مهاجرت معکوس

خوداتکایی جامعه روستایی و عشایری به تولیدات بومی و عرضه فرآورده های لبنی و پروتئینی به شهرها فعالیت این قشر مولد را به خاکریز تولید و شکوفایی بستر اقتصاد مقاومتی تبدیل کرده است.

کدخبر: 23165

به گزارش خبرنگار ایرنا، اگرچه نقش بی بدیل جامعه روستایی در تولید برکسی پوشیده نیست اما در سه دهه گذشته بخش زیادی از روستاییان به شهر مهاجرت کرده اند و این امر علاوه بر دامن زدن به مشکلات حاشیه نشینی شهرها بخشی از نیروهای کار و مولد به جمعیت بیکاران جوامع شهری افزوده شده اند.

براساس گزارش دفتر توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری نزدیک به ۳۳ هزار روستا و آبادی کشور تخلیه شده و از ۶۴ هزار روستا حدود ۳۹ هزار روستا بالای ۲۰ خانوار و بقیه زیر ۲۰ خانوار است .

براساس مستندات مرکز آمار ایران، در سال ١٣٣٥ تنها ١٩ میلیون نفر جمعیت در کشور زندگی می کرد که از این تعداد ١٣ میلیون نفر، معادل ٦٨درصد جمعیت روستانشین بودند.

این درحالی است که طبق آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ٩٠ نسبت شهرنشینان به ٧١ درصد و روستانشینان به ٢٩ درصد رسیده است.

به گفته بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران اقتصادی ریشه مهاجرت بسیاری روستاییان به شهرها کمبود امکانات و خدمات رفاهی بهداشت،آموزش وبویژه آب آشامیدنی بوده است و در صورت توسعه خدمات امکان مهاجرت معکوس و رونق تولید در روستا به عنوان شالوده اقتصاد مقاومتی برای این افراد فراهم است.

مهاجرت معکوس

وجود منابع آب و خاک و بسترهای کار و تولید در روستاها و ضرورت بالفعل سازی این استعدادهای بالقوه از جمله ضرورت های است که تلاش و برنامه ریزی برای توسعه خدمات و زیرساخت های رفاهی در روستاها و فراهم کردن زمینه مهاجرت معکوس به روستاها را دوچندان کرده است.

روستای آب توت گچساران یکی از روستاهایی است که بدنبال مهاجرت معکوس خانوارها از شهر به روستا این روزها به لحاظ رونق فعالیت های اقتصادی و رونق تولید شرایط ویژه ای بخود گرفته است.

جوانانی که تا دیروز حاشیه خیابانهای شهر دوگنبدان مرکز گچساران پرسه می زدند، اینک همراه خانواده به روستا آمده اند و هر کدام سرگرم آبیاری درختان ،کودپاشی،برداشت محصول کشاورزی،صیفی ،امور باغداری و دامداری هستند.

علی یک جوان این روستا هفت سال پرسه زنی خود در خیابان های شهر دوگنبدان را یاد آور شد و می گوید: اینجا هیچ فرصتی برای استراحت نیست و خوشحالم که اکنون درحال جمع آوری محصول هندوانه هستم.

این جوان روستایی با بیان اینکه ضمن فعالیت های کشاورزی در دانشگاه مشغول تحصیل نیز شده ام افزود: اینک بسیاری از جوانان بیکار دیروز در یک فضای رقابتی برای تولید از حاصل دسترنج خود ارتزاق می کنند.

رییس شورای اسلامی روستای آب توت با بیان اینکه 50 درصد جمعیت این روستای 60خانواری مهاجرت معکوس داشته اند،افزود: اگر در تمامی روستاها خدمات زیربنایی فراهم شود،هیچ روستایی در شهر باقی نخواهد ماند.

خسرو حیدری به شرایط اقتصادی و کار کشاورزی و دامداری در روستا اشاره کرد و افزود: آب آشامیدنی و کشاورزی مهمترین عامل توسعه روستایی است و اینک بخش زیادی از زمینهای کشاورزی روستای آب توت در انتظاز تامین آب از سد کوثر است.

تلاش برای تولید محصولات بومی از جمله برنج ،گندم ،لبنیاب و دیگر فرآورده های دامی،انواع گوشت قرمز و سفید نه تنها برای مصرف بلکه برای عرضه به بازار و درآمدزایی از مزایای زندگی روستایی است .

روستای مختار جایی که در حوالی شهر یاسوج واقع شده وقتی وارد منزلی می شویی کارگاهی از تولیدات خانگی برای هر تازه واردی خیره کننده است.

وجود کندوهای زنبور عسل در گوشه باغچه حیاط ، دارقالی با رنگهای متنوع، وجود تعداد پرشماری مرغ و جوجه های بومی در گوشه ای دیگر از منزل و برپایی لوازم سنتی دوغ زنی سنتی با مشک و ملار با استفاده از دوشیدن شیر چهار راس گاوشیری که دارند، این منزل را به کارگاهی با شرایط ویژه تبدیل است.

زن پرتلاش این منزل که چند سال به منطقه حاشیه شهر یاسوج مهاجرت کرده بود در این باره می گوید: پس از چند سال تحمل رنج خانه به دوشی و تحمل فقرمالی با دریافت وام مسکن به روستا برگشتیم و با استفاده از وام خوداشتغالی اینک یک خانوار خودکفا و مولد هسیتم .

مریم ، این شیر زن روستایی درحالی که سبدی پر از تخم مرغ را درست داشت افزود: زمینه کار در روستا هست اما فرهنگ کار در برخی خانوار های روستایی پایین آمده است.

وی افزود: برای یک خانواده روستایی بویژه زنان روستایی خرید تخم مرغ مصنوعی ، ماست کارخانه و نان نانوایی نوعی تنبلی مفرط است که با فرهنگ گذشته خانوارهای روستایی منافات دارد.

مشارکت جمعی در فعالیت های روزمره و اتکا به تولیدات بومی و دسترنج خود یکی از ویژگی های دیرینه زندگی و اقتصاد روستایی است، تا جایی که از روستا به عنوان نماد کار و تلاش و خط مقدم جبهه ی تولید یاد می شود.

در استان کوچکی نظیر کهگیلویه وبویراحمد حدود 20 درصد جمعیت فعال در بخشهای پرورش دام و طیور، آبزیان ،کشت محصولات زراعی و باغی مشغول هستند که این وضعیت روستاها را به جبهه کار و تولید تبدیل کرده و این فرهنگ کار و تلاش خوداتکایی معیشتی را در این بخش نیز بوجود آورده است.

در شرایط کنونی جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها به لحاظ نقش اقتصادی این قشر مولد و اهمیت توجه به تحقق برنامه اقتصادی مقاومتی از جمله ضرورت های است که نیازمند توجه بیش از پیش مسوولان اجرایی به توسعه عمرانی روستاهاست.

اما اینک مسوولان دولت یازدهم با تاکید رییس جمهوری دکتر روحانی توجه ویژه ای به مقوله توسعه ی روستایی دارند و مدیران اجرایی کهگیلویه وبویراحمد نیز توسعه زیرساخت ها و افزایش شاخص برخورداری روستاها را در اولویت برنامه ی عمرانی این استان قرار داده اند.

هرخانه روستایی یک کارگاه تولیدی

استاندار کهگیلویه وبویراحمد با بیان اینکه هر خانه روستایی باید یک کارگاه تولیدی باشد ، در این باره می گوید: توسعه روستایی مهمترین اولویت دولت تدبیر و امید است و در قالب این برنامه دولت زیرساختها در روستا باید طوری فراهم شود که سکونت در روستا بر شهر ترجیح داده شود.

سید موسی خادمی کمک به افزایش شاخص های برخورداری روستاها را مهمترین گام برای کمک به تولید و اقتصاد مقاومتی خواند و افزود: برخی خدمات شاخص نظیر گازرسانی به روستاهای پرجمعیت و واجد شرایط استان تا سال 95 به پایان خواهد رسید.

به گفته وی در قالب این طرح امسال گازرسانی 370 روستا در برنامه قرار گرفته است.

وی اظهار کرد: بیش از 70درصد طرحهای عمرانی استان در روستاها قرار دارد که با بهره برداری از این طرحها یک تحول خوب در ایجاد شاخص ها و زیرساخت های توسعه روستایی استان فراهم خواهد شد.

خادمی با بیان اینکه برخورداری روستاها بزرگ از اینترنت شبکه های آب پایدار ،توسعه خدمات رفاهی، فرهنگی، ورزشی و آموزشی بیش از پبش مورد توجه برنامه ریزان است ، تصریح کرد: در سایر بخشهای راهسازی، توسعه طرحهای تامین آب کشاورزی، برق، طرح های هادی ،توسعه مراکز آمورشی و بهداشت و درمان روستایی خدمات خوبی در حال انجام است.

استاندار کهگیلویه وبویراحمد بیان کرد: جذب تسهیلات بانکی کم بهره و خوداشتغالی بستر خوبی برای ایجاد مشاغل روستایی فراهم خواهد کرد.

استاندار کهگیلویه وبویراحمد پراکندگی روستاها و محدودیت های اعتباری را یک مشکل جدی استان دانست و افزود: تعداد پرشماری از روستاهای پراکنده دارای جمعیت محدود چند خانواری است که این امر مشکلات زیادی را برای مردم و دولت ایجاد کرده است.پ

وی با بیان اینکه کهگیلویه بویراحمد به لحاظ پراکندگی روستاها، گران ترین هزینه خدمات رسانی را دارد، تصریح کرد: به برکت انقلاب اسلامی در روستاهای استان خدمات خوبی انجام گرفته و یا درحال انجام است.

روستا خاکریز تولید و اقتصادی مقاومتی

رییس سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه وبویراحمد از روستاها به عنوان پیشقراولان تولید یاد کرد و افزود: توسعه خدمات و مهاجرت معکوس بازگشت برخی روستاها به چرخه تولید و کار را در برخی مناطق استان ملموس کرده است.

جعفرگوهرگانی از مهاجرت معکوس تعداد پرشماری از مردم روستاهای دشت مور گچساران از جمله آب توت و آب رزی خبر داد و گفت: در منطقه آجم کهگیلویه گودبرداری زمین برای غرس نهال در سطح 200 هکتار باغ جدید با مهاجرت معکوس چندخانوار همراه شده و این روند روبه افزایش است.

وی گفت: بدنبال برگشت مهاجرت معکوس مردم روستای آب توت یک حلقه چاه آب برای توسعه کشاورزی منطقه حفر شد و در آینده نیز تجهیز خواهد شد.

گوهرگانی گفت: بیش از یکهزار هکتار از زمینهای منطقه آبرزی از سد کوثر آبیاری خواهد شد.

وی با بیان اینکه 20درصد جمعیت فعال این استان در بخش کشاورزی است که عمده این افراد ساکن روستا هستند،افزود: در گذشته میزان جمعیت فعال استان بیش از این میزان بوده که بدنبال مهاجرت جمعیت فعال روستایی کاهش یافته است .

گوهرگانی به ظرفیت های اقتصادی مناطق روستایی این استان اشاره کرد و افزود: بهره برداری از این ظرفیت ها به توسعه شاخص ها از جمله توسعه راهها،شبکه های برق و اجرای طرحهای تامین آب نیاز دارد.

وی به فعالیت بیش از 70هزار بهره بردار کشاورزی در این استان اشاره کرد و گفت: باید زمینه تجاری سازی تولید در روستا را فراهم کرد.

گوهرگانی کمرنگ بودن فرهنگ کار و تولید را در برخی مناطق استان و ضرورت فرهنگ سازی بیشتر در این عرصه را یادآور شد وافزود: بسیاری از ظرفیت های اشتغالزایی بخش کشاورزی در برخی مناطق روستایی این استان از جمله زمینهای کشاورزی ،طرحهای آبزی پروری و طیور در اختیار بهره برداران غیربومی است.

طرحهای تامین آب نیاز اقتصاد روستایی

رییس سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه وبویراحمد به وجود 270 هزار هکتار زمینهای کشاورزی و رودخانه های پرآب در استان اشاره کرد و گفت: سرمایه گذاری در بخش آب می تواند کشاورزی منطقه و اقتصاد روستایی استان را متحول کند.

گوهرگانی اظهارکرد : اجرای طرحهای تامین آب نظیر شتاب بخشی بهره برداری طرح آبرسانی دهدشت غربی با پنج هزار هکتار و طرح تامین آب سه هزار هکتاری دشت امامزاده جعفر،سدهای خاکی می تواند اقتصاد کشاورزی ، راندمان تولید و درآمد کشاورزان این مناطق را دگرگون کند.

وی گفت: ساخت سدهای خاکی کوهبرد، ایلی آباد، پمپارهای آبلش لنده و چاه تلخ و چالموره باشت فرصت خوبی برای رونق تولید در روستاهای استان فراهم خواهد کرد.

تهیه 100 طرح هادی روستایی

مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کهگیلویه وبویراحمد از تهیه طرح هادی روستایی در بیش از 722 روستای بالای 20 خانوار این استان خبر داد و گفت: عملیات اجرایی طرح هادی در 322 روستای بالای 20 خانوار این استان به اتمام رسیده است.

ابراهیم فرزانه ،اعتبارات عمرانی بنیاد مسکن این استان را در سال گذشته 100 میلیارد ریال اعلام کرد وگفت: توسعه خدمات عمومی روستا نیازمند حمایت بیش از پیش از طرحهای هادی روستایی است.

افزایش اعتبار عمرانی روستاها

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد توسعه عمران روستایی را برنامه راهبردی دولت تدبیر و امید دانست و افزود: در سال 94 بیش از شش هزار و 200 میلیارد ریال برای فعالیت های عمرانی استان در نظر گرفته و اعتبارات دهیاریها نیز افزایش چشمگیری یافته است.

پژمان نیک اقبالی افزود: اعتبارات عمرانی روستاهای استان در سال 93 نسبت به 92 بیش از 111 درصد رشد داشت.

وی اظهار کرد: در سال 93 بیش از 230 میلیارد ریال به دهیاری ها پرداخت شد که نسبت به سال پیش از آن 120 میلیارد ریال افزایش یافت و این اعتبار در سال 94 در صورت توان جذب، رشد 100 درصدی خواهد داشت.

وی عنوان کرد: در سال 93 بیش از 50 میلیارد ریال در زمینه سوخت، یک میلیارد و 230 میلیون ریال در زمینه گمرکی، تخلفات راهنمایی و رانندگی سه میلیارد و 960 میلیون ریال و برای خرید ماشین آلات نیز 40 میلیارد ریال به دهیاری ها پرداخت شد.

وی با اشاره به رشد دو برابری بودجه عمرانی استان در سال جاری نسبت به سال 93گفت: در صورت جذب به موقع اعتبارات، امسال دو برابر سال گذشته به دهیاری ها اعتبار پرداخت خواهد شد.

وجود بیش از 42 هزار هکتار باغ ، پرورش 2/5میلیون راس دام ، فعالیت صدها طرح کوچک و بزرگ در زیربخشهای کشاورزی شامل واحدهای دامداری، مرغداری، زنبورداری،آبزیان ،گلخانه ، پرورش قارچ به زندگی روستایی کهگیلویه وبویراحمد شرایط ویژه ای بخشیده است.

براساس سرشماری 1390 کهگیلویه و بویراحمد بیش از 650 هزار نفر جمعیت دارد که 48 درصد آنان در روستاها زندگی می کنند.

565 روستای خالی از سکنه

مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری کهگیلویه وبویراحمد تعداد روستاهای این استان را یکهزار و 674روستا اعلام کرد و گفت: 565 روستای این استان خالی از سکنه شده اند.

داریوش مظفر اظهارکرد: جلوگیری از مهاجرت روستاییان و تقویت دهیارهای از جمله برنامه های دولت تدبیر و امید است که این امر به توسعه اقتصادی آنها نیز کمک خواهد کرد.

به گفته وی، 555 روستای این استان دارای دهیاری است که دهیاری 446 روستا فعال است و سایر دهیاریهای مصوب نیز تجهیز و راه اندازی خواهد شد.

کهگیلویه وبویراحمد دارای هشت شهرستان و 19بخش است و عمده فعالیت مردم این استان دامداری وکشاورزی است.

خروج ار رکود اقتصاد روستایی در کهگیلویه وبویراحمد در گرو اجرای طرحهای تامین آب از حدود هفت رودخانه پرآبی است که درکنار دشت های تفتیده و مناطق روستایی هدر می رود .

افزایش آموزشهای اشتغالزا و کارآفرینی در کنار توسعه خدمات زیربنایی از جمله راه آب ، برق ،گاز در روستاها از جمله راهکارهای کمک به تقویت چرخه تولید اقتصاد روستایی است.

فقرکشت آبی از دیگر موانع تولید در روستاها محسوب می شود،زیرا تنها حدود 70هزار هکتار از زمینهای زراعی کهگیلویه وبویراحمد آبی است و بخش زیادی از حدود 200هزار هکتار زمینهای دیم این استان در مناطق روستایی واقع شده اند.

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید