ناله ی دشت ریز، زیر چرخ دنده سنگ شکن ها

ناله ی دشت ریز، زیر چرخ دنده سنگ شکن ها

ناله ی دشت ریز، زیر چرخ دنده سنگ شکن ها

ایرن - حسن رمضانی: اما مشکلی که در این چند ساله گریبانگیر بخش ریز شده و به شدت سفره های زیرزمینی و صنعت مهم کشاورزی را متاثر ساخته، مشکل کمبود آب و نبود مدیریت مناسب برای بهره برداری اصولی از این منابع ارزشمند است.

عدم بارش باران کافی در چند سال گذشته ، برداشت بی رویه شرکت پالایش گاز فجر جم برای مصارف صنعتی و مسکونی ،وجود صدها چاه غیر مجاز ، برداشت بیش از حد مجاز آب از چاه های دارای پروانه و کشت های پر مصرفی همچون گوجه و هندوانه موجب گردیده ذخائر آب زیر زمینی و تجدید ناپذیر دشت ریز که سالها برای انباشته شدن آن زمان صرف گردیده به شدت کاهش یابد.

با وجود تاثیرگذاری همه عوامل ذکر شده در وقوع بحران کم آبی در دشت ریز ، مشکل دیگری که مزید بر علت شده تا کمر بر نابودی سفره های آبی این دیار سرسبز ببندد ، برداشت بی رویه آب توسط سنگ شکن های متعدد و بیش از حد معقول در بخش ریز است.

سنگ شکن هایی که در سالهای اخیر و به شکل قارچ گونه یکی پس از دیگری در دل طبیعت بکر و باغات زیبا و سبز تاسیس شده اند. در بخش ریز 6 واحد تولید شن و ماسه وجود دارد که بیشتر آنها به صورت شبانه روزی فعالیت می کنند.

هر چند این کارگاه ها به ظاهر دارای مجوز تاسیس هستند اما از آنجایی که طی این سال ها نظارت موثری بر فعالیت آنها صورت نمی گیرد، آزادانه و بدون هیچ محدودیتی، منابع طبیعی و ذخائر آبی منطقه را مورد سوء استفاده و تجاوز قرارد داده و همچنان با فراغ بال به سود جویی خویش ادامه می دهند.

بدون شک سنگ شکن ها با توجه به ماهیت کار خود از پرمصرفترین کارگاه ها در بخش آب محسوب میگردند که طی سال های گذشته علاوه بر افزایش تعداد این کارگاه ها، حجم فعالیت آنها نیز به شکل چشمگیری گسترش یافته است .

با همت سنگ شکن ها و البته در سایه غفلت مسئولان ، روزانه هزاران لیتر آب گوارای این دیار به تاراج می رود .

در تصاویر زیر که از کارگاههای مختلف سنگ شکن در بخش ریز تهیه شده به وضوح شاهد هدر رفت حجم عظیمی از آب های زیر زمینی در این دشت می باشیم.آب هایی که پس از چرخه تولید شن و ماسه به شکل آب های گل آلود مسقیما وارد بستر رودخانه می شود و هرگز قابلیت نفوذ پذیری مجدد نخواهد داشت .

برخی کارگاه ها نیز هنوز از روشهای سنتی استفاده می کنند و آب های آلوده را سرازیر گودال های خاکی می کنند روشی که به نوعی بیش از 7۰درصد آب برگشتی از چرخه تولید را به هدر می دهد.

سنگ شکن ها مستقر در بخش ریز که روزانه به مصرف آب بسیاری جهت شستشو ماسه ها نیاز دارند می بایست ملزم به بکارگیری روش های مدرن در این صنعت گردند.

روش هایی که با کمک آنها می توان به احیاء مجدد و برگرداندن بخش قابل ملاحظه ای ازآب مصرفی به چرخه شستشو و تولید اقدام نمود.

یکی از تجهیزاتی که این مهم را برآورده می سازد، دستگاه تیکنر است .

تیکنر کار ته نشینی و بازیابی ماسه های ریز و لجن را به عهده داشته و باعث برگشت بیش از ۹۰تا ۸۵درصد آب مصرفی یک کارخانه شن شویی میشود.

تیکنر با قرارگیری در انتهای مسیر تولید علاوه بر بازگشت آب به چرخه تولید،مشکلات زیست محیطی دفع پساب حاصل از شستشوی شن و ماسه را نیز از بین می برد .

هزینه راه اندازی یک دستگاه تیکنر در کارگاههای سنگ شکن کمتر از 100 میلیون تومان است که این مبلغ در مقابل درآمد کلان و مستمر سنگ شکن ها مبلغ ناچیزی محسوب می گردد.

حفظ محیط زیست با کاهش پساب های صنعتی و توانایی تصفیه آب با ظرفیت 600 تا 800 لیتر در ساعت از دیگر مزیت های بکارگیری دستگاه تیکنر می باشد.

بنابراین مسئولان برای کنترل و عبور از بحران کم آبی در بخش ریز می بایست در اقدامی سریع و با تعیین ضرب الاجل کوتاه مدت واحد های تولید شن و ماسه را ملزم به استفاده از تیکنر در کارگاه های خود نمایند .

با قبول این واقعیت که دشت ریز به خط قرمز بحران کم آبی نزدیک شده است باید به عملکرد ضعیف مسئولان طی این سالها تاسف خورد که تا کنون به تدوین برنامه ای جامع و اساسی برای عبور و یا کاهش این بحران اقدام نکرده اند.

هر چند طرح های آبخیزداری تا حدودی از تشدید این بحران در منطقه جلوگیری خواهد کرد ولی به نظر می‌رسد با اجرای طرح های آبخیزداری برخی مقامات در تلاشند تا بحران‌آب منطقه را حل شده نشان دهند در حالی که توسعه و اجزای طرح های آبخیزداری زمانی تاثیرگذاری خود را در این دشت تشنه به وضوع نمایش خواهد گذاشت که، مسئولان امر در کنار اجرای این طرح ، کشاورزان را با آموزش و ایجاد تسهیلات لازم، تشویق به استفاده از سیستم های آبیاری نوین و کشت محصولات جایگزین نمایند.

و مهمتر از آن بکارگیری سیاست های کنترلی و راهکارهایی مطمئن است که به وسیله آن بتوان از برداشت بی رویه منابع آبی، توسط واحد های پر مصرف صنعتی نظیر سنگ شکن ها، شرکت پالایش گاز فجر جم،شرکت های حفاری و بهره برداری گاز مستقر در منطقه جلوگیری به عمل آورد./

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید