پایان واردات بنزین
اعتماد / «سالآینده دیگر بنزین وارد نمیکنیم.» این خبر را دیروز بیژن نامدار زنگنه اعلام کرد. تحریمها که لغو شد و نفت با تمام قوا شروع به تولید کرد، کاربه جایی رسید که اسباب دوپینگ رشد اقتصادی کشور را هم فراهم کرد. حالا وزارت نفت آس دیگری رو کرده تا نشان بدهد، همچنان فعالترین و تاثیرگذارترین بخش اقتصاد کشور هستند. زنگنه که دیروز میزبان اسحاق جهانگیری، معاون اول رییسجمهور در دومین کنگره راهبردی نفت و نیرو بود، قاطعانه اعلام کرده که دولت سال آینده هیچ برنامهای برای واردات بنزین ندارد. البته پیش از این عباس کاظمی، معاون او گفته بود که با راهاندازی پالایشگاه خلیج فارس در تولید بنزین خودکفا خواهیم شد. براساس آمارهای موجود میانگین مصرف بنزین در کشور در ماههای عادی ٧٠میلیون و ٥٠٠ هزار لیتر در روز است که از این میزان ٦٢ میلیون و ٥٠٠ هزار لیتر آن به صورت روزانه در کشور تولید میشود و مابقی از طریق واردات تامین میشود؛ رقمی در حدود هشت میلیون لیتر در روز.
آنطور که پیش از این وزیر نفت و معاونان او اعلام کردهاند، با راهاندازی فاز نخست پالایشگاه ستاره خلیج فارس روزانه ١٢ میلیون لیتر بنزین یورو ٤ به تولید کشور اضافه خواهد شد. پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس به عنوان نخستین پالایشگاه طراحی شده براساس خوراک میعانات گازی با ظرفیت ٣٦٠ هزار بشکه در روز شامل واحدهای تقطیر، تصفیه گاز مایع، تبدیل کاتالیستی، تصفیه نفتا، ایزومریزاسیون، تصفیه نفت سفید و نفت گاز با هدف تولید بنزین، گازوییل، گاز مایع و سوخت جت که در کنار پالایشگاه فعلی بندرعباس در حال ساخت است، قرار است خوراک مورد نیاز این پالایشگاه را از طریق یک خط لوله به طول بیش از ٣٨٥ کیلومتر از پالایشگاههای گازی عسلویه تامین کند. براساس برنامه زمانبندی شده، با بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیج فارس روزانه ٣٦ میلیون لیتر بنزین و ١٤میلیون لیتر گازوییل به ظرفیت تولید فرآوردههای نفتی کشور اضافه میشود. این درحالی است که این پروژه بارها تا مرز افتتاح پیش رفته، اما به گفته کارشناسان برای استفاده از ظرفیتهای تعریف شده، ظرف ٦ ماه آینده اما و اگرهای بسیاری وجود دارد.
از طرح ضربتی تا بنزینهای آلوده
سابقه هدفگذاری برای خودکفایی تولید بنزین در کشور به دولت دهم باز میگردد؛ درست زمانی که تحریمهای بینالمللی به اوج خود میرسید، با دستور محمود احمدینژاد و مدیریت اجرایی مسعود میرکاظمی، وزیر وقت نفت شش مجتمع پتروشیمی شازند اراک، جم، برزویه (نوری)، امیرکبیر، واحد آروماتیک بندر امام و بوعلی سینا با ظرفیت تولید روزانه ۱۵ تا ۱۷ میلیون لیتر بنزین و ۹ میلیون لیتر گازوییل در دستور کار قرار گرفت. این طرح که به دنبال تحریم بینالمللی بنزین ایران صورت گرفت، با عنوان طرح ضربتی بنزین اجرایی شد. محمود احمدینژاد در مهرماه ٨٩ در تجلیل از دستاندرکاران طرح خودکفایی بنزین گفته بود بهانه این اقدام (خودکفایی در تولید بنزین) تهدید دشمن بود. آنها (کشورهای تحریمکننده) فکر میکنند امروز نیز همچون زمان ملی شدن نفت است که در آن زمان نفت را غارت کرده و یک سنت هم به ما نمیدادند. اما داستان طرح ضربتی اشتغال عمر زیادی نداشت. به تدریج موضوع آلایندگی شهرها مطرح شد و بعدها مشخص شد، بنزینهایی که از طریق پالایشگاههای داخلی تولید شدهاند، هیچ کدام استانداردهای جهانی آلایندگی را رعایت نکردهاند. سید حمید حسینی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران در این رابطه گفته بود: « اکتان بنزینی که عرضه میشد بالابود. مشکل این بود که برای تولید بنزین از آروماتیک استفاده میشد در حالی بنزینی خوب است که دارای آروماتیک نباشد یا حداقل آروماتیک در آن باشد. در واقع بنزین تولید شده در آن روزها سرطانزا بود.» با تغییر دولت، بیژن زنگنه و معصومه ابتکار به عنوان دو عضو پیگیر این ماجرا، طی تفاهمنامهای تولید این بنزینها را متوقف کردند. اگرچه همزمان با حجم گستردهای از انتقادها روبهرو شدند، اما رییس سازمان محیط زیست و وزیر نفت مصمم به اجرای طرحهای بلندمدت و چارهاندیشی ریشهای برای داستان بنزین و مصرف آن بودند، طرحی که حالا در آستانه بهرهبرداری است.
تولید چهار میلیون بشکه نفت خام
به گفته بیژن زنگنه با احداث خط لوله دوم انتقال از بندرعباس به تهران، همه بنزین تولیدی ستاره خلیجفارس که یورو ٤ و ٥ است در داخل کشور مصرف شده و در مقابل، بنزین تولیدی در پالایشگاههای آبادان و بندرعباس صادر خواهد شد. بنا به گفته او این مطالبه سر لیست برنامههای وزارت نفت قرار داد که از ابتدای سال آینده دیگر واردکننده بنزین نخواهیم بود و در این محصول خودکفا خواهیم شد. زنگنه همچنین به خبرنگاران گفته که: « فاز اول ستاره خلیج فارس امسال به بهرهبرداری میرسد. فازهای بعدی نیز در سال بعد بهرهبرداری خواهند شد که با بهرهبرداری فازهای ستاره خلیج فارس دیگر واردکننده بنزین نخواهیم بود. » وی با اشاره به اینکه در سال جاری تولید نفت خام به ٤میلیون بشکه خواهد رسید از رسیدن تولید میعانات گازی به ٧٠٠ هزار بشکه خبر داده و تصریح کرده است: « جمعا به دو میلیارد دلار سرمایهگذاری در برنامه پنج ساله نیاز است، بالاترین رقم در سرمایهگذاری ملی مربوط به تولید نفت است. »به گفته وزیر نفت« عمده فازهای پارس جنوبی تا پایان سال آینده بهرهبرداری میشوند. فاز ۱۲ به بهرهبرداری رسیده و فاز ۱۹ امسال به بهرهبرداری میرسد. فازهای ۲۰ و ۲۱ نیز بهرهبرداری خواهند شد. سایر فازهای پارس جنوبی مشکل دریا دارند. امیدواریم امسال قرارداد فاز ۱۱ نیز بسته شود. عمده فازهای پارس جنوبی تا پایان سال آینده به اتمام میرسد و تولید ما به بالای ۱۰۰۰ میلیون مترمکعب خواهد رسید. »
خبر خوش زنگنه
زنگنه خبرخوش دیگری هم برای مردم داشت، او گفت که« اواخر امسال تولید روزانه ایران از پارس جنوبی با کشور قطر به تساوی میرسد و به این ترتیب نخستین تولید از لایه نفت پارس جنوبی بعد از سالها در اواخر امسال بهرهبرداری میشود. » زنگنه میگوید: « در بخش نفت اولویت کشور میدانهای مشترک و به خصوص میدانهای غرب کارون هستند، اگر از میدانهای مشترک برداشت نکنیم سهم ما را کشورهای مقابل برداشت خواهند کرد به همین دلیل میدانهای مشترک به خواست ملی تبدیل شده است که این خواست ملی باید در مورد افزایش بازیافت نیز ایجاد شود، زیرا چنانچه از یک میدان به خوبی برداشت نشود، بخشی از آن یا غیرقابل برداشت میشود یا هزینه زیادی برای برداشت آن لازم خواهد بود؛ بنابراین باید به افزایش بازیافت توجه شود. »وزیر نفت با بیان اینکه در مدل قراردادهای جدید نفتی افزایش بازیافت تحقق پیدا میکند به بخش گاز اشاره کرد: « سوخت رسانی نیروگاهها از اقدامات وزارت نفت بوده است. هنگامی که من مسوولیت وزارت نفت را برعهده گرفتم ۴۶ درصد سوخت مصرفی نیروگاهها سوخت مایع بود که این رقم در سال گذشته به زیر ۱۸ درصد رسید و امیدوارم امسال به حدود ۱۰ درصد کاهش پیدا کند. »
اجازه وقت کشی در کشور را نمیدهیم
روزگذشته برای معاون اول رییس جمهور روزی صنعتی - نفتی بود. او هم در همایش روز ملی استاندارد حضور یافت و از دغدغههای استاندارد سخن گفت و هم به جمع نفتیها رفت و از نقش نفت در اقتصاد مقاومتی صحبت کرد. اسحاق جهانگیری، معاون اول رییسجمهوری که مهمان دیروز نفتیها بود، گفت: «در بخش سیاستهای اقتصاد مقاومتی هیچ بخشی مهمتر از نفت نبود. حتی جزییاتی همچون تنوع بازار مقصد، جلوگیری از تحریم در آینده، میادین مشترک، ارتقای توان بازیافت از میادین کشور، همه در سیاستهای اقتصاد مقاومتی به عنوان نقشه راه و سیاست راهبردی کشور تدوین و ابلاع شد. وزارت نفت که اجرای برنامهها برای جلوگیری از خامفروشی، ایجاد پالایشگاههای جدید، افزایش فرآوردههای نفتی، افزایش تولید نفت و مشتریان راهبردی برای نفت بخش عظیم این فعالیتها بوده است. »وی با اشاره به تدوین چارچوب الگوی جدید قراردادهای نفتی توسط وزارت نفت در سال گذشته گفت: «بر اساس این قراردادها علاوه بر جذب سرمایه خارجی، فناوریهای روزآمد دنیا نیز به کشور منتقل میشود. در ایران هیچ موضوعی مهمتر از نفت و گاز برای توسعه کشور نیست، استفاده از قراردادهای جدید نفتی یکی از راههای سرمایهگذاری در بخش نفت است. ما نباید اجازه بدهیم در کشور وقتکشی شود، در سالهای گذشته همسایگان ما با سرعت به توسعه میدانهای نفتی پرداختند و عراق هماکنون بیش از چهار میلیون و ٣٠٠ هزار بشکه در روز تولید دارد. »
امضای نخستین قرارداد NGL با بخش خصوصی
در این همایش علی کاردر، مدیرعامل شرکت ملی نفت هم از امضای نخستین قرارداد پروژه NGL ۳۲۰۰ با یک شرکت خصوصی خبر داد و گفت: « کار اجرای آن به زودی آغاز میشود. در همین حال دو موضوع اساسی و محوری در این زمینه مد نظر است که نخستین موضوع خصوصیسازی و فعال کردن بیشتر بخش خصوصی است که اقدامات اولیه در این زمینه انجام شده است و بخش دوم تغییرات استراتژی است که این موضوع مربوط میشود به بازاریابی شرکت ملی نفت ایران و تغییراتی که در این زمینه ایجاد شده است.»
وی با اشاره به LNG و NGL افزود: « در این بخشها سالها نتوانستیم کار بهینهای را انجام دهیم اما خوشبختانه پس از برجام در حوزه LNG سه پروژه جدید تعریف شده است که بخش خصوصی داخلی و خارجی میتوانند در این زمینه حضور پیدا کنند. دو هفته پیش نیز نخستین پروژه NGL ٣٢٠٠ به قرارداد رفت که امیدواریم کار اجرایی آن نیز به زودی آغاز شود. »
دیدگاه تان را بنویسید