زنده بودن را جشن بگیریم
نازنین متیننیا
اعتماد/چهره خندان داوود رشیدی، شهر را در آغوش گرفته؛ در هر اتوبان و خیابان اصلی که میروی، یادی از تازه درگذشته دنیای سینما و تئاتر در شهر نشسته. بیلبوردها یا از «آمدم، دیدم و رفتم...» او میگویند یا قطعهای شعر غمانگیز در غم فراق رشیدی دارند. در شب، این بیلبوردها بیشتر توجه جلب میکنند؛ زیر نور چراغهای کوچک، میدرخشند و به آدمها یادآوری میکنند؛ آدم بزرگی از اهالی هنر از این شهر رفته است و جای خالیاش هم دیگر پر نمیشود. داوود رشیدی، بازیگر بزرگی بود. هنرمندی همعصر و معاصر ما که سالهای سال زندگیاش را برای دنیای نمایش و بازیگری وقف کرد. بازیگری که هنوز خاطره نقشهایش در ذهن مردم هست و احتمالا باقی هم خواهد ماند. یادآوری شهری از چنین بازیگری، یک قدردانی ساده است.
یک نشانه ساده برای نمایش ارزشمندی هنرمندان در شهری که زندگی در آن پرشتاب و پر از دغدغه است و یک مکث کوتاه اینچنینی، میتواند شهروندان در حال گذر را اندکی دور از زندگی و دغدغههای معاش کند و اندکی به جهانی دیگر ببرد؛ جهانی که در آن زندگی والا و ارزشمند، اثرگذاری هنرمند و در خاطرهها ماندن، فضیلت است و این فضیلت باید یادآوری شود. همان طور که پیش از رشیدی و در همین تابستان، چهره عباس کیارستمی روی بیلبوردها آمد. کارگردان بزرگی که جهان سینما را با مرگش عزادار کرد و کمترین نشانه از این همراهی در عزاداری جمعی، همان بیلبوردهایی بود که چهره کیارستمی را با اشعارش در شهر پراکنده کرد. کیارستمی نهتنها روی بیلبوردها بود که اگر به در و دیوار شهر نگاه میکردید، نقشی از او را با اسپری سیاه و توسط هنرمندان گرافیتی ایرانی، پیدا میکردید. این حضور پررنگ نهتنها شهروندان را دلزده نمیکرد و حالا هم در مورد داوود رشیدی دلزده نمیکند که اتفاقا برعکس، واکنشهایی مثبت و خوب به همراه دارد. هردوی این چهرهها برای مردم مهم بودند و حضور آنها روی بیلبوردها رسمی و گرافیتیهای غیررسمی، نمایش همراهی مدیران شهری با مردم این شهر و آنچه دوست دارند، شد. اما سوال اینجاست که آیا مردم این شهر تنها دوست دارند تصویری از عزیز تازه درگذشته را در شهر و روی بیلبوردها ببینند؟ آیا تنها یادآوری آنکه از دست رفته جایز است و نمیشود چهرهای دیگر از عالم هنر که معاصر است و همزمان در عصر ما و در زیر آسمان این شهر نفس میکشد را ببینیم و در زندگی روزمره پردغدغه، لحظهای به او و نقش مهم و تاثیرگذارش فکر کنیم؟ چه میشود اگر این شهر پر شود از چهرههایی که عمری برای هنر و فرهنگ تلاش کردند و همچنان در حال تاثیرگذاری هستند؟ و...
این سوالها و سوالهایی از این دست مهم هستند. چون تصور شهری که تنها به تازه درگذشتهها نگاه میکند و مردمان زندهاش را فراموش میکند، تصور شهری خاکستری و پرتنش است. مرگ هنرمند و این آگاهی که دیگر جای خالی او پر نمیشود برای سرزمینی که قرن پشت قرن چهرههای تاثیرگذار فرهنگی و هنری داشته، دردناک است. مرگ هنرمند نشانهای از یک پایان تلخ است. اما زندگی هنرمند و زنده بودنش، نمایشی از یک دریچه بزرگ امیدواری است. نمایشی که میگوید همچنان میشود امیدوار بود و همچنان میشود منتظر خلقی تازه در فرهنگ و هنر ماند. هنرمندی که زنده است، جان یک جامعه را با زندگی هنریاش زنده نگه میدارد و چه خوب است که این جان زنده، هر روز و هر لحظه به مردمان این شهر یادآوری شود. در روزگار معاصر ما و از هر طرف که به عالم هفتگانه هنر نگاه کنیم، چهرهای درخور و شایسته برای افتخار پیدا میکنیم. در موسیقی شجریان، چکناواریان، فرهاد فخرالدینی و... را داریم. در عالم ادبیات محمود دولتآبادی، احمدرضا احمدی و... را. دنیای سینما ناصر تقوایی، بهرام بیضایی، رخشان بنیاعتماد، داریوش مهرجویی و... را در آغوش گرفته. هنرهای تجسمی حضور سرحال و فعال آیدین آغداشلو، پرویز تناولی و... را تجربه میکند. دنیای نمایش همچنان علی نصیریان، جمشید مشایخی، عزتالله انتظامی و... را دارد. هرکدام از این چهرهها میتوانند برای افتخار یک سرزمین کافی باشند، برای غروری که روح این سرزمین را زنده نگه میدارد. پس چرا باید صبر کنیم و دست روی دست بگذاریم و نه به مردم این شهر نشانهای از حضور آنها بدهیم و نه به آنها بگوییم که ارزش نقش پررنگ آنها در هنر را میدانیم و از همعصر بودن با آنها خوشحالیم. چرا بیلبوردهای شهری ما باید مناسبتی و طرحی از غم داشته باشند؟ این بیلبوردها میتوانند نمایشی دیگر باشند؛ نمایشی از یک حضور پررنگ و زنده و همچنان موثر.
دیدگاه تان را بنویسید