فرصتهای طلایی برای صادرات مواد غذایی؛
سکوی رقابت آماده پرش ایران
یکی از مهمترین اقلام صادرات غیرنفتی کشور، مواد غذایی و محصولات کشاورزی فرآوری شده است که نقش عمدهای در رشد اقتصادی و توسعه بخش مهم کشاورزی دارد. گسترش و تقویت صنایع مختلف تبدیلی محصولات کشاورزی ضمن ایجاد یک جریان توسعهای درونزا و غیروابسته زمینه ایجاد ارزش افزوده بیشتر، اشتغال و ارزآوری را فراهم میکند. بخش کشاورزی و صنایع غذایی وابسته به آن ضمن نقش بسیار مهمی که در اشتغال و تأمین نیازهای داخلی با توجه به الگوی جدید مصرف غذایی دارند، از حیث ایجاد درآمدهای صادراتی نیز با توجه به وجود مزیت های نسبی در این بخش دارای اهمیت قابل توجهی هستند.
صادرات نقش ویژهای در ساختار اقتصادی یک کشور ایفا میکند. اقتصاد ما بر اساس صدور نفت پایهگذاری شده است. نفت کالایی است که کشورهای صنعتی خریداری میکند و تعیین میزان تولید از طریق تقاضا و سایر عوامل موجب میشود بهطور محسوس بر اقتصاد ما تأثیر منفی داشته و برنامهریزیهای اقتصادی کشور را تحتالشعاع قرار میدهد. بازارهای صادراتی یک محصول به خاطر ارزآوری و همچنین تأثیر در بازارهای داخلی دارای اهمیت خاص در اقتصاد هستند. با توجه به اهمیت صادرات غیرنفتی و رهایی از وابستگی اقتصادی به درآمدهای حاصل از فروش نفت، می بایست به بازارهای خارجی و عوامل مؤثر بر آن و همچنین نحوه حضور در بازارهای جهانی به شکل دقیقتر، عمیقتر و عملیتر پرداخته شود. مواجهه با پدیده جهانی شدن بازار و عضویت در سازمان تجارت جهانی مستلزم پذیرش الزاماتی برای صنایع کشور ما خواهد بود. این اقدام احتمالاً منجر به برچیده شدن بعضی از بنگاههای اقتصادی کشور و شکوفایی برخی دیگر از آنها خواهد شد. تأخیر در برنامهریزی برای مواجهه با این الزام اجتنابناپذیر به احتمال قوی عواقب وخیمی را دربرخواهد داشت که تاوان آن را باید نسلهای آینده بپردازد.
الگوی توسعه صادرات موجب رشد و شکوفایی اقتصاد در داخل و تأمین نیازهای ارزی کشور است و درآمدهای کشور باید به تولید متکی باشد. با دقت نظر در توجه دولت به صادرات غیرنفتی و برنامهریزی اقتصادی در این زمینه و از طرفی افزایش رشد جمعیت جوان کشور به تبع آن اضافه شدن نیروی جویای کار، میتوان نتیجه گرفت که توجه به صادرات غیرنفتی و از بین بردن موانع صادرات غیرنفتی اجتنابناپذیر است. بدون مطالعه عوامل مؤثر بر صادرات و مشکلات و تنگناهای صادراتی و نیز بدون بررسی مستمر در رابطه با بازارهای صادراتی و امکانات و محدودیتهای توسعه آنها پیشبرد سیاست توسعه صادرات غیرنفتی غیرممکن خواهد بود.
فرصتهای طلایی در اختیار ایران
بیشتر استانهای کشور از نظر تولیدات کشاورزى از قابلیتهاى خوبى برخوردارند اما تاکنون از این پتانسیل در زمینه صادرات مواد غذایی و صنایع تبدیلى بهخوبى استفاده نشده است. صنایع تبدیلى محصولات کشاورزى در استانها به میزان کافى وجود ندارد که این امر موجب شده تا کشاورزان محصولات خود را به قیمت اندک به واسطهها بفروشند. با ایجاد صنایع تبدیلى محصولات کشاورزى میتوان هم توان مالى کشاورزان را بالا برد و هم از مهاجرت جوانان از روستاها به شهرها جلوگیرى کرد. احداث و گسترش صنایع تبدیلی، زمینهسازی برای عملیات بعد از برداشت، ایجاد زیرساختهای جانبی در زمینه نگهداری محصولات ازجمله راهکارهای کاهش ضایعات محصولات کشاورزی در کشور است. وجود تنوع اقلیم و تولیدات، مزیت و پتانسیل بالا در تولید برخی از محصولات، وجود نیروی کار تحصیلکرده و متخصص در بخش کشاورزی، تقاضای بازارهای جهانی و منطقهای بویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس و آسیای مرکزی، دارا بودن ظرفیتها و پتانسیلهای مناسب برای جذب سرمایهگذاری خارجی نقاط قوتی است که نمیتوانیم از آن چشمپوشی کنیم. تمامی مزیتهایی برای ارتقاء صادرات مواد غذایی تولید و فرآوری شده از سوی کشورمان است.
یگ گام به جلو؛ پلهای ارتباطی ایران
از این رو بخش خصوصی برآن است تا با برپایی نخستین جشنواره فروش مواد غذایی در دوحه پایتخت قطر، این کشور را به پایگاه صادرات مواد غذایی به منطقه خلیج فارس تبدیل کند.
بازار مصرف 2.5 میلیارد دلاری مواد غذایی قطر مورد توجه است و همچنین نزدیکی این کشور به ایران میتوان مواد غذایی آن را از طریق کشورمان تأمین کرد. میتوان گوشت، سبزیجات، فرآوردههای غذایی، آبزیان، برنج، روغنهای خوراکی، میوه و خشکبار، سس و غیره بهعنوان اقلام عمده واردات قطر نام برد که در این صورت کار برای صاردات این نوع محصولات برای کشورمان هموار تر میشود.
در پی کشورهای هدف
دوحه تنها کشور هدف برای صادرات محصولات کشاورزی و مواد غذایی ایران نیست. با توجه به میزان و انواع تولید محصولات کشاورزی در داخل، باید بیش از گذشته بهدنبال تبدیل این نوع محصولات به مواد غذایی و فرآوری شده باشیم چراکه بهراحتی میتوان ایران را به عنوان دروازه صادرات محصولات محصولات فرآوری شده و مواد غذایی در دنیا محسوب کرد. اینها تمامی مستلزم ایجاد فضاهای مناسب برای ایجاد کارخانههای تولید این محصولات و همچنین همگام شدن با خواستههای سایر کشورهای مصرفکننده محصولات ایرانی است./
خبرنگار: مریم بهنامراد
G-910224-01_R
دیدگاه تان را بنویسید