صنعت قند،تلخ و شیرین یک کارنامه
بهمن دانایی
دبیر انجمن صنفی صنایع قند و شکر ایران
عملکرد وزارت جهاد کشاورزی را در رابطه با صنعت قند، باید در دو بخش نقد و تفسیر کرد:
1- بخش تولید:
خوشبختانه در بخش تولید، عملکرد وزرارت جهاد کشاورزی قابل قبول بوده و با اعلام به موقع نرخ تضمینی چغندر و کمک در تهیه به هنگام نهادههای کشاورزی موجب شد تا کشاورزان، با اطّلاع از قیمت انواع محصولات کشاورزی، بتوانند در موقع مناسب نسبت به انتخاب محصول با صرفه و صلاحتر تصمیمگیری نمایند.
لذا با توجّه به افزایش چشمگیر نرخ چغندر نسبت به سایر محصولات کشاورزی، کشت این محصول با استقبال مطلوبی مواجه و نهایتاً منجر به افزایش تولید چغندر و متعاقب آن افزایش تولید شکر شد.
بالاترین تولید شکر در سال 1382 اتّفاق افتاده که بالغ بر 1.274.000 تن بوده است امّا متأسّفانه عملکرد غلط دولت نهم در واردات شکر به کشور سبب شد رقم رو به رشد فوق به مرور کاهش یافته و در سال 1388 به 550 هزار تن تقلیل یابد.
خوشبختانه در سال 1393 میزان شکر به 1.335.000 تن رشد یافت که این میزان تولید در عمر 120 ساله صنعت قند کشور بیسابقه بوده است.
فلذا به عملکرد این وزارتخانه در بخش تولید نمره قبولی داده میشود.
2-بخش بازرگانی
متأسّفانه عملکرد وزارت جهاد کشاورزی در بخش بازرگانی که به نظر میرسد به دلیل بکارگیری فردی متمایل به واردات در رأس بازرگانی آن بوده است، که نهایتا این عملکرد باعث شد تا عمده کارخانههای قند در سال 93 زیانده شده و تعدادی نیز در شمول مادّه 141 قانون تجارت قرار گیرند.
هر چند عمل شجاعانه و قابل تحسین وزیر در ممنوعیت ثبت سفارس و منع ورود شکر به کشور مسبب جلوگیری از تداوم واردات بیحدّ و حساب شکر گردید امّا بخش بازرگانی وزارتخانه با عملیات تأخیری در محاسبه و اعلام نرخ شکر تولید 93(آخر آذرماه و سه ماه بعد از آغاز بهرهبرداری کارخانهها) باعث شد:
اوّلاً: نرخ اعلامی بر اساس واقعیتها و ضوابط نرخگذاری ابلاغی صورت نگیرد و کمتر از نرخ قابل قبول کارخانهها باشد.
ثانیاً: قیمت ابلاغی بعد از سالها بصورت دو بخشی (کلّ قیمت 23.000 ریال- فروش به مصرفکنندگان 21.000 ریال- مابهالتّفاوت به تولیدکنندگان 2.000 ریال برای هر کیلوگرم) و استفاده از روش منسوخ پرداخت مابهالتّفاوت بود و متأسّفانه تا هم اکنون که بالغ بر هفت ماه از پایان بهرهبرداری سال 93 کارخانههای قند سپری گردیده، هنوز وجهی از این بابت پرداخت نشده است.
ثالثاً: به دلیل اعلام دیرهنگام نرخ مصوّب، بیش از 700 هزار تن شکر در انبار کارخانهها راکد شد و پس از اعلام نرخ و با توجّه به فشار کشاورزان برای دریافت بهای چغندر تحویلی، کارخانهها مجبور شدند تا شکر تولیدی خود را به یکباره عرضه کرده و با بر هم خوردن نظام عرضه و تقاضا، بهای شکر به شدّت کاهش یابد بطوریکه عمده محصول تولیدی کارخانهها بانرخهائی در محدوده 18200 تا 19200 ریال(حدود 2000 ریال کمتر از نرخ مصوّب) مورد معامله قرار گیرد و این امر در حالی بود که بهای مصوّب سال 92 با شرایط هزینهای همانسال به میزان 19000 ریال برای هر کیلوگرم بوده است.
علیهذا نمره عملکرد وزارتخانه در این بخش از نظر اینجانب قابل قبول نیست.
دیدگاه تان را بنویسید