آتش درجنگلهای روسیه و حفظ منابعجمعی / تجربه راهاندازی یک کمپین مجازی
زمانی که در پی چند هفته گرمای غیرعادی، جنگلهای روسیه یکباره در چند نقطه مختلف شروع به سوختن کردند، در عرض چند روز، دهها نفر در پی این آتشسوزیها جان خود را از دست دادند و هزاران نفر دیگر بیخانه شدند. در ابتدا، بلاگنویسان روسیه به پستکردن عکسهایی از آتشسوزیها پرداختند ولی بهزودی مشخص شد که آتش جنگلهای روسیه، بحرانیملی است و هماهنگیها شروع شد.
نخستین سایتهای اینترنتی طراحی شده برای مواجهه با آتشسوزیها، نهم تیرماه شروع بهکار کردند و بهسرعت گزارشهایی از محل آتشسوزیها بهدست داوطلبان و افراد شاهد روی سایت قرار گرفت. دو روز بعد، پیشنهاد استفاده از نرمافزار «یو- شهیدی» توسط کمک سردبیر سایت روسی «رو- نت» در بلاگ شخصیاش مطرح شد. یو- شهیدی نرمافزاری است که میتوان بهطور رایگان روی هر وبسایتی نصب کرد. سپس افرادی که «شاهد» نزدیک وقایع هستند، میتوانند بهوسیله تلفنهمراه و پیامک، واقعهای را گزارش دهند و برنامه یو- شهیدی، روی نقشه جغرافیایی ساعت و محل رویدادی را که شخص توسط پیامک مخابره کرده، مشخص میکند.
سردبیر سایت میگوید: «نخستین عکسالعمل من این بود که نه؛ حداقل یکماه طول میکشد تا راهش بیندازیم. اما (بررسی کردم) دیدم میتوان یو- شهیدی را بهراحتی نصب و راهاندازی کرد. روز بعد روی یک وبسایت روسی درخصوص فناوری اطلاعات از کارفرمایان، طراحان، ویراستاران و هرکس که میتوانست کمک کند درخواست کمک کردم. بلافاصله دهها جواب گرفتم و خود مطلب، ۸۵نظر گرفت. بلاگرها با دوستانشان به اشتراک میگذاشتند و از دوستانشان هم میخواستند همین کار را بکنند.
یکی از کاربران بهنام چای دونفره نوشت:
«بیدار شوید! مردم به کمک احتیاج دارند. روسیه میسوزد و فقط با کمک هم میتوانیم این آتش را خاموش کنیم. در همین لحظه، کسی هست که به کمک شما احتیاج دارد»!
از کاربران درخواست شد که گزارشهای خود را بنویسند و محل آتشها، دود، درخواستهای کمک و مراکز کمکرسانی را روی نقشه مشخص کنند. این گزارشها از انواع مختلف بودند، برای مثال:
«من از مسکو هستم، اما مدتهاست در روسیه زندگی نمیکنم. حاضرم به هموطنانم کمک مالی بکنم، لطفا مشخصات یک حساب بانکی برایم بفرستید تا حواله بفرستم.»
و این هم گزارشی از دهکده «برکووکا»، که در آتش سوخت:
«افراد با وسایل کم فرار میکردند، فقط با مدارک. هیچ اتوبوسی نبود، خوششانسترها سوار خودرو میشدند، دیگران با پای پیاده. هماکنون بدترین شرایط برای زنان پیر و افراد بیسواد است، بیشتر آنها میهمان همسایگانی هستند که خانههایشان نسوخت. ثبتنام برای دریافت کمک در «لازورنی»، دهکدهای دیگر انجام میگیرد که اولا راهی باید باشد تا برسند به آنجا. افراد متوجه نیستند که برای کمک باید به جایی بروند. جوانترها میفهمند چه باید بکنند، اما پیرزنها چارهای ندارند. افراد نیازمند کمک از انواع مختلف هستند، خانوادههایی هستند که نوزاد دارند و کمک ١٠هزار روبلی دولت (معادل ٣٠٠هزار تومان) تاثیر چندانی ندارد. برای افراد چیزی نمانده جز شناسنامه».
تا پایان روز اول، تیم «نقشهکمک» (نامی که به پیشنهاد یکی از کاربران انتخاب شد) از ٢٠ نفر گذاشت و تعداد زیادی روزنامهنگار، طراح وب و ویراستار از نقاط مختلف روسیه در روزهای بعد به جریان پیوستند. سردبیر سایت میگوید: «من برای بررسی پیشینه و سوابق وقت نداشتم و به همه اجازه ورود به محیط admin و FTP را دادم و موفق شدیم؛ هیچیک از افراد داوطلب کار مخربی روی سایت یا توسط آن انجام ندادند و یاد گرفتیم که برای شروع پروژه «منابعگروهی» مانند «یو- شهیدی» از صفر، «اعتماد» لازم است».
معروفیت سایت نیز به همراه حمایتها افزایش یافت. در عرض یک هفته، سایت ۱۰۱هزار بیننده پیدا کرد و ۶۱۴ گزارش ثبتشد. بهخاطر افزایش ترافیک سایت، گردانندگان مجبور شدند سایت را به یک میزبان بهتر انتقال دهند. سردبیر سایت میگوید «این یک درس ما بود: سایتی که از یو-شهیدی استفاده میکند باید میزبان قوی داشته باشد». در مواقع بحران که اطلاعات بهطور ناگهانی زیاد میشوند و اطلاعات بیفایده با اطلاعاتی که به راستی مفید هستند مخلوط میشوند، تقاضا برای استفاده از سیستمهایی مثل یو- شهیدی بالاست».
گرگوری آسمولوو، یکی از گردانندگان اصلی سایت، در وبلاگ شخصیاش درخصوص تجربه سایت «نقشهکمک» مینویسد: «آتشهای جنگلی روسیه نشان دادند که در جامعه روسیه، ظرفیت برای کمک متقابل بالاست. بهنظر من این ظرفیت حتی در زمینههایی بالاتر است که مردم متوجه میشوند از دولت کاری ساخته نیست و باید مستقل عمل کنند».
دیدگاه تان را بنویسید