افزایش تلفات و خسارات طوفان و سیل در جهان
شهروند ، احمد صادقی رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران تهران
نتایج تحقیقات نشان میدهد که جهان همچنان در برابر سوانح طبیعی ناایمن است. براساس گزارشهای منتشرشده ازسوی مراکز بزرگ تحقیقاتی وابسته به سازمان ملل درطول ٢٠سال اخیر، ٩٠درصد حوادث سهمگین بر اثر سیل، طوفان، گرما و دیگر وقایع مرتبط با آب و هوا ایجاد شده است. دراین مدت تاکنون ٦هزارو٤٥٧ حادثه مربوط به آب و هوا ثبت شده که در نتیجه وقوع آن ٦٠٦هزار نفر جان خود را از دست داده و ٤میلیون و٤ ١٠٠هزار نفر نیز آسیبدیده و بیخانمان شدهاند.
گزارش «هزینه انسانی بلایای مرتبط با آب و هوا » (١٩٩٥-٢٠١٥) که توسط مرکز تحقیقات اپیدمیولوژی بلایا و دفتر حمایت از خطر بلایای سازمان ملل متحد، ارایه شده و در آن چارچوب زمانی ٢٠سال اخیر مورد بررسی قرار گرفته، نشان از افزایش تعداد حوادث جوی در این مدت دارد و مشخص میکند که ادامه این روند در افزایش طوفان و سیل تاثیرگذار بوده است. سیل به تنهایی ٤٧درصد از تمامی حوادث جوی را به خود اختصاص داده و زندگی دومیلیارد و٣٠٠میلیون نفر را تحتتاثیر قرار داده است که بیشترین تعداد تلفات نیز به قاره بزرگ آسیا اختصاص دارد.
در بررسی دلایل افزایش خسارات در قاره آسیا از وسعت این قاره درکنار کثرت حوضههای آبریز رودخانهها و تراکم جمعیت بهعنوان بخشی از عوامل خطرزا در این قاره یاد شده است. اینگونه است که درمجموع در آسیا بین سالهای ١٩٩٤ تا ٢٠١٥ حدود دوهزارو٤٩٥ حادثه جوی رخ داده که در نتیجه آن ٣٧میلیون انسان تحتتاثیر قرار گرفته و ٣٣٢هزار نفر نیز جانشان را از دست دادهاند.
ازسال ١٩٩٥ به بعد، سیلاب ٤٧درصد تمامی حوادث آب و هوایی را به خود اختصاص داده و زندگی دومیلیارد و٣٠٠میلیون نفر تحتتاثیر این رخداد قرار گرفته است. همچنین نتایج تحقیقات صورت گرفته نشان میدهد که تعداد رخداد سیلاب ازسال ٢٠٠٥ تا سال ٢٠١٤ بهطور میانگین ١١٧ مرتبه بیشتر از میانگین سالانه در دهههای قبل بوده است. پس از سیل، طوفان در رده دوم بیشترین تعداد وقوع حوادث جوی قرار داشته است. با اینکه تنها ٢٦درصد این طوفانها درکشورهای کمدرآمد رخ داده، ٨٩درصد آمار تلفات به این کشورها اختصاص دارد. همچنین طوفان بین سالهای ١٩٩٥ تا سال ٢٠١٥ بیش از ٢٤٢هزار نفر کشته برجای گذاشته و علت ٣٨درصد مرگهای ناشی از وقوع حوادث و ٩٢درصد زیانهای اقتصادی کشورهای کوچک بوده است. در بررسی تغییرات اقلیمی، گرما و سرمای شدید نیز یکی دیگر از حوادثی است که در این گزارش به آن پرداخته شده است. نتایج به دست آمده مشخص میکند که ٧٦درصد حوادث مرتبط با آب و هوا درکشورهای درحال توسعه بر اثر افزایش دما و متاثر از امواج گرمایی رخ داده که در نتیجه آن میانگین تلفات حوادث آب و هوایی در این کشورها تا ٩٩نفر در هر حادثه افزایش یافته و بهعنوان عامل ثانویه مرگومیر در این کشورها شناخته شده است.
با توجه به اطلاعات به دست آمده، در فاصله سالهای ٢٠٠٥ تا ٢٠١٤ بهطور میانگین سالانه ٣٣٥ حادثه مرتبط با آب و هوا رخ داده که این تعداد نسبت به دوره زمانی ١٩٩٥ تا ٢٠٠٤ حدود ١٤درصد افزایش نشان میدهد و دوبرابر تعداد وقوع این حوادث در بازه زمانی ١٩٨٥ تا ١٩٩٤ بوده است.
افزایش ساختوساز درحریم و بستر رودخانهها و مناطق مستعد طوفان، متاثر از افزایش جمعیت موجب آسیبپذیری انسانها در برابر حوادث جوی شده است، از سازهها و تجهیزات ناایمن میتوان بهعنوان یکی دیگر از عوامل افزایش میزان آسیبپذیری ناشی از حوادث ازسال ١٩٩٥ تاکنون یاد کرد. آسیبهایی که میزان خسارات مالی ناشی از آن ٣٥درصد کل خسارات مالی جهان است که این میزان تنها در آفریقا ١٦,٥درصد بوده است.
براساس اطلاعات ثبتشده ازسال ١٩٩٥ تاکنون تعداد ٨٧میلیون منزل مسکونی،١٣٠هزار مدرسه، درمانگاه، بیمارستان و دیگر تأسیسات بهداشتی- درمانی و آموزشی در اثر حوادث جوی تخریب و ویران شدهاند.
ارقام ذکرشده در این گزارش حاوی نتایج مهمی است که با دقت در آن میتوان گفت که کشورهای فقیر و ثروتمند به موازات یکدیگر تحتتاثیر خسارات ناشی از حوادث جوی هستند که خسارات مالی آن با میزان درآمد و دارایی مردم ارتباط دارد.
نتایج به دست آمده همچنین مشخص میکند که مدیریت بهتر درکنار استفاده از سامانههای هشدار سریع، کنترل بهتر سیلاب به همراه انتقال افراد از زندگی درحریم رودخانهها به مکانهای دیگر میتواند در آینده باعث نجات جان انسانهای بیشتری شود.
از احیای جنگلها، پهنهبندی سیلاب، خاکریزبندی و احیای تالابها نیز بهعنوان راهحلهای موثر و کمهزینه در این زمینه یاد شده است. برمبنای این گزارش، دولتها باید مخاطرات را با دقت نظر، برنامهریزی، پشتکار و همکاریهای بین بخشی مدیریت کنند و هر نوع اقدام و سرمایهگذاری برای پیشگیری از مخاطرات و کاهش خطرپذیری باید با توجه به خصوصیات و وضع جامعه انجام شود و در دستور کار قرار گیرد. در سالهای اخیر در برخی از کشورها به دنبال افزایش آمادگی و مقابله با حوادث، به میزان قابل توجهی از تعداد مرگومیر ناشی از حوادث جوی کاسته شد. بهعنوان مثال کشورهای هند، چین، اندونزی، بنگلادش، تایلند و میانمار با عمل به تعهدات خود در برنامه هیوگو، خسارات ناشی از حوادث جوی را به میزان
قابل توجهی کاهش دادهاند.
دیدگاه تان را بنویسید