آن به مصرف داخلی و بقیه صادر می شود. طبق قانون، شرکت های پتروشیمی در صورتی مجاز به صادرات کود هستند که نیازهای داخلی را تامین کنند. بنابراین عدم توزیع کود شیمیایی در بازار ایران، به عنوان عاملی بازدارنده برای صادرات این کالا نیز به حساب می آید.

به گفته یک فعال شرکت پتروشیمی، هیچ مانعی برای تحویل کود ازته به بخش کشاورزی وجود ندارد و مهمترین دلیل عدم تحویل این نهاده، بدهی 2 میلیارد تومانی وزارت جهاد کشاورزی به این شرکت ها است. این روزها، کود شیمیایی به جای عرضه بر اساس قیمت مصوب دولت و با مشارکت شرکت خدمات حمایتی و اتحادیه تولید کشاورزی، به کارگزاری های بورس واگذار شده و آنها نیز هر کیلو کود ازت را با در نظر گرفتن قیمت ها در بازار بین الملل و فوب خلیج فارس، به قیمت 500 تومان عرضه می کنند.

این در حالی است که قیمت تمام شده تولید هر کیلو کود در ایران 1500 تومان بوده و به اعتقاد متولیان سازمان حمایت از تولیدکننده و مصرف کننده باید هر پاکت 50 کیلوگرمی کود به قیمت 10 هزار تومان به مصرف کننده عرضه شود. سئوال اساسی اینجاست، در شرایطی که اندک تغییری در بهای کالاهای کشاورزی، واکنش شدید مسئولان بخش دولتی را به همراه دارد، چرا بر حاشیه سود صنایع پتروشیمی هیچ نظارتی نمی شود تا از طریق کاهش قیمت نهاده های مورد نیاز در بخش کشاورزی، قیمت تمام شده تولید نیز تعدیل شده و حاشیه سود منطقی برای کشاورزان ایجاد شود.

متاسفانه شرکت خدمات حمایتی کشاورزی که طبق اصل 44 قانون اساسی باید به بخش خصوصی واگذار می شد، بر اساس تصمیمات وزارت جهاد کشاورزی به عنوان متولی توزیع کود و سم در کشور انتخاب شد و با صرف هزینه زیاد سیستم هوشمند توزیع کود و سم در کشور را راه اندازی کرد. این شرکت پس از راه اندازی سامانه هوشمند، مهمترین هدف خود را مبارزه با قاچاق کود ارزان به خارج و کنترل مصرف در کشور اعلام کرد. اما باید گفت، نه تنها در این امر موفق نبوده بلکه به دلیل بدهی سنگین به پتروشیمی، به مانعی بزرگ برای توزیع کود در بین کشاورزان تبدیل شده است. امروز به راحتی می توان کیسه های حاوی کود با آرم شرکت خدمات حمایتی را در بازار آزاد خریداری کرد. این امر نشان دهنده عدم موفقیت شرکت خدمات حمایتی در امور محوله است.

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید