تهران باغ ندارد
جواد ماهزاده روی بالکن طبقه دهم یکی از برجهای خیابان فرمانیه - به اتفاق یا انتخاب- که رفته باشی و رو به شمال ایستاده باشی، منظره هولناکی پیش رویت میبینی. هولناک از این رو که چهار سال پیش هم در همان طبقه و روی همان بالکن ایستاده بودی و اردیبهشت بود و دامنه کوه شمالی تهران را که سبزه زده بود میدیدی و به کودکی که کنار دستت ایستاده بود، با انگشت نشان میدادی که کجا پارک جمشیدیه است و کجا امامزاده قاسم است و...
حالا در تابستان گرم ٩٤ روی همان بالکن سرت گیج میرود و باید هرچند دقیقه از ترس دولا شوی و سرت را بدزدی چون فکر میکنی جرثقیل زردی که با حوصله، مصالح بتنی را جابهجا میکند، ممکن است در حرکت عرضیاش به سرت اصابت کند. جابهجا بتن میبینی و اسکلتهای فلزی زرد و آبی که قرار است با بتن و سیمان پر شوند. جابهجا جرثقیلهای زرد همچون اژدهای زرد قد راست کردهاند و در کار بالا بردن سازههای چند طبقهاند. و از گوشه و کنار شایعات را میشنوی که آن ساختمان مال فلانی است که در فلان دستگاه دولتی یا نظامی مسوول است و... یا میشنوی که فلان دستگاه دولتی یا نظامی صاحب آنجاست و دارد ملک تجاری یا ساختمان دولتی علم میکند و... نمیدانی تا کجا به این شایعات گوش کنی و چقدر باور کنی یا نکنی و چقدر دلت میخواهد باور نکنی. چند روز پیشتر هم که از بزرگراه صدر عبور میکردی، چشمت به خیابان شریعتی افتاد و (جای) باغهایی را دیدی که در کنار دبیرستانتان بود و بعد از مدرسه و امتحانها لابلای درختانش پرسه میزدید. باغهایی که ابتدا مسطح و بیدرخت شدند و حالا ساختمانی مخوف و از هر سو سرد و خاکستری در آنها در دست احداث است و در واقع آن نمای سبز سابق در دست انهدام... و اکنون روی بالکن طبقه دهم در برجی در خیابان فرمانیه، حتی کوه هم با همه ابهتش درحال ناپدید شدن است. کسی حرفی از درخت نمیزند و یادی از آن نمیکند جز قدیمیهایی که در حاشیه فرمانیه یا پارک مجاور روی نیمکتها نشستهاند و بازی بچهها و نوههایشان را تماشا میکنند.
حفاریها و گودبرداریها پرسروصدا هستند اما جرثقیلهای زردی که به جای درختان سبز، به چپ و راست در گردشند، صدا ندارند. آنها در سکوت و آرامش به کارشان مشغولند. باغها و درختها هم بیصدا و در سکوت برچیده شدند. سازندگان و تکنسینهای مشغول به ساختوساز، ارزش زمینها را خوب میدانند و وقتی میزان سود حاصل از کارشان را محاسبه میکنند، به خود وعده خرسندی و خندههای کشدار در آیندهای نه چندان دور را میدهند. درخت از منظر آنها فقط یک شیء است و باغ نیز ثروتی بالقوه و خوابیده. وقتی اشیای دست و پاگیر را جمع کنند، مساحت مسطح پیش رویشان، زمینی از طلا خواهد بود. (ثروت جایگزین طبیعت) و هرچه زمین گودتر و عمیقتر شود، ثروتی فزونتر عایدشان خواهد شد. باغهای شمال تهران که روزگاری مظهر سبزی و آرامش و روی ییلاقی تهران بودند حالا زیر چرخهای لودرها و جرثقیلهای غول آسا، چنان محو شدهاند که گویی خط و خاطرهای از آن نبوده است. منظری که از بالکن یکی از ساختمانهای بلند رو به شمال در مقابلت قرار میگیرد، سکانسی از فیلم «سگکشی» بهرام بیضایی را به یادت میآورد. (آن ملغمه دود و خاک و ماشین و آدمهایی که مظهر خشونت بودند) وقتی کار جرثقیلها تمام شود، ساختمانها تکمیل و باغها مدفون شده خواهند بود. و کمکم فراموشی خواهد آمد و حتی حسرت را هم از یاد آدم میبرد.
دیدگاه تان را بنویسید