مینزدایی لوت قبل از ثبت جهانی
هفته گذشته و در بحبوحه خبرهای سیاسی که از ترکیه به جهان مخابره میشد، خبر فرهنگی ثبت دو اثر منحصر به فرد ایران در فهرست جهانی یونسکو شاید تنها خبرهای خوشی بودند که از این کشور مخابره میشدند. ثبتنام «قنات ایرانی» و «بیابان لوت» در فهرست جهانی یونسکو برای ایران از چند منظر اهمیت داشت. لوت، نخستین اثر طبیعی بود که ایران در این فهرست ثبت میکرد و قنات ایرانی به عنوان یک تکنولوژی دیرینه مدیریت منابع آب ایرانیها در قالب طراحی قنات، در شرایطی به ثبت رسید که جهان با بحران کمآبی روبهرو است. روز گذشته هیات ایرانی حاضر در چهلمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو به سوالات خبرنگاران در خصوص آینده ثبت آثار ایرانی در فهرست یونسکو پاسخ دادند. محمد حسن طالبیان در این نشست ضمن تاکید بر اینکه این دو پرونده که به ثبت رسیدهاند به لحاظ مردمی از اهمیت ویژهای برخوردارند، گفت: «این دو پرونده از پیچیدهترین پروندههای ثبتی ایران بودند، در مورد قناتها از آنجایی که کشورهای دیگر هم ساختار قنات را دارند باید وجه تمایز قنات ایرانی را به صورت دقیق و شفاف تشریح میکردیم، پرونده لوت هم در ابتدا defer شده بود، به این معنی که بررسی آن به اجلاس آینده موکول شده بود، اما با رایزنیهای علمی و توجیه کارشناسان به لحاظ علمی و تشریح اهمیت این پرونده، توانستیم موفق به ثبت این اثر شویم.» احمد جلالی، سفیر ایران در یونسکو در خصوص اهمیت ثبتنام یک اثر در فهرست جهانی یونسکو گفت: «وقتی کشوری اثری را در فهرست میراث جهانی ثبت میکند، هر کدام از این آثار به عنوان شاخصی برای نشان دادن سهم این کشور در تمدن مشترک بشری دیده میشود و نشان میدهد که این کشور چه سهمی در این تمدن جهانی داشته. این مساله مهمی است، به همین دلیل است که در ثبت آثار در دنیا رقابت وجود دارد. نکته دیگری هم که باید به آن توجه کرد این است که ثبت بعضی آثار برای کشوری که آن اثر را ثبت میکند نام و شهرتی به همراه دارد، اما بخش دیگر این فهرست شامل آثاری است که وقتی ثبت میشوند به فهرست میراث جهانی آبرو میدهند. آثار ایران بیشتر در دسته دوم قرار میگیرند.»
مردم محلی امنیت لوت را
تامین میکنند
لوت را امروز به نامی جهانی میخوانیم، اما فراموش هم نکردهایم که چند سال پیش توریستی فرانسوی در این محدوده قربانی مینهایی شد که برای ممانعت از عبور کاروانهای قاچاق مواد مخدر در این منطقه در محدوده شهداد تعبیه شده بودند، در یکی از مواردی هم که کارشناسان یونسکو در جلسه ثبت این اثر مطرح میکردند موضوع مدیریت این گستره وسیع بود، حال سوالی که بعد از ثبت این اثر مطرح است موضوع برنامههای آتی و همچنین تامین امنیت این محدوده وسیع برای حضور گردشگران است. در همین زمینه محمد حسن طالبیان در پاسخ به «اعتماد» در خصوص تامین امنیت بیابان لوت پس از ثبت جهانی گفت: «بیش از سه سال است که ما در مورد پرونده لوت تحقیقات گسترده انجام دادهایم، به دلیل اینکه موضوع امنیت گردشگران برای ما بسیار مهم بود، موضوع مینگذاریها را هم در نظر داشتیم، اما با همکاری دستگاههای مربوطه این منطقه از مین پاکسازی شد و در حال حاضر پاسگاههای مختلفی برای تامین امنیت این منطقه، مستقر شدهاند. ضمن اینکه بخشهایی را روی نقشه تعیین کردهایم که اگر گردشگران قصد بازدید از لوت را داشته باشند، به همراه راهنما فقط وارد این مناطق که امنیت دارند، شوند. ایستگاههایی هم برای استقرار گردشگران در نظر گرفته شده که گردشگران به تنهایی وارد لوت نشوند، گردشگرانی که به این منطقه میآیند باید مهمترین بخشهای لوت را که دارای ارزشهای بینالمللی هستند ببینند، چرا که ممکن است در مناطقی از نظر جانی در خطر باشند. مناطق مشخص شده و امن در لوت روی نقشه مشخص شده و قرار است این نقشهها در قالب بروشورهایی در اختیار گردشگران قرار بگیرد. تورهایی هم که گردشگران را به این مناطق میبرند باید به شکل نظاممند این کار را انجام دهند.» طالبیان همچنین در خصوص همکاری جوامع محلی در پرونده لوت و قناتها، اشاره به علاقهمندی مردم برای ثبت این آثار در فهرست جهانی داشت و گفت: «وقتی ما برای بازدید لوت در منطقه نصرتآباد سیستان و بلوچستان رفتیم، یکی از بزرگان منطقه به ما گفتند مردم این منطقه امنیت را تامین میکنند و از ما خواستند که این پیغام را به دستگاهها بدهیم که مردم هم برای تامین امنیت این منطقه تلاش خواهند کرد، اگر گردشگر وارد این منطقه شود وضع معیشتی این مردم تغییراتی خواهد داشت، به همین دلیل تمایل دارند که در تامین امنیت این مناطق نقش داشته باشند.» طالبیان همچنین در مورد برنامه آینده این پرونده هم گفت: «برنامههایی در مورد توانمندسازی جوامع محلی در محدوده این آثار و همین طور مرمت آثاری که در این محدوده در نظر گرفتهایم، از جمله مرمت بخشی از کاروانسرایی که در منطقه شهداد قرار داشت، همچنین احیای محلهایی که میتوانند برای استقرار پژوهشگران و گردشگران مورد استفاده باشند هم در دستور کار است. مشارکت مردم محلی در ادامه این راه در مورد این دو پرونده اهمیت بسیار زیادی دارد.»
پروندههایی که در چهل و یکمین اجلاس یونسکو ارایه خواهند شد
ایران در اجلاس سال آینده هم با دست پر حاضر خواهد بود، معاون میراث فرهنگی کشور از ارایه پرونده ثبت جهانی شهر یزد در سال آینده خبر داد و گفت: «این شهر تاریخی از وضعیت مناسبی برخوردار است و قصد داریم یزد را به عنوان نخستین شهر تاریخی کشور در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت برسانیم.» پروندههای دیگری که ایران در آینده نزدیک قصد دارد برای ثبت به کمیته میراث جهانی یونسکو ارایه کند از جمله: «جنگلهای هیرکانی، راه ابریشم (این پرونده قبلا در یونسکو ثبت شده و ایران قصد دارد با ارایه پرونده بخشی از راه ابریشم که در ایران قرار دارد به این پرونده بپیوندد)، ارسباران، دماوند، فیروزآباد هم قرار است به ترتیب در اجلاس سالهای بعد ارایه شوند.
آخرین وضعیت الواح هخامنشی در شیکاگو دوشنبه اعلام میشود
هفته گذشته یک نشریه حقوقی امریکایی خبر از رای دادگاه استیناف در راستای تعیین تکلیف الواح هخامنشی داد که برای مطالعه در اختیار مرکز شرقشناسی شیکاگو قرار گرفته بود، در این خبر آمده بود که طبق رای این دادگاه که در روز ۱۹ جولای (۲۹ تیرماه) برگزار شد، قربانیان حادثه تروریستی سال ۱۹۹۷ نمیتوانند به بهانه دست داشتن ایران در این ماجرا، آثار تاریخی و الواح هخامنشی موجود در دانشگاه شیکاگو را برای گرفتن غرامت به فروش برسانند. محمد حسن طالبیان در خصوص این خبر اعلام کرد: «نخست باید این خبر و اطلاعات آن را از معاونت ریاستجمهوری پیگیری کنیم، و در ادامه پیگیر روند بازپسگیری الواح شویم و بتوانیم در این زمینه تصمیم مناسب را بگیریم. این خبر در یک مجله حقوقی منتشر شده است، باید تا روز دوشنبه و اتمام تعطیلات آخر هفته در امریکا و اعلام این خبر از سوی یک کانال رسمی منتظر بمانیم.»
دیدگاه تان را بنویسید