گزارش یک همایش محیط زیستی در دانشگاه تهران
اعتماد| «متاسفانه حتی تصویربرداری از رسانه ملی در این جلسه حضور ندارد تا دغدغهها و مسائل زیستمحیطی را در رسانه ملی منعکس کند.» این جمله معاون سابق امور تقنینی معاونت پارلمانی ریاستجمهوری واکنشی بود نسبت به جای خالی رسانهها برای پوشش نخستین همایش ملی « جامعه، منابع طبیعی، آب و محیط زیست؛ چالشها و راهکارها»؛ همایشی که البته از سوی مسوولان هم مورد کم مهری قرار گرفت چرا که هر یک از مسوولان حاضر در جلسه با ترک زودهنگام همایش منتظر شنیدن نظرات کارشناسان و جامعهشناسان دعوت شده به برنامه نماندند.
«زمانیکه شنیدم بحران آب در کشور تا حوالی سال ١٤٢٠ ادامه دارد خیلی خوشحال شدم نه از بابت اینکه از مشکلات پیش آمده خرسند باشم بلکه به این دلیل که اگر این بحران آب یکساله، چهارساله، هفت ساله و... بود باز هم این بحران را به طریقی از سر گذرانده و به مسیر خودمان ادامه میدادیم ولی خوشبختانه طول این بحران آنقدر زیاد است که ما را ناگزیر از تغییر رویکرد جدی میکند. » سید محمد بهشتی، رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با تاکید بر ضرورت توجه به مساله آب عنوان کرد: «متاسفانه در زمانی که دانشگاهیان و افراد متخصص در این زمینه نگرانیهای خود را مطرح میکردند صحبتهای آنان از سوی مسوولان شنیده نمیشد و حتی از این افراد به عنوان مجانین یاد میکردند، بنابراین بهتر است به جای پیدا کردن مقصر اصلی بحران در کشور به فکر راهحل باشیم زیرا ما بسیاری از فرصتهای لازم را از دست دادهایم بنابراین نباید برای پیدا کردن مقصر اصلی، وقت باقیمانده را هدر دهیم.»
موضوع محیط زیست بیش از حد سیاسی و جناحی شده است
«تاکنون به یاد ندارم از سوی هیچ نهاد رسمی برای صحبت راجع به ارتباطات محیط زیست دعوت شده باشم که این ناشی از گسست نهادهای اجرایی و رسانههاست. » هادی خانیکی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی از دیگر اساتید حاضر در نشست بود که به نقش ارتباطات، رسانه و محیطزیست اشاره و عنوان کرد رسانهها در بحرانهای زیست محیطی میتوانند نقش موثری ایفا کنند زیرا در برجسته کردن بحرانهای محیط زیستی، آگاهیبخشی به مردم، فرهنگ محیط زیست، اطلاعرسانی و آگاهیبخشی در این حوزهها توانا هستند. خانیکی در بخشی از سخنان خود به سیاسی شدن بحثهای مربوط به محیط زیست پرداخت و گفت: « مساله محیط زیست صرفا تخصصی و غیرسیاسی نشان داده میشود و گویا طرفداران و فعالان محیط زیست از روی بیکاری به این امر تزیینی میپردازند در حالی که در واقعیت چنین نیست و یک نگاه جناحی و سیاسی در محیط زیست حاکم است. » او در ادامه توضیح داد: «براساس تحقیقی که در سال ٨٧ تا ٩١ روی موضوع ریزگردها صورت گرفت مشخص شد در سالهای٨٧ تا ٩١ منشا بروز ریزگردها در رسانهها، کشورهای همسایه، دولتهای بیگانه، صدام و امریکا بودند در حالی که در همین موضوع در سال ٩٢ و ٩٣ مقصر اصلی دولت و سازمان محیط زیست معرفی شد. این تحقیق نشان میدهد موضوع محیط زیست بیش از حد جناحی و سیاسی شده است. » به گفته این استاد ارتباطات بسیاری از مسائل محیط زیست مانند گازهای گلخانهای در رسانههای ما منعکس نشده است و زمانی به موضوع ریزگردها میپردازیم که گرد و غبار و ریزگردها از اهواز به سمت تهران حرکت کند بنابراین نزدیک شدن نخبگان و نهادهای مدنی به دولت در مورد بحرانهای حاد است.
«مفهوم توسعه پایدار مفهوم پیچیده و متناقضی است و حتی برای فقرا عملی کردن این مفهوم مشکلات جدی به همراه دارد بهطوری که فقر، افراد را در آینده تنزیل میکند که نیازهای خود را از محیط زیست تامین کنند. » حسین راغفر، عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا با این جمله بحث محیط زیست را از دیدگاه اقتصادی مورد توجه قرار داد و گفت: «فعالیتهای اقتصادی در ایران در بروز آسیبهای زیستمحیطی بسیار موثر است بهطوری که دولتی شدن منابع طبیعی عمومی آسیبهای بسیاری به همراه دارد یعنی استفاده از منابع مشاع باعث میشود افراد به صورت رقابتی از این منابع طبیعی استفاده کنند، بنابراین حضور دولت و دولتی شدن منابع طبیعی پیامدهای خاص خود را به همراه دارد. از جمله بحث استفاده قدرت و اصحاب قدرت از منابع عمومی برای منافع شخصی که به عنوان رانت مطرح میشود میتواند بحرانهای زیستمحیطی را به همراه داشته باشد. » راغفر افزود: «روز گذشته رسانه ملی خبری از پخش روزانه ٣٠ تن زباله در جنگلهای مازندران اعلام کرد و آنچه به عنوان دلیل ارایه میشود ناتوانی مدیران و مسوولان در کنترل و نظارت بر این موضوع است یعنی دفن زباله در مازندران نشانه ناتوانی دولت و حاکمیت در اداره مصالح عمومی و منافع بیننسلی است.»
نخستین همایش ملی «جامعه، منابع طبیعی، آب و محیط زیست؛ چالشها و راهکارها» با حضور مسوولانی از انجمن جامعهشناسی ایران، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و معاونت امور تقنینی معاونت پارلمانی ریاستجمهوری و جمعی از اساتید و کارشناسان محیط زیست در سالن ابن خلدون دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد.
دیدگاه تان را بنویسید