پیچ لقمه؛ خوب، بد، زشت!
از پیادهروهای ترمینال جنوب، تا خیابانهای پر زرق و برق شمیران... از زیرپلههای تنگ و باریک اطراف میدان صادقیه، تا سالنهای وسیع تهرانپارس که هوس دویدن را در پاهای انسان جاری میکند! از کودکی تا حوالی پیر شدن.
از همه جای این شهر، بویی به مشام میرسد که به تو میگوید: تا نخستین اغذیهفروشی، چند قدمی بیشتر نمانده است. اغذیهفروشیهایی که بعضی از آنها، ریشه در خاطرات دارند و در نوستالژی ذهن من و شما، نقشهای اصلی را بازی میکنند...
چرا اغذیهفروشیها همه جا هستند؟
مسعود، از کسبه جوان ولی قدیمی خیابان ستارخان تهران است که درحالحاضر، یکی از معروفترین اغذیهفروشیهای پایتخت در غرب تهران را مدیریت میکند و بیشتر تهرانیها، بهویژه کسانی که با شکم خود سر و سری دارند! سری به اغذیهفروشی او زدهاند.
مسعود به خبرنگار صمت میگوید: شاید تنها صنفی که به کسبه آن اجازه کاسبی در هر نقطهای از شهر داده شده است، همین صنف اغذیهفروشان باشد. از کوچه پس کوچههای خیابان مولوی تا پیادهروهای همین خیابان ستارخان. تازگیها هم که مد شده و در شبهای شلوغ و پر ترافیک پایتخت، گروهی با چرخ دستیهای فردار خود! اقدام به فروش ساندویچ گرم میکنند و من خبر دارم که فروش خوبی هم دارند.
صنف خوشمزه فروش
این مدیر اغذیهفروشی، در ادامه صحبت خود، اشاره جالبی به ارتباط شکم مردم و پراکندگی اغذیهفروشیها میکند و میافزاید: اما اینکه دلیل همه جا بودن ساندویچیها یا با لفظ باکلاسترش، اغذیهفروشیها چه هست را، باید مربوط به شکم مردم دانست. شکم گرسنه، همه جا هست. پایین و بالای شهر ندارد و صنف ما هم به صنف خوشمزهفروشها معروف شده است. با وجود همه تبلیغاتی که بر ضد حرفه ما انجام شده و ما را متهم کردهاند که فروشنده سرطان به مردم هستیم؛ اما خدا ما را دوست دارد و روز به روز به تعدادمان افزوده میشود. شاید به قول قدیمیها، نگاه حضرت خضر به ما افتاده است (با خنده).
خوردن پیتزا، واجبتر از نان شب!
امیر، به همراه همسر و دختر ۶سالهاش، در یکی از شبهای تعطیل، پیش از ورود به یکی از اغذیهفروشیهای درجه ۲ شرق تهران، در گفتوگویی کوتاه به خبرنگار صمت میگوید: آمدن به این پیتزا فروشی برای من و همسر و دخترم، به یک عادت تبدیل شده و راستش را بخواهید برای خود من، خوردن پیتزا، آن هم هفتهای یک بار، واجبتر از خوردن نان شب است! اینکه در رسانهها تبلیغ میکنند سوسیس و کالباس نخورید، اصلا تاثیری روی بازار کار ساندویچیها ندارد. یعنی دارد، ولی تاثیر برعکس دارد. برای اینکه ساندویچ و پیتزا، هیچ جایگزینی ندارد و نمیشود کباب کوبیده را وسط نان گذاشت و به جای ساندویچ خورد! من اگر بخواهم روزی از کارمندی دست بردارم، بدون شک میروم دنبال بازار شکم و باز کردن یک ساندویچی.
یک صنف، بدون داشتن حریم صنفی بازار
در یک مصاحبه تلفنی، پای صحبتها که نه؛ پای درد دل رییس اتحادیه اغذیهفروشان تهران نشستیم. اسدالله احمدیشهریور درباره رشد قارچگونه اغذیهفروشان غیرمجاز و سیار دل پر دردی دارد و میگوید: معضل بزرگ صنف ما، فعالیت واحدهای غیرمجاز است. برای مقابله با این معضل، اساسیترین راه، جلوگیری از ادامه فعالیت واحدهای غیرمجاز است که برای خودش داستانی دارد و مراحل اداری پلمب کردن آنها بسیار زمانبر و طولانی است. احمدیشهریور از دیگر معضلات اتحادیه را اجرای طرح حریم صنفی دانست که مطالعه و کارشناسیهای لازم در این زمینه از سوی ارائهکنندگان این طرح انجام نشده و همین موضوع، ضربه مهلکی به این صنف وارد کرده است.
رییس اتحادیه اغذیهفروشان، ضمن تاکید بر قانونمداری خود و واحدهای زیرمجموعه این اتحادیه گفت: مسئولان و ناظران باید نظارت لازم را بر رستههای صنفی اغذیهفروشان داشته باشند که البته این کار انجام میشود ولی ما خواهان نظارت بیشتری هستیم.
وی با بیان اینکه درحالحاضر حدود ۲۶۰۰ واحد صنفی مجاز در تهران داریم، گفت: بازرسان ما نظارتهای لازم را بر روند فعالیت اغذیهفروشان انجام میدهند و کسانی که با هرگونه تخلفی مواجه شوند میتوانند اعتراض خود را به ما گزارش دهند.
ساندویچهای بالا شهری و پایین شهری!
احمدیشهریور، در پاسخ به پرسش خبرنگار صمت که دلیل اختلاف قیمت محصولات اغذیهفروشیهای بالا و پایین شهر را جویا شده است؛ اینگونه توضیح میدهد: ما این موضوع را تایید میکنیم. برای اینکه یک واقعیت منطبق با منطق صنفی است. به این معنا که بالا بودن قیمت هر نوع اغذیهای در مناطق بالای شهر که مبلغ اجاره بهای ملک و تعرفه مالیات و دکوربندی و خیلی چیزهای دیگر بالاتر از مناطق پایین شهر است؛ روی کیفیت و در نهایت قیمت تمامشده ساندویچها و پیتزاها تاثیرگذار است. البته این اختلاف قیمت، نباید بیشتر از ۲۰ تا ۳۰درصد باشد و اگر بیشتر از این میزان باشد، غیرقانونی است.
به گفته وی؛ کیفیت، موقعیت محلی و وزن مواد غذایی، از عوامل موثر در قیمتگذاری اغذیهفروشیهاست که این نرخها کارشناسی شده و نظارت لازم در این زمینه انجام میشود.
۲۶۰۰ واحد صنفی مجاز
وی با بیان اینکه درحالحاضر حدود ۲۶۰۰ واحد صنفی مجاز در تهران داریم، گفت: متاسفانه باید بگویم که ۷۰درصد اغذیهفروشان شاغل در شهر تهران که البته بیشتر آنها از کسبه قدیمی این صنف هستند؛ از سواد کافی برخوردار نیستند و درستتر این است که بگویم این افراد، بیسواد هستند. این گروه جزو کسانی هستند که در اجرای طرح برداشته شدن حریم صنفی، بیشترین آسیب متوجه آنان شد. برای اینکه به دلیل فقر مطالعاتی و نداشتن سواد، بلد نیستند با این بحران صنفی مقابله کنند و جلوی رکود بازار کسبوکار خود را بگیرند. اما به هر حال، بازرسان ما نظارتهای لازم را بر روند فعالیت اغذیهفروشان انجام میدهند.
احمدیشهریور درباره پرداخت حق سرویس در اغذیهفروشان نیز گفت: اغذیهفروشان مجاز به گرفتن حق سرویس از مشتریان نیستند و این کار یک خطای صنفی است که اگر انجام شود و مورد شکایت مشتریان قرار گیرد، قابل پیگیری است.
فستفودها، کرکرهای که پایین کشیده نمیشود
دکتر زهرا کیانی، متخصص بیماریهای داخلی کودکان، در گفتوگوی تلفنی با خبرنگار صمت میگوید: راستش ما دیگرخسته شدهایم از بس که درباره مضرات و عواقب منفی مصرف انواع ساندویچها و فستفودها صحبت کردهایم و نتیجه نگرفتهایم. جامعه ما دربرابر استفاده نکردن از اغذیههای مضر، مقاومت میکند و این موضوع بسیار نگرانکننده است که بر خلاف این همه آگاهیبخشی از سوی رسانهها و وزارت بهداشت، خانوادههای ایرانی، باز هم استفاده از فستفودها را در اولویت نخست غذایی فرزندان خود قرار میدهند و این حرکت را نوعی رفتار تشویقی برای کودکان خود فرض میکنند! برای همین است که هیچوقت کرکره فستفودفروشیها، پایین کشیده نمیشود...
فلافل را عشق است
وقتی قرار است برای یک جمع فهرست غذایی جمع شود و برای ناهار یا شام آنها به یک اغذیهفروشی سفارش انواع ساندویچ بدهند؛ دقت کردن به افراد و نوع سفارشهای آنان میتواند به یک نتیجه جالب منجر شود و آن اینکه کسانی در آن جمع، بنا به هر دلیلی که مهمترین آن میتواند دوست داشتن باشد، میل و تمایل دارند که یک ساندویچ فلافل آن هم با ترشی لیته سفارش دهند و مثل جلسههای دور همی با دوستان صمیمی، طعم تند فلافل را همراه کنند با انواع شوخیها و خندههای لب جویی! لب جویی یعنی نشستن لب جوی روبهروی هر فلافلفروشی و گاز زدن به نخودهای سرخ شدهای که با طعم ترشی قاطی میشود و غوغایی به پا میکند.
هنوز هیچ محققی موفق نشده است دلیل خودداری کردن و یا مقاومت در برابر میل به سفارش فلافل در بین کارمندان یک مجموعه را کشف کند! ولی از شواهد و قرائن اینگونه برمیآید که یک نوع بیکلاسی پنهان در این سفارش نهفته است و خانمها و آقایان ترجیح میدهند حتی اگر اشتیاق به سفارش این ساندویچ ارزانقیمت هم داشته باشند، یا بیخیال خوردن آن شوند تا در بین همکاران، با نوعی نگاه که ترجمه خوبی ندارد مواجه نشوند و یا دست آخر آنقدر صبر میکنند تا قهرمانی! از بین خیل خاموش کارمندان گرسنه پا به میدان شجاعت بگذارد و با صدای بلند بگوید: فلافل را عشق است... و از آن به بعد است که تمامیت ارضی فهرست غذا، به یکباره دچار تغییر و تحول میشود و مورد هجوم ناگهانی دیگر همکاران قرار میگیرد و چه بسیار ساندویچهای گرانقیمت با نامهای جور واجور که جای خود را به فلافل لبنانی، با نان اضافه و ترشی فراوان میدهند! به نظر شما، دلیل پسند همگانی فلافل چیست؟
خانم مهدیه، یکی از کسانی است که این پرسش را به خبرنگار صمت پاسخ میدهد: مهمترین دلایل شخصی من ۳ مورد است: یکی اینکه طعم آن را دوست دارم و میپسندم. اعتماد داشتن به سالم بودن این نوع از ساندویچ در مقایسه با ساندویچهای معمول و رایج در بازار مانند سوسیس و کالباس، دلیل دیگر من است و قیمت مناسب آن هم در این انتخاب، نقش دارد.
پر کن و بخور
آقای سهراب که بیش از ۵ سال در یکی از معروفترین فلافلفروشیهای پایتخت واقع در غرب تهران به تهیه و فروش فلافل میپردازد، در تماس تلفنی خبرنگار صمت، از پشت صحنه این ساندویچ پرطرفدار، نکات جالبی را مطرح میکند. او میگوید: روزهای اول که صاحب جواز این واحد، قصد افتتاح داشت؛ از من خواست که کاری کنم تا بیشترین آمار مشتری و فروش را داشته باشیم و به من قول داد که اگر بتوانم در بازاریابی ساندویچ فلافل موفق شوم، حقوق و مزایای من را ماهانه افزایش دهد! من هم شروع کردم به تحقیق و مشاهده و به این نتیجه رسیدم که مردم دوست دارند خودشان در تهیه ساندویچ سفارشیشان نقش داشته باشند. به همین دلیل نخستین فلافلفروشی با رویکرد (پر کن و بخور) را راهاندازی کردم و از آن وقت به بعد بود که مشتریان ما روز به روز بیشتر و بیشتر شدند، تا جایی که امروز روزانه بیشتر از ۲هزار عدد ساندویچ فلافل، یا حضوری و یا به صورت سفارش تلفنی میفروشیم.
ساندویچ متری چند؟
سهراب اضافه میکند: ابتکار فروش ساندویچ متری در غرب تهران هم از من بود. برای اینکه مردم ایران، به کمیت اهمیت میدهند و برایشان مهم است که چه حجمی از غذا در اختیارشان قرار میگیرد. ما با این ابتکار و البته پشت نکردن به اعتماد مردم درباره کیفیت انواع ساندویچهایی که بهدستشان میرسانیم، توانستیم مانند پارچهفروشها، سفارشهای متری را جایگزین سفارشهای تعدادی کنیم. این روال برای مشتریان و حتی برای خود صنف و بازار ساندویچ، یک روال بیسابقه و هیجانبرانگیز بود که یک مشتری به جای اینکه بگوید ۳ عدد ساندویچ میخواهم، بگوید نیم متر ساندویچ برایم آماده کنید! توضیح اینکه ما نیم متر ساندویچ خودمان را براساس همان تعداد قیمتگذاری میکنیم و به مشتریان خود اجحاف نمیکنیم.
سرمایه هنرمندان و فوتبالیستها وسط ساندویچ!
با نگاهی به فهرست کارآفرینان برتر ایران، چشممان به نامهایی میخورد که کار خود را از یک دکان کوچک اغذیهفروشی یا همان ساندویچی خودمان آغاز کردهاند و پس از مدتی به کسبوکار خود رونق داده و با بهره گرفتن از ابتکار و خلاقیت فردی، امروز به یکی از سرمایهداران و به تعبیر عامیانهتر، به یکی از پولدارهای کشورمان تبدیل شدهاند. ضمن اینکه توانستهاند نام ساندویچی خود را تبدیل به یک نشان(برند) هم کنند.
نشان(برند)ی که سرمایهداران فعال در حوزههای کاری دیگر، تمایل به شراکت کاری با این گروه دارند. این اتفاق تا به حال چندین بار در کشورمان رخ داده که معروفترین و رسانهایترین آنها، سرمایهگذاری علی دایی، اسطوره فوتبال ایران در چرخه کاری یکی از نشان(برند)های معروف ساندویچ و پیتزای ایران است که بیش از یکمیلیارد تومان برای استفاده از نام این نشان(برند) در حوزه انحصاری تجارت خود، به صاحب و ثبتکننده این نشان(برند) معروف پرداخته است.
غیر از علی دایی، بسیاری از هنرمندان و فوتبالیستها مانند اشکان خطیبی، محمدرضا هدایتی، فرشاد پیوس، احمدرضا عابدزاده، علیرضا منصوریان و... نیز از مسیر ساندویچ، به نان و نوای خوب و مساعدی رسیدهاند. شاید بد نباشد که من و شما هم به راهاندازی یک واحد ساندویچی فکر کنیم. نظر شما چیست؟
منبع: روزنامه صمت
دیدگاه تان را بنویسید