خلیلیان: عرضه مستقیم کالا، کوتاه کردن دست واسطه ها
بخش نخست گفت وگو با دکتر صادق خلیلیان وزیر جهادکشاورزی، در کیهان روز دوشنبه 11 اردیبهشت به چاپ رسید.
به گزارش خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) ؛ بخش دوم و پایانی این گفت وگو از نظر خوانندگان گرامی می گذرد:
¤ سال 91 از سوی رهبر معظم انقلاب سال تولید ملی نامگذاری شده است. برنامه شما در این رابطه چیست؟
با توجه به این نامگذاری زمینه ای فراهم شده که ما بتوانیم در بحث تولید به مفهوم عام اعم از صنعتی و کشاورزی و... اقدامات خوبی را در دولت ساماندهی کنیم که ان شاءالله این مسئله ای را که ایشان مطرح کرده اند به بهترین شکل اجرا نماییم. البته ما از حدود سال 89 اقداماتی را برای آنکه بتوانیم از تولید در بخش کشاورزی حمایت ویژه کنیم در ابعاد مختلف شروع کرده ایم. در زمینه زیرساخت های آب و خاک که بسیار مهم است و می تواند در شرایط بد آب و هوایی ما را مصون نماید، رکوردهای خوبی را در سال 90 داشته ایم.
بطور مثال: 165 هزارهکتار آبیاری تحت فشار را به بهره برداری رساندیم و امسال تا شهریورماه 150 هزار هکتار دیگر را به بهره برداری خواهیم رساند و تاکنون نیز یک میلیون و 144 هزار هکتار از اراضی کشور به این سامانه مجهز شده اند. در بحث های افزایش بهره وری و اصلاح ساختارهای واحدهای تولیدی در چارچوب طرح هدفمندسازی یارانه ها کارهای بسیار خوبی را انجام داده ایم. در واحدهای مرغداری، سال گذشته یک چهارم آنها را اصلاح ساختار نموده ایم که این کار در دو دهه قبل انجام نشده بود.
بعضی از مرغداری ها تکنولوژی 40 سال پیش را دارند و طبیعتا اگر بخواهیم در بازار جهانی رقابت کنیم و قیمت تمام شده را پایین بیاوریم این قدمی اساسی است و به میزان سال گذشته امسال نیز مرغداری ها اصلاح ساختار خواهند شد. همچنین یک کارگروه ملی طرح توسعه کشاورزی به ریاست رئیس جمهور تشکیل شد و در استانها و شهرستانها به ریاست استانداران و فرمانداران جلسات کارگروه تشکیل می شود تا بتوانیم در بخش کشاورزی توسعه سرمایه گذاری داشته باشیم که البته این طرح با فرمایش رهبر معظم انقلاب همزمان شد.
در بحث های مربوط به صادرات و واردات نیز اقدامات خوبی صورت گرفته برای حمایت از تولیدکنندگان که بطور طبیعی همه این اقدامات باید مضاعف شود. طرحهای جدیدی برای حمایت از تولیدکنندگان را داریم که برخی از آنها کوتاه کردن دست واسطه ها و عرضه مستقیم کالاست که برنامه ریزی شده است.
¤ اخیرا رئیس جمهور اعلام کردند 2میلیون هکتار زمین برای توسعه بخش کشاورزی واگذار می شود. سازوکار این واگذاری چگونه است؟
دبیری کارگروه ملی طرح توسعه کشاورزی به عهده وزارت جهاد کشاورزی است. که این طرح در این کارگروه بررسی می شود. از سوی دیگر یک بسیج عمومی برای حمایت از بخش کشاورزی شکل گرفته است. با توجه به اراضی ای که ما در اختیار داریم می توانیم توسعه سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال را در بخش کشاورزی داشته باشیم که بخشی از مشکل بیکاری نیز در کشور از این طریق حل می شود. با انجام این کارها شاهد افزایش تولیدات کشاورزی در کشور خواهیم بود که باعث کنترل قیمت ها در بازار می شود و منجر به صادرات خواهد شد. پتانسیل های خوبی در کشور وجود دارد. بخشی از اراضی ما دیم هستند. با اصلاح روش های آبیاری می توانیم بخشی از این اراضی را زیر پوشش قراردهیم و به صورت آبی کشت کنیم. بخشی از اراضی هم در پایاب سدها هستند که شبکه های آنها تکمیل نشده است. با تکمیل آنها می توانیم این اراضی را نیز مورد بهره برداری قراردهیم. بخشی از اراضی منابع ملی نیز استعداد زراعی دارند و در جوار زمین های زراعی هستند که می توان آنها را نیز برای فعالیت های کشاورزی اختصاص داد تا به هدف گذاری که رئیس جمهور اعلام کرده اند برسیم. البته تاکنون بیش از 7هزار میلیارد تومان منابع اعتباری، تسهیلات ارزان قیمت 7درصد برای این طرح فراهم شد. که تا پایان امسال این رقم به 15هزار میلیارد تومان خواهد رسید که این ارقام تاکنون سابقه نداشته در اختیار بخش کشاورزی قرار گیرد.
¤ الگوی کشت مناسب در قانون بهره وری کشاورزی مورد تأکید قرارگرفته، از طرفی شاهد این معضل هستیم که یکسال محصول در بازار بیشتر و قیمت کمترمی شود و سال بعد عرضه کمتر و قیمت بالا می رود. آیا اقدامی در این زمینه به انجام می رسد؟
چند سالی است در زمینه الگوی کشت کارهایی انجام شده است. در حال حاضر برنامه کشت را به برخی استان ها اعلام کرده ایم. سطوحی را که بایستی از محصولات مختلف تحت پوشش کشت داشته باشند تعیین شده و تا یکسال آینده این برنامه در سطح کشور عملیاتی می شود. این الگو بخشی از مشکلات را که شاهد هستیم حل خواهد کرد. با وجود این برای محصولاتی مثل سیب زمینی و پیاز، سهمیه کشت را از سال گذشته برای هر منطقه مشخص کرده ایم. که در چه مناطقی چه میزان کشت محصول انجام شود. در جنوب کرمان با کشاورزان قرارداد بسته می شود و کشاورزانی مورد حمایت خرید تضمینی قرار می گیرند که طبق الگوی کشت و براساس قرارداد با وزارت جهاد کشاورزی اقدام به تولید کرده باشند.
بدین طریق با انجام این سیاست حمایتی می توانیم بتدریج الگوی کشت را پیاده کنیم. البته کشاورزان کارمند ما نیستند، تصمیم گیری آنها آزاد است. ابزاری که در اختیار ماست آن است که آنها را راهنمایی کنیم و علائمی از قیمت ها در بازار را بدهیم که اگر در آینده بخواهید چنین تصمیمی بگیرید این اتفاق رخ خواهد داد. و در سیاست های حمایتی، ما کشاورزانی را که الگوی کشت را رعایت می کنند مورد حمایت قرار خواهیم داد. و حتی بحث توسعه بیمه را در این چارچوب ساماندهی می کنیم.
¤قیمت خرید تضمینی محصولات کشاورزی اعلام شده است. مسئول انجمن برنج کشور در این رابطه گفته، ارقام خرید مربوط به دهه های 40 و 50 است و دیگر تولید نمی شود در این باره توضیح می دهید.
نه اینکه تولید نمی شود، تولید می شود اینها پایه قیمت گذاری است. ارقام جدیدی که می آیند اما سطح زیر کشت به اندازه اینها نیست را ما بر آنها تطبیق می دهیم و خرید تضمینی را انجام می دهیم و جای نگرانی نیست.
¤ چرا گوشت و سایر فرآورده ها مانند شیر خام را به قیمت تضمینی خرید نمی کنید؟
خرید تضمینی در موارد خاص بنفع کشاورز است در اکثر موارد به نفع آنها نیست. یعنی اگر کشاورز بتواند با قیمت های بالاتر بفروشد بهتر است. قیمت تضمینی حداقل قیمت است. سعی ما بر این است که تولید را تنظیم کنیم و به گونه ای جلو ببریم که آنها بتوانند در بازار با قیمت بالاتر بفروشند. ضمن اینکه در مورد مواد پروتئینی باتوجه به اینکه دولت در سال88 تصمیم گرفت، هم وظایف تنظیم بازار را از ما گرفت و هم ابزار و لوازمش مثل شرکت پشتیبانی امور دام به وزارت بازرگانی و وزارت صنعت، معدن و تجارت فعلی منتقل شد. که اگر بخواهد خرید تضمینی انجام شود قاعدتاً مثل گندم و برنج که آنها متولی هستند الان ابزار در اختیار آنهاست. مسئول خرید تضمینی برنج و گندم آنها هستند و سایر محصولات ما هستیم. درباره مواد پروتئینی توضیحات همان است که عرض کردم.
¤ جنابعالی در برنامه ای که به مجلس هنگام شروع به کار ارایه کردید، یکی از موارد آن اقتصادی شدن تولید در بخش کشاورزی بود، در این زمینه چه اقداماتی انجام شده است.
برای آنکه تولید اقتصادی شود، باید ساختارهای فنی واحد تولیدی را اصلاح کنیم، مثل توسعه سامانه های نوین آبیاری که آمارش را ارایه کردم، اینها رکورد شکانده است. ما در دولت دهم ظرف 2 سال و نیم یعنی تا پایان سال90 بیش از 360 هزار هکتار آبیاری تحت فشار انجام دادیم که تمام رکوردهای دوره های قبل را شکسته است.
در بحث احداث شبکه های آبیاری و زهکشی 2برابر دوره های قبل کار انجام شده است. از طرفی دیگر با توسعه مکانیزاسیون مثل کشاورزی حفاظتی ما رفت و آمد تراکتور را در زمین به حداقل می رسانیم اما تولید افزایش پیدا می کند. در واحدهای صنعتی نیز مانند مرغداری ها اصلاح ساختارها را انجام می دهیم که باعث می شود هزینه سوخت پایین بیاید، تعداد قطعات جوجه ریزی در واحد سطح افزایش پیدا می کند، تلفات کاهش می یابد، بهره وری بالا می رود و هزینه تمام شده کاهش پیدا می کند.
در زمینه عرضه مستقیم کالا طی سال 90، نزدیک به 3 هزار غرفه عرضه مستقیم کالا در شهرها از طریق تعاون روستایی ایجاد کرده ایم تا بتوانیم مقدادی دست واسطه ها را که دست های قوی هم هست کوتاه بکنیم که این کمکی است به تولیدکنندگان. کنترل واردات را نیز داشته ایم که از این طریق توانسته ایم کمک به حمایت قیمتی از تولیدکنندگان داخل بکنیم. خوشبختانه با توسعه صادرات و توسعه صنایع فرآوری محصولات کشاورزی کمک کرده تا بتوانیم بخشی از تولید مازاد را تبدیل به محصولات فرآوری شده نماییم و صادر کنیم. رکورد صادرات ما سال گذشته 5/5 میلیارد دلار را پشت سر گذاشت. در صنایع فرآوری محصولات کشاورزی رقم های بسیار خوبی داشتیم، ظرف 5/2 سال توانستیم 7/8 میلیون تن به ظرفیت فرآوری محصولات کشاورزی اضافه کنیم که 5/2 برابر برنامه سوم توسعه است و 16درصد از 4 سال قبل از دولت دهم بیشتر است. گازرسانی به واحدهای تولیدی را نیز با هماهنگی وزارت نفت انجام داده ایم که این نیز کمکی است به واحدهای تولیدی.
¤ میزان تولید گندم امسال چقدر است و آیا واردات خواهیم داشت؟
پیش بینی ما امسال تولید 14 میلیون تن گندم است که کفاف مصرف و نیاز داخل را می دهد. اما ممکن است دولت برای ذخایر استراتژیک واردات داشته باشد.
¤ کشاورزان به قیمت خرید تضمینی گندم اعتراض دارند نظر شما چیست؟
قیمت خرید تضمینی مناسب تعیین نشده است.
پیشنهاد ما حداقل 430 تومان بود ولی 395 تومان تعیین شد. سال گذشته سخت گیرانه برخورد کردند و باعث شد کشاورزان در شهریورماه گندم به دولت تحویل ندهند، زیرا قیمت علوفه بالا بود و تولید کشاورزان رفت برای دامداری ها، باید از کشاورز به قیمت مناسب خرید کنیم، در غیر این صورت باید واردات داشته باشیم که گندم وارداتی کیلویی 500 تومان است.
¤ قیمت برنج امسال شدیدا افزایش پیدا کرده است. وضعیت تولید را امسال چگونه ارزیابی می کنید و علت گرانی برنج چیست؟
تولید برنج سال گذشته با 10درصد افزایش نسبت به سال قبل آن 4/2 میلیون تن بود که بین 600 تا 700 هزار تن کمبود داشتیم. واردات آن نیز با 39 درصد افزایش 5/1 میلیون تن بود. بنابراین کمبود در عرضه نداریم، اما افزایش قیمت را شاهد هستیم.
چرا قیمت بالاست، عدم کنترل بازار را داریم که متولیان امر باید بررسی و با متخلف برخورد کنند. امسال نسبت به سال گذشته تولید غلات در کشور شامل: گندم، برنج، ذرت و جو افزایش خواهد داشت و در بهترین وضعیت خواهد بود.
دیدگاه تان را بنویسید