طبق وعدهها میتوان امیدوار بود؛
بازگشت محصولات لبنی به سبد خانوارها
پس از پیروزی انقلاب اسلامی با وجود جمعیت 36 میلیونی، 80 درصد محصولات غذایی مورد نیاز کشور از طریق واردات تأمین میشد، در حالی که از سال 75 تاکنون در تولید بخشی از اقلام مورد نیاز کشور همچون صنایع لبنی کشور به خودکفایی رسیده است. طی این مدت بخش کشاورزی در زمینههای مختلف روند رو به رشدی داشته بهطوریکه بیش از 90 درصد نیاز غذایی کشور در داخل تأمین میشود. با وجود مشکلاتی در جهت ارائه بهموقع تسهیلات و حمایت ناکافی از تولید در بخش کشاورزی، این بخش در تولید برخی محصولات به خودکفایی رسیده است. امروزه در بحث تولید شیر خام و صنایع لبنی، میتوان ادعا داشت که کشور به مرز خودکفایی رسیده است و توانایی صادرات این محصولات را نیز به مراتب دارد.
تیرماه سال 90 در راستای اجرای قانون هدفمندی یارانهها، قیمت شیر هم با نیت حمایت از دامداران هدفمند شد و یارانه آن مستقیم در اختیار خانوارها قرار گرفت. بنابراین، در عمل قیمت شیر یارانهای آزاد شد و افزایش یافت. بدین ترتیب با تغییر سیاست پرداخت یارانه، سیاست خرید شیر خام نیز تغییر یافت، آن هم با یادآوری این که همهساله دولت قیمت تضمینی شیر خام را تعیین میکرد و هر سال دو میلیون تن شیر خام به صورت تضمینی از سمت دولت خریداری میشد.
این موضوع همچون جرقهای بود که بعدها و با تغییرات بهای علوفه، که آن هم هدفمند شد، شیب فشار بر لبنیات را دوبرابر کرد، باز هم منجر به گرانی چندباره نرخ شیر و فرآوردههای لبنی در سال گذشته شد و کار به جایی رسید که نرخ توافقی ۵۳۰ تومان برای خرید شیر خام در تیرماه، که خود برگرفته از آغاز هدفمندی و افزایش نسبت به پیش از آن بود، به ۶۳۰ تومان دیماه و نهایتاً به ۷۴۰ تومان اسفندماه برسد و ۸۰۰ تا ۸۷۰ تومان برای حال مطرح شود تا فارغ از شیب وحشتناک رشد نرخ تورم این محصول، سهم شیر خام در قیمت تمام شده ماست، پنیر، شیر کیسهای، پاکتی و انواع دوغ را هم با بالا رفتن قیمت روبهرو کند. افزایشی که تاکنون به ظاهر طبیعی تلقی شده که واکنشی نداشته است!
مدتی بود که مردم حیرتزده میان اظهارات ضد و نقیض متولیان و فعالان حوزه لبنیات، هر روز ضربالاجل تعیین کاهش قیمت مواد لبنی را از سوی مسئولان می شنیدند و بلافاصله در مقابل، شاهد افزایش مجدد قیمت محصولات لبنی از سوی صاحبان صنایع بودند. آنها وعده دادند که به محض اینکه شیر خام از سوی دامداران به قیمت 630 تومان به صنایع داده شود، قیمت افزایش یافته لبنیات در سال جدید حذف و به قیمت اسفند سال گذشته برمیگردد. موج گرانی و افزایش قیمت این محصولات در فروردین و اردیبهشت سال جاری به طوری شدت گرفت، که قیمت برخی از این محصولات اساسی مانند شیر و ماست، روزانه با افزایش قیمت مواجه شد. این افزایش قیمت بیرویه موجب بروز مشکلات جدی برای مردم و بهویژه اقشار کمدرآمد شده است. از نیمه دوم سال گذشته قیمت بسیاری از محصولات کشاورزی و دامی روند صعودی به خود گرفته، بهطوری که علاوه بر نارضایتی در بازار مصرف، تولیدکنندگان هم از افزایش هزینههای تولید و مقرون به صرفه نبودن تولیداتشان گلایه داشته و حتی برای ادامه تولید با هزینههای گران مردد شدهاند.
آنچه امروز اتفاق افتاده افزایش قیمت تمامشده هزینههای تولید برخی از محصولات کشاورزی است که در هر حال به غلط تولیدکنندگان چه در بخش صنایع و چه در بخش کشاورزی بهعنوان مقصران گرانفروشی مورد هجوم قرار گرفتهاند، در حالی که باید چرخه بین تولید تا مصرف بهویژه دلالان و واسطهها مورد بررسی و بازنگری مسئولان ذیربط قرار گیرد. گروهی که هیچ گاه در زنجیره تولید تا مصرف قرار نگرفتهاند ولی بهترین سود را در این جایگاه کسب میکنند.
به گفته سعید سلطانی سروستانی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی دامداران، در راستای اجرای قانون هدفمندی یارانهها، یک سری قوانین حمایتی همچون اختصاص 30 درصد عواید حاصل از اجرای قانون به تولیدکنندگان بخش کشاورزی، پیشبینی شده تا مصرفکنندگان با افزایش یکباره قمیت محصولات کشاورزی روبهرو نشوند این فعال اقتصادی اشاره داشت که قرار بود در بحث حمل و نقل نیز بیش از 20 درصد افزایش نداشته باشیم، در حالی که پس از اجرای قانون هدفمندی یارانهها با افزایش 60 درصدی حمل و نقل و افزایش 18 درصدی بخش کارگری و پنج تا هفت درصدی سود بانکها روبهرو شدهایم، اما تاکنون بخش تولید محصولات کشاورزی از هیچگونه بسته حمایتی برخوردار نبوده است. طی چند ماه گذشته تشدید تحریمها و عدم گشایش اعتبارات بانکی و عدم واردات نهادههای دامی منجر به افزایش دو تا سه برابری قیمتها در این بخش شده است، بنابراین نمیتوان انتظار داشت که عوامل تولید متغیر و قیمت تمام شده محصولات کشاورزی ثابت بماند.
خوشبختانه طبق وعدهای که از سوی متولیان در خصوص کاهش قیمت شیر و محصولات لبنی در طی دو روز گذشته اعلام شد و همچنین تفاهم و توافق با بخش تولید و تولیدکنندگان، کاهش قیمتها آغاز شده و محصولات پرمصرف لبنی به زودی به این چرخه اضافه خواهند شد و بر اساس توافقی که برای تامین نهاده و عرضه شیر خام با قیمت سابق و باکارخانجات فرآوردههای لبنی صورت گرفته است، این فرآیند تکمیل خواهد شد. امید میرود که این در حد یک وعده قرار نگیرد و در روزهای آینده شاهد روند نزولی قیمت این نوع محصولات در سطح بازار باشیم تا مصرفکننده دوباره با مصرف این محصولات آشتی کند و در سبد خانوار خود جای دهد.../
خبرنگار: مریم بهنامراد
T-910220-01_R
دیدگاه تان را بنویسید