این ایرانیانِ دوستدار صرفه‌جویی در مصرف آب

* ایرانیان برای کشف آب زیرزمینی در پای کوه چاه می‌کنند و همین که آب باریکی یافتند آن را از طریق مجاری تحت‌الارضی به هشت تا ده "لیو" و گاهی بیشتر منتقل می‌کنند و آب را از نقطه مرتفع به جاهای پست‌تر می‌رسانند تا بهتر جاری شود. در جهان، قومی وجود ندارد که مانند ایرانیان در مصرف آب، صرفه‌جویی کند. این مجاری زیرزمینی گاهی در عمق ١٠ الی ١٥ "تواز" (هر تواز ٩٤٩/١ متر) حفر شده است. من کاریزهایی به این عمق (قریب ٣٠ متر) دیده‌ام. اندازه‌گرفتن عمق این مجاری آسان است، زیرا که در هر ١٥ متر، یک چاه نفس‌کش دیده می‌شود که قطر دهانه آن به اندازه چاههای خودمان است ... مسلما در جهان قومی وجود ندارد که همچون ایرانیان در نقب‌زدن و حفر مجاری زیرزمینی چنین چیره‌دست باشد,١

* در ایران چیزهای عجیب و شگفت‌آور دیده می‌شود، ولی شگفت‌انگیزترین و عجیب‌ترین آنها قناتهای آن است. قنات مخصوص ایران است و چیزی است که مسافر مغرب‌زمین هرگز مشاهده نکرده است. در واقع منظره تازه‌ای است که با آن روبرو می‌شود. هرگاه قناتها را اولین بار از هواپیما مشاهده کنیم شبیه جای پای حیوانات عظیم‌الجثه ماقبل تاریخ یا مانند توده عظیمی از خاک است که موش کور زیرزمینی هنگام کندن زمین درست می‌کند. هنگامی که هواپیما پایین تر می‌آید قناتهای مزبور مثل عکسهای بزرگ‌شده سنگهایی است که آنها را در مایعهایی با غلظتهای مختلف می‌اندازند و بعضی اوقات دانشمندان آنها را نشان می‌دهند. ... زندگی اغلب مردم ایران با این قناتها بستگی دارد و بدون آنها کشور ایران وجود نخواهد داشت، چه رودخانه‌های آن از حیث تعداد ناچیز می‌باشد و آب بعضی از دریاچه‌های آن به قدری شور است که حتی ماهی نمی‌تواند در آن زندگی کند. با ایجاد یک قنات می‌توان دهی به وجود آورد و در مقابل، هرگاه قسمتی از قنات خراب شود دهات اطراف آن متروک و ویران خواهد شد,٢

١- ژان شاردن، سفرنامه شاردن، ترجمه اقبال یغمایی

٢- فرد ریچاردز، سفرنامه فرد ریچاردز، ترجمه مهین‌دخت صبا

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید