صنایع تبدیلی، استراتژی امنیت غذایی
استراتژی ایجاد و توسعه صنایع فراوری محصولات کشاورزی با توجه به ارتباط مستمر با بخش کشاورزی و دارا بودن امکانات و قابلیتهای موجود در روستاها، بهعنوان فعالیت اصلی روستاییان، نقش مؤثری در توسعه روستایی ایفا میکند. در کشورمان، راهبرد ایجاد و توسعه صنایع فراوری محصولات کشاورزی در بخشهای مختلف بهعلت استعداد بالای کشاورزی در مناطق، نزدیکی به بازارهای مصرف و وجود نیروهای متخصص و غیرمتخصص، میتواند ضمن حل مشکلات بخش کشاورزی، راه رسیدن به توسعه روستایی را هموار کند. ضایعات محصولات کشاورزی ایران حدود 25 الی 30 درصد برآورد میشود که ارزش اقتصادی آن حدود پنج میلیارد دلار است.
در اقتصاد کشاورزی معاصر صنایع تبدیلی عامل مهمی در فرآوری محصولات کشاورزی است. از یک سو ارزش افزوده محصولات اولیه بخش را ارتقاء میدهد و از سوی دیگر محصولاتی به بازار ارائه میکند که با استفاده از تکنولوژی مدرن به دست آمدهاند. بنابراین از نظر استمرار تولید و مولد بودن دارای ویژگیهای مناسبی هستند. علاوه بر این از منابع موجود به نحو مطلوبی استفاده و کارایی و راندمان منابع در مقایسه با حالت قبل به نحو قابل توجهی افزایش مییابد. اشتغال ایجادشده در صنایع تبدیلی از نظر مولد بودن و بهرهوری قابل توجه است.
با تبدیل و فرآوری محصولات کشاورزی ضمن تولید مواد غذایی و سایر فراوردههای با ارزش افزوده بالا، امکان نگهداری و حمل و نقل آسان آنها را فراهم میکند. بدون تردید ایجاد صنایع تبدیلی در روستاها یکی از سودمندترین ارتباطات بین دو بخش صنعت و کشاورزی است. این صنایع از میزان بیکاریهای دائمی و فصلی در مناطق روستایی میکاهد، همچنین زمینه مناسب جهت توسعه مناطق روستایی را فراهم آورده و به افزایش تولیدات روستایی، بهرهوری، ایجاد فرصتهای شغلی، تأمین نیازهای اساسی، پیوند با دیگر بخشهای اقتصادی و کاهش نابرابریهای منطقهای منجر خواهد شد. لذا اینگونه صنایع میتواند پیشنیاز استراتژی صنعتی شدن و تأمینکننده امنیت غذایی در کشور باشد.
بیشتر از یک پنجم فرآوردههای غذایی در کشورهای در حال توسعه به صورت ضایعات بر اثر فساد ناشی از عوامل گوناگون فیزیکی، شیمیایی و بیولوژی در مراحل کاشت، داشت و برداشت و پس از برداشت تا زمان توزیع و مصرف از بین میرود. این در حالی است که شمار قابل توجهی از مردم این کشورها برای تأمین مواد غذایی مورد نیاز خود در تنگنا هستند.
ضایعات محصولات کشاورزی ایران حدود 25 الی 30 درصد برآورد میشود. ارزش اقتصادی آن حدود پنج میلیارد دلار است. این میزان می تواند غذای 20 میلیون نفر را تأمین کند. برای مقابله با این تبعات نا مطلوب، با برنامهریزی صحیح جهت توسعه و حمایت از صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی میتوان این محصولات را که مقادیر انبوهی از آنها در طول زمان برداشت، حمل و نقل، انبارداری و عرضه ضایع میشود و گاه زیانهای جبرانناپذیری را به کشاورزان و اقتصاد کشور وارد میآورد، به ارزش افزوده تبدیل کرد. بدون تردید ایجاد صنایع تبدیلی در روستاها یکی از سودمند ترین ارتباطات بین دو بخش صنعت و کشاورزی است. این صنایع از میزان بیکاریهای دائمی و فصلی در مناطق روستایی میکاهد، همچنین زمینه مناسب جهت توسعه مناطق روستایی را فراهم آورده و به افزایش تولیدات روستایی، بهرهوری، ایجاد فرصتهای شغلی، تأمین نیازهای اساسی، پیوند با دیگر بخشهای اقتصادی و کاهش نابرابریهای منطقهای منجر خواهد شد. لذا اینگونه صنایع میتواند پیشنیاز استراتژی صنعتی شدن و تأمینکننده امنیت غذایی در کشور باشد.
در حال حاضر 110 میلیون تن محصولات کشاورزی فرآوری شده در کشور تولید میشود و در یک برنامه مدون برای کل کشور افزایش 24 میلیون تنی محصولات فرآوری شده پیشبینی شده است. باید به صنایع تبدیلی در کشور توجه ویژه و خاصی شود و با عنوان توسعه دهنده بخش کشاورزی به آن نگاه بشود. باید به سمت بازار محوری پیش برویم تا بتوانیم برای این محصولات بازار فروش مناسب پیدا کنیم. با توجه به میزان بالای ضایعات محصولات کشاورزی و همچنین ناکافی بودن توسعه صنایع پس از برداشت محصول در سالهای گذشته، پتانسیل رشد و توسعه این صنعت بسیار بالاست. علاوه بر این بهمنظور ایجاد افزایش ارزش افزوده در بخش کشاورزی خصوصاً برای جلب سرمایهگذاران در این بخش لازم است صنعت مذکور در کشور در سالهای آتی توسعه جدی پیدا کند./
خبرنگار: مریم بهنامراد
G-910210-01_R
دیدگاه تان را بنویسید