تجربه فرانسوی
علیرضا صفاخو
ساعاتی دیگر در کنفرانس خبری مشترک استفان لیفول ( Stéphane Le Foll )، وزیر کشاورزی، مواد غذایی و جنگل فرانسه که سرپرستی هیئتی تجاری این کشور را در مأموریت به تهران بر عهده دارد، با محمود حجتی، وزیر جهاد کشاورزی کشورمان، فصل تازه همکاریهای اقتصادی کلید میخورد و بهنظر میرسد گل سرسبد این مراوده اقتصادی، تعامل میان دو کشور در بخش کشاورزی و صنایع غذایی باشد. اتفاقی که پس از 10 سال نشستهای مشترک وزیران دو دولت نهم و دهم با وزیران کشاورزی کشورهای جهان سومی (عمدتاً آفریقایی و آمریکای لاتین)، تجربه تازهای در حوزه اقتصادی بهویژه در حوزه کشاورزی محسوب میشود. کمااینکه فرانسه از بزرگترین صادرکنندگان محصولات کشاورزی و قدرت کشاورزی در اتحادیه اروپا است و اگرچه طی یکی دو سال اخیر بهدلیل یکسری تحریمها سومین تولیدکننده گوشت خوک در جهان، قادر به صادرات گوشت حرام خوک به روسیه نبوده است که فقط در سال 2013 حدود 1.4 میلیارد یورو بود و عرضه بیش از حد این نوع گوشت در کشورهای تولیدکننده و کاهش قیمتها باعث تظاهراتی از سوی کشاورزان شد، اما اقداماتی خاص از سوی دولت و وزیر کشاورزی فرانسه باعث شد تا کشوری که فقط پنج درصد از قلمرو آن زمینهای کشاورزی است و 30 درصد آن با جنگل پوشیده شده است و یک میلیون نفر از جمعیت فرانسه روی 490 هزار مزرعه به وسعت 55 هکتار مشغول به کار هستند، زیاد طولی نکشد تا از مخمصه بحران یادشده و سایر تبعات تحریمی که روسیه برای صادرات محصولات کشاورزی اتحادیه اروپا وضع کرد، خارج شود.
بهطور نمونه میهمان امروز کشورمان، چندی پیش وقتی بحران یادشده باعث شد تا فقط 25 هزار کشاورز فرانسوی در آستانه ورشکستگی قرار گیرند، از هموطنان خود خواست محصولات فرانسوی را تهیه و مصرف کنند. وزیر کشاورزی فرانسه در مصاحبهای با بیان این که فرانسویان به پخت و پز خود افتخار میکنند و مردم باید در انتخاب مواد غذایی و نوشیدنیها بهشدت وطنپرستانه عمل کنند، تأکید کرده بود مردم فرانسه باید کمکی باشند برای کشاورزان بحرانزده. اتفاقی که البته فقط شامل گوشت خوک (حرام برای مسلمانان) نبود، بلکه بازار لبنی این کشور نیز که در تولید انواع پنیرها شهره است، از یک بحران جهانی در بخش کره و پودر شیر و افت تقاضا در بازارهای اصلی همانند چین رنج میبرد که بهنظر میرسد همکاری فرانسویها با درخواست وزیر کشاورزی فرانسه، طی ماههای اخیر مرهمی شده است بر خشم کشاورزان در خطر ورشکستگی. اتفاقی که در کشور ما به دلایلی، چندان محلی از اعراب حتی نزد ناسیونالیست ترین ایرانیان پیدا نکرده است! پیشنهادی که پیشتر از سوی وی چنین ایراد شده بود: "این مشکل رفع خواهد شد، اگر تمام فرانسویان وارد بازی شوند و با هزینه بیشتری برای تولیدات وطنی که ارزش آن گوشت با برند فرانسوی مشخص شده و اجازه داده شود که مصرفکنندگان از منفعت محصولات آگاهی داشته باشند، پرداخت کنند. در بحران کنونی، تمامی افراد مسئول هستند، از مصرفکننده تا سیاستمدار باید طرفدار و حافظ منافع محصول فرانسوی باشند." بماند که وقتی ژرارد لاشه، رییس مجلس سنای فرانسه هشدار داد که "خانه در آتش است و وضعیت در حد انفجاری" است، راهکار همیاری ملی، موجب خاموش شدن آتش در آن مقطع بحرانی شد.
حال تصور کنید اگر چنین درخواستی از سوی یک وزیر ایرانی برای نجات کشاورزان ایرانی از بحرانی در مقطع خواص مطرح شود، با چه عکسالعملی در عرصه اجرا و یا فضای رسانهای ایران روبهرو خواهد شد!؟ پرداخت هزینه بیشتر برای پیشگیری از ورشکستگی کشاورزان بدون انتظار از دولت برای خرید تضمینی و... آیا چنین همیاری ملی، فارغ از اینکه در سال همدلی و همزبانی دولت و ملت باشیم، برای کشور ما نیز متصور خواهد بود!؟
البته ارزیابی و تحلیل چرایی این تفاوت رفتار مصرفکنندگان، فرصتی جداگانه را از سوی جامعه شناسان و اقتصاددانان میطلبد، اما شاید یکی از آنها، ناکارآمدی سیستم توزیع بسیار نامناسب و سودآور برای دلالان در ایران باشد که مانع رغبت مردم متمایل به حمایت از کشاورزان ایرانی به سیاق روش فرانسویها باشد؛ چرا که کم نیستند وطندوستانی هم در ایران که دل در گرو تغذیه دسترنج کشاورز ایرانی دارند، اما ناکارآمدی سیستم توزیع و سود دلالان باعث نگرانی مردم از رسیدن پرداخت وجه بیشتر به جیب دلالان به جای ذیحقان واقعی شده باشد.
در این وادی بهنظر میرسد به بهانه حضور هیئت تجاری فرانسه در ایران فرصت خوبی نیز برای دولتمردان و تولیدکنندگان و تجار ایرانی فراهم شده باشد تا در کنار بررسی فرآیند توسعه کشاورزی در فرانسه بهعنوان یکی از الگوهای اصلاح و بازنگری توسعه کشاورزی در ایران، پیشنهاد وزیر کشاورزی فرانسه در کشورش برای رفع مشکل یادشده نیز مورد واکاوی از سوی مسئولان ایرانی و در صورت امکان خبرنگارانی که امروز موفق به ملاقات با استفان لیفول (Stéphane Le Foll) وزیر کشاورزی 55 ساله فرانسوی میشوند، قرار بگیرد تا شاید تجربههای کاربردی فرانسویها به غیر از دستاورهای تکنولوژیک فیمابین برای ما کارگر واقع شود./
D-940630-01
دیدگاه تان را بنویسید