دفن؛ کلمه ای که مد می شود

دفن؛ کلمه ای که مد می شود

وحید زندی فخر

کدخبر: 27076
دفن؛ کلمه ای که مد می شود
روزنامه نگار

این روزها به نظر می رسد رسانه ها در گرداب عجیبی گرفتار شده اند؛ گردابی که به هر طریقی می خواهد موضوع را به جایی بکشاند که به کلمه «دفن» برسد. انگار این کلمه با روح آدم بازی می کند و عمق ضمیرها را به گونه ای قلقلک می دهد که حس ناسیونالیستی و وطن پرستی مردم را بر می انگیزد.

هنوز خبر دفن 1700 تن سیب زمینی در شیراز از اذهان عمومی پاک نشده که پشت هم، خبرهای متفاوتی از دفن شدن محصولات دیگر از راه می رسد. گویا رسانه ها دنبال سوراخی می گردند که از طریق آن، راه خود را باز کنند و بتوانند سری بین سرها در بیاورند. اما متاسفانه اکثر همکاران به درست یا غلط بودن جریان خبری نمی اندیشند و بلافاصله آن را مخابره می کنند.

به عنوان نمونه، اوایل هفته جاری، داستان فاسد شدن 600 تن مرغ، در خراسان رضوی در برخی رسانه های درجه چندم پیچید که در آن از آمادگی این مقدار محصول برای دفن شدن خبر می داد؛ اما وقتی موضوع را با مسئولان مربوطه استانی در میان گذاشتیم، متوجه شدیم که این موضوع، یک دروغ رسانه ای بوده و بیش از اندازه سیاه نمایی شده است. از طرف دیگر، به تازگی خبری دال بر دفن خرما در سال های گذشته منتشر شد که باز هم تکذیبیه آن از سوی رئیس سازمان تعاونی روستایی، آب پاکی را روی دست کسانی ریخت که شاید می خواستند از قدرت رسانه به عنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف خود استفاده کنند.

البته نگارنده هم در همین هفته از یکی از مسوولان بخش خصوصی شنیدم که هزارتن پیاز در لرستان به خاطر فاسد بودن، دفن شده است، اما پس از تحقیقات لازم، کاشف به عمل آمد که اصلا سطح زیر کشت پیاز در این استان به قدری نیست که در نهایت چنین فاجعه ای را رقم بزند.

به هر ترتیب، شکی نیست که چنین اخبار و تیترهایی، بیشتر از جنبه های روانشناختی، آن هم از زاویه منفی متولد می شوند. به عبارتی، وقتی خبرنگار، یک المان منفی و پرحاشیه را از زبان یکی از دست اندرکاران (چه دولتی، چه خصوصی) می شنود، برای اینکه به عنوان نخستین ناشر خبر شناخته شود، گاهی بدون تحقیق و پژوهش، آن را منتشر می کند و این سرآغازی می شود برای ذهن هایی که همیشه به دنبال سیاه نمایی و اخبار منفی می گردند تا از طریق آن دولت را بکوبند.

قصد این نوشتار، طرفداری و حمایت از دولت یا گروه خاصی نیست، اما باید منصفانه به قضیه نگریست. فرد مصاحبه شونده، هر کسی که باشد ممکن است اشتباه کند و گاهی همین اشتباه، آب ریخته ای می شود که دیگر نمی توان آن را به جوی برگرداند. شاید جرقه این جریان های «دفنی» از سیب زمینی های فاسد شده زده شد و اکنون اکثر خبرنگاران به محض شنیدن این کلمه (یعنی دفن) برای محصولات دیگر، ناخودآگاه به یاد جریان های خبری ماه های گذشته می افتند و چنین استنباط می کنند که کشف بزرگ دیگری را در این زمینه یافته اند. این در حالی است که در بیشتر موارد با کمی تامل و تحقیق، می توان به راحتی درست یا غلط بودن آن را فهمید. در حقیقت این تامل، نقطه عطفی است که حرفه خبرنگاری را درجه بندی می کند. مگر غیر این است که مخابره یک خبر باید همراه با درستی و صداقت باشد؟

البته برخی ها گمان می کنند با در اختیار داشتن فایل صوتی مصاحبه شونده، دیگر مشکلی نخواهد بود و هرچه که او گفته باشد، قابلیت انتشار دارد. حال سوال اینجاست که اگر قرا بود خبرنگار، تنها به عنوان ناقل عمل کند، چه فرقی با یک نرم افزار مکانیکی داشت؟ پس جایگاه تحلیل، تحقیق و امانت داری چه می شود؟ این تلنگرهای منفی، هرچقدر هم که کوچک باشد، عاملی می شود برای از بین رفتن اطمینان مردم نسبت به کلیت رسانه؛ حتما بارها این جمله را از زبان عوام شنیده اید که می گویند «رسانه ها یک مشت دروغگو هستند.» این طرز فکر دقیقا از همین قطره های کوچک نشات گرفته و به دریایی می رسد که اعتماد و اطمینان مردم را زیر خروارها بی اعتمادی «دفن» می کند.

به هر ترتیب، این روزها کلمه «دفن» در بین رسانه های کشاورزی و غذا به هیجان انگیزترین و حاشیه سازترین سوژه تبدیل شده و انگار این موضوع مد جدیدی را در رسانه ها رقم می زند؛ مُدی که بسترهای دل نگرانی مردم را بدون هیچ دلیلی آبیاری می کند./

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید