گروهی: محلی، روستایی/ داستان تجارب گروههای محلی ایران
شهروند، پروین پاکزادمنش |تسهیلگر
«گروهی یعنی محلی، روستایی»... این جمله را بهتازگی در یکی از روستاهای کرمانشاه شنیدم. از زبان یک مرد روستایی به نام شاپور. چنان مرا به ادبیات رایج کار گروهی در گذشته و در فضای روستایی برد که به یکباره متوقفم کرد. او وادارم کرد که کمی تأمل کنم. جریان جلسه را متوقف کردم و چند دقیقهای روی این جمله ماندم. اما قضیه چه بود.
داشتم خودم و اعضای تیم را به یک جمع حدود ٢٥ نفره از زنان و مردان یک روستا معرفی میکردم. در قسمتی از معرفی گفتم که من در یک تیم کار میکنم، همیشه کارهایم گروهی است، گروهی را چهکسی میتواند تعریف کند؟
شاپور گفت: یعنی محلی، یعنی روستایی و بعد جریان صحبت را به او سپردم که بیشتر حرف بزند. گفت مثلا ما در روستایمان همه کارها را گروهی انجام میدهیم، هر کاری داریم با هم هستیم.
پرسیدم مثلا چه کارهایی؟
گفت مثلا کار بنایی، اگر کسی کار بنایی دارد، همه کمک میکنند. کشاورزیمان را همه با هم انجام میدهیم، اگر نذر یا عروسی یا عزا داشته باشیم، همینطور. پس گروهی یعنی محلی، روستایی. اینجا همبستگی و اتحاد خیلی زیاد است.
شاپور گفت: یعنی محلی، یعنی روستایی و بعد جریان صحبت را به او سپردم که بیشتر حرف بزند. گفت مثلا ما در روستایمان همه کارها را گروهی انجام میدهیم، هر کاری داریم با هم هستیم.
پرسیدم مثلا چه کارهایی؟
گفت مثلا کار بنایی، اگر کسی کار بنایی دارد، همه کمک میکنند. کشاورزیمان را همه با هم انجام میدهیم، اگر نذر یا عروسی یا عزا داشته باشیم، همینطور. پس گروهی یعنی محلی، روستایی. اینجا همبستگی و اتحاد خیلی زیاد است.
شاپور از چند سال قبل کار کاسبی در شهر را هم شروع کرده بود. بنابراین شاید به همین دلیل بود که به این مقایسه دست یافت. در اغلب روستاهایی که دیدهام، کار گروهی در گذشته بسیار شایع بوده است. درحالحاضر نیز در بدترین حالت و در حالتی که روستا اکثر مؤلفههای محلیاش را از دست داده باشد، هنوز هم مساجد را مردم میسازند. حتی در اکثر موارد تأمین منابع مالی آن هم به وسیله خودشان صورت میگیرد. در روستاهای دیگری که مردم هنوز مؤلفههای زندگی سنتی را حفظ کردهاند، این مشارکت در اکثر اموراتی که از عهده یکنفر خارج است، دیدهمیشود. در ساخکت مسکن (مشارکت بدون مزد)، در امور کشاورزی و برداشت محصول، در باغداری، در مراسم اجتماعی، فرهنگی و مذهبی، در مشکلات خانوادگی و سایر امور.
جمله دیگری که در همین جلسه توسط دهیار و برادرش گفتهشد و مورد تأیید دیگران بود این بود که در روستای ما اعتیاد خیلی کم است و به ندرت کسی پیدا میشود که به موادمخدر معتاد باشد. آن چند نفر هم خیلی پیر هستند.
اعتماد و همکاری بالا در این روستا یا به قول خودشان همبستگی و اتحاد، از مهمترین عواملی هستند که در جریان کار گروهی و مشارکت افزایش مییابند و تحقیقات هم نشان داده است در جوامعی که اعتماد و همکاری بالاست، آسیبهای اجتماعی کمتر مشاهده میشود.
و اما برگردیم به سراغ جمله شاپور: گروهی یعنی محلی، روستایی. این جمله بسیار عمیق است. در حیطه توسعهپایدار، حتی در شهرهای بزرگ برای بهبود وضع زندگی مردمی که در یک حوزه جغرافیایی مشترک زندگی میکنند، نگاه محلی یا محلهای داشتن از اصول اساسی فرآیند توسعه است. بدون این نگاه نمیتوان جریان توسعه را در مسیر پایداری قرار داد. همین نگاه است که به توسعه جهت پایین به بالا میدهد و این نگاه محلی یا محلهای در روستاها بسیار عمیق است و اگر هم نیست باید سعی کنیم که اصل و اصالت فعالیتهای گروهی را به اهالی روستا یادآوری کنیم. خوشبختانه در کشور ما هنوز خاطرات کار محلی و روستایی (گروهی) حتی در تغییریافتهترین روستاها در حافظه روستاییان باقیست و خاطره کارهای محلی و روستایی به دلیل ایجاد حسمثبت صمیمیت، همکاری، اعتماد و همبستگی چنان انرژیای ایجاد میکند که تمایل به سمت فعالیتهای گروهی را تقویت میکند.
دیدگاه تان را بنویسید