پشتپرده جلسههستهای مجلس
اعتماد / «تصمیم نظام»؛ گزارهای که نخستین بار بهطور رسمی توسط علی لاریجانی به فرآیند مذاکرات هستهای پیوند خورد. جایی که او روز هفدهم فروردین به اعضای فراکسیون رهروان ولایت گفت که « ادامه تحقیقات هستهای تا ٨ IR نیز تصمیم نظام بوده است.» صحبتهای آن روز علی لاریجانی ناظر به تفاهم لوزان بود. تفاهمی که وی آن را «تصمیم عقلانی نظام» دانست.
بعد از آن بارها رییس مجلس از همین «تصمیم» یاد کرد. تصمیمی که البته خود او تا روز سهشنبه هفته گذشته، یعنی روز تصویب طرح برجام پای آن ایستاد. هرچند این ایستادگی زمینهای مناسب برای منتقدان اصولگرایش شد تا در روزهای بعد از توافق هستهای حتی بیشتر از دولتیها، حملات خود را متوجه او کنند. علی لاریجانی اما همچنان از همان «تصمیم» بزرگ سخن میگوید. تصمیمی که گویا پشتگرمی خیلیها برای حمایت از برجام و خیز برداشتن برای اجرای آن است. لاریجانی هیچگاه چون دو هفته اخیر زیر ضرب فشارهای سیاسی همجناحیهای سابق خود نبوده است. حتی شاید روزی که سخنرانی او در قم با پرتاب کفش و مهر نماز به هم خورد. آن روزها اگر مخالفان لاریجانی حرفهایی هم داشتند حداقل سعی میکردند در فضای رسمی تقابل خود را با رییس مجلس در چارچوبهایی محدود کنند. چارچوبهایی که حالا اگر هم وجود داشته باشند برای این طیف بیش از قبل بازتر و گستردهتر شدهاند. منتقدان اصولگرا هیچ ابایی ندارند تا رییس مجلس اصولگرا را به «سهلاندیشی» و «دور زدن قانون» متهم کنند. لاریجانی اما همان خطی را میرود که بعد از تفاهم لوزان در پیش گرفت. در فاصله کمتر از یک هفته بعد از تصویب طرح برجام در مجلس و بالا گرفتن اختلافات بر سر آن، لاریجانی دو بار دیگر از «تصمیم کشور» درباره برجام سخن میگوید؛ بار اول در جلسه شورای اداری گیلان و بار دوم در همایش امربهمعروف و نهی از منکر. تکرار این موضع و تاکید رییس مجلس بر آن در این شرایط به هیچ عنوان نمیتواند بدون دلیل و علت باشد. علیالخصوص اینکه رییس مجلس طرح برجام را هماهنگ شده در کلان کشور دانست. او این سخن را در پاسخ به اعتراض یکی از شرکتکنندگان در مراسم عنوان کرده است. اعتراض به شیوه تصویب طرح برجام در مجلس. آن هم در شرایطی که رییس مجلس مشغول ترک مراسم بوده است. جایی که پس از صحبتهای علی لاریجانی در این همایش، خانمی از انتهای سالن به سمت او رفت و نسبت به نحوه اداره مجلس و تصویب برجام در مجلس به وی ایراد گرفت و گفت: «چرا مجلس به صورت فرمایشی برجام را تصویب کرد؟» علی لاریجانی در جواب این فرد گفت: «این پرونده برای من نفع شخصی ندارد. البته بنده از مسائل هستهای کم اطلاع نیستم و بر اساس وظایفی که دارم عمل کردهام.» رییس مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در موضوع هستهای مجلس همه نکات را در نظر گرفت.
پاسخهای رییس به یک اعتراض
لاریجانی به روند مذاکرات در طول سه سال گذشته اشاره کرد و گفت: «مذاکرات حدود سه سال طول کشید و اینگونه نبود که امر فوری و آنی باشد. یک سال در دولت قبل و دو سال در دولت فعلی مذاکرات را پیگیری کردیم و با چشم بینایی جلو رفتیم.» وی افزود: «شورای عالی امنیت ملی و شوراهای دیگر درگیر این کار بودند و گاهی به مجلس توضیحاتی میدادند. در نهایت به آخر کار رسیدیم و توافق انجام شد که البته این توافق چارچوبهایی داشت.» رییس مجلس شورای اسلامی ادامه داد: «عدهای میگفتند که این برجام به ضرر کشور است و باید رد شود اما اگر این اتفاق میافتاد تبعات آن چه میشد؟ عدهای هم میگفتند سند خیلی خوبی است و تماما باید اجرا شود؛ اما در این راستا یک نظر سوم وجود داشت که این سند در چارچوب لوازم، تکالیف و شروط دیگری مهار شود که این نظر قویتر بود.» لاریجانی اضافه کرد: «ما نه میخواستیم برجام را رد کنیم و نه میخواستیم با قرائت امریکایی اجرا شود. ازاین رو بحثها در شورای عالی امنیت ملی سختتر شد. یک عده میگفتند پس تکلیف چه میشود و عدهای دیگر میگفتند باید برجام را رد کنیم اما ما میگفتیم که با تعیین ضوابطی میتواند اجرایی شود.» وی یادآور شد: «در نهایت رهبر معظم انقلاب خواستند که به صورت علنی برجام در مجلس بررسی شود.» لاریجانی گفت: «ما نمیخواستیم تصمیم مجلس فقط در حد یک گزارش در کمیسیون باقی بماند، از این رو تلاش کردیم قانونی را در این راستا تصویب کنیم تا مجلس نقش منفعلانهای نداشته باشد.» رییس مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: «ما ساعتها روی آن فکر کردیم. نمیشود طرح را فقط در یک کمیسیون بررسی کرد. زمان زیادی نیاز داشت. ما چهار قانون در موضوع هستهای داشتیم که یکی از آنها نیز بدون هماهنگی با کلان نظام نبود. این طرح با کلان کشور و نظام هماهنگ شده بود.»
پیشنهاد ارایه طرح رد برجام
لاریجانی افزود: «عدهای میگفتند قطعنامه اخیر شورای امنیت سازمان ملل ظرف ١٠دقیقه به تصویب رسید ولی نه، اینگونه نیست. دو ماه روی آن بحثهایی انجام شد. جلساتی صورت گرفت و در ١٠ دقیقه به تصویب رسید. مطمئن باشید مسائل کلان از قبل بررسی میشود و مربوط به چند دقیقه نیست.»
پدر تحکم نمیکند ولی مشورت میدهد
رییس مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه درون مجلس آرا مختلف است و فراکسیونهای مختلفی وجود دارد، گفت: «اصلا اینگونه نیست که ما از قبل هماهنگی نداشته باشیم. زیرا یک کار پخته نیازمند بررسی زیاد است. اگر میگویند هماهنگی نشده خلاف است. هماهنگی به معنای دستور نیست. مثل این میماند که ما از پدرمان مشورتی میگیریم. پدرمان تحکم نمیکند ولی توصیهها و مشورتهایی میدهد.» وی افزود: «در داخل مجلس طرفین را دعوت کردیم و جلساتی را میان دو فراکسیون گذاشتیم. دو جلسه چهار ساعته با اعضای دو فراکسیون داشتیم و جلسه سوم نیز با حضور بنده برگزار شد. ما حتی متن ماده واحده را به دلیل نظر آنها عوض کردیم. آنها گفتند گزارش برجام قبل از طرح در صحن مجلس خوانده شود که البته معقول بود.» لاریجانی خاطرنشان کرد: «ابتدا گزارش خوانده شد و سپس طرح دو فوریتی را بررسی کردیم که البته دو فوریت طرح رای نیاورد ولی این را میخواهم بگویم برای رای دادن به این طرح از قبل توافق بود. یک مساله وفای به عهد است. زیرا مساله امنیت کشور در میان بود. ما قرار بود با وفاق جلو برویم ولی آنها عمل نکردند. در نهایت دوفوریت رای نیاورد و یک فوریت رای آورد. برای بررسی به کمیسیون رفت و دوباره جلسات هماهنگی برگزار شد.» رییس مجلس شورای اسلامی گفت: «آنها دوباره در هنگام بررسی کلیات توافقات میان ما را عمل نکردند و شما شاهد بودید که صحن چه پرتلاطم شد. البته من این نظر را دارم که مجلس باید روحیه داشته باشد و زنده باشد ولی نه اینکه با ادبیات جنجالی سخن بگوید.»
شاید اسامی را بگویم باورتان نشود
وی اظهار داشت: «مجلس بعد از چهار ساعت به کلیات رای داد. در آن روز عدهای آمدند و گفتند طرح رد برجام را بدهید و عدهای نیز گفتند کلا برجام در مجلس مسکوت بماند که من اگر اسم این افراد را به شما بدهم شاید باورتان نشود. گفتند چه لزومی دارد مجلس تصمیم بگیرد ولی ما گفتیم ما باید قانون بگذاریم چون رهبری گفتهاند برجام در مجلس بررسی شود. اگر بررسی نشود بیمسوولیتی و بیخیالی است.» لاریجانی افزود: «در نهایت ماده واحده رای آورد. درجلسه بعد جزییات را بررسی کردیم. شب قبل از بررسی جزییات یعنی سهشنبه شب جلسهای با شورای امنیت در این راستا تشکیل شد برای هماهنگی با فراکسیونها و در نهایت بنا شد چهار پیشنهاد اصلاحی در طرح اجرای برجام مطرح شود که نهایتا آن را در روز بررسی جزییات اعمال کردیم و این چهار پیشنهاد در صحن رای آورد.» رییس مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: «نباید در این راستا سر و صدا میشد. ما این اقدامات را برای اینکه وفاق در کشور باشد و اختلاف وجود نداشته باشد، انجام دادیم ولی عدهای جور دیگر عمل کردند و حال، مرا متهم میکنند. این بین خود و خدایشان بماند.» وی گفت: «امروز برخی قانون را درست نخواندهاند. این قانون نمیگوید ما برجام را تایید کردیم و بروید انجام دهید، بلکه در چارچوب تدابیر و مصوبات شورای عالی امنیت ملی باید برجام را اجرایی کنیم، که این موضوع عالمانه و عامدانه بوده چون تمام مصوبات شورای عالی امنیت ملی به امضای رهبری میرسد.» لاریجانی تاکید کرد: «این خطر وجود داشت که غربیها بخواهند جور دیگری برجام را اجرایی کنندما این قانون را تصویب کردیم که نتوانند. بر اساس یکی از تبصرههای این قانون اگر تحریمها لغو نشود یا در انجامش قصوری صورت گیرد یا به بهانه دیگری تحریمها را احیا کنند برجام باید متوقف شود و کارخانه ١٩٠ هزار سو غنیسازی ظرف دو سال ساخته شود. بر اساس بند دیگری گفتهایم اگر به بهانهای ایران را تحریم کنند برجام باید متوقف شود.» رییس مجلس شورای اسلامی گفت: «در مورد بازرسیها هم گفتهایم باید تابع مقررات بین المللی باشد و مراکز نظامی و اسرار ما مطلقا حق نظارت ندارند مگر با اجازه رهبری باشد. همچنین گفته شده اگر آژانس در مورد اسرار نظامی ما به نحوی بیاحتیاطی کند سطح همکاریهای ما با آژانس فروکش میکند.» لاریجانی اضافه کرد: «حوزه موشکی دلمشغولیهایی برای جامعه شده بود به همین دلیل ما در یکی از بندهای این قانون آوردهایم که بنیه دفاعی ما در زمینه زمینی، هوایی، پدافند هستهای، موشکی، باتریهای نترونی باقی خواهند ماند. ما سلاح هستهای نمیسازیم ولی برای بنیه دفاعی کشور باید آمادگی پدافند هستهای داشته باشیم. هم اکنون هم تست موشکی انجام دادهایم. هر چه حرف بیربط بزنند کاری نمیتوانند بکنند چون ما قانون نوشتهایم.» وی در مورد نفوذ دشمن گفت: «در مورد موضوع نفوذ که رهبری تاکید داشتند شورای عالی امنیت ملی باید ضوابطی داشته باشد که جلوی نفوذ بیگانگان را بگیرد. ما چفت و بستهایی را برای برجام قرار دادهایم. شاید برادری بگوید عقل من بیشتر میرسد. خب بگوید.» لاریجانی با اشاره به تاکیدات قانون اجرای برجام درباره اقتصاد مقاومتی گفت: «درباره اقتصاد مقاومتی هم در این قانون آمده است که منابع آزاد شده نباید تبدیل به خرج روزمره شود.»
دیدگاه تان را بنویسید