بازار سرمایه و اشتغال
مژده مولایی
مدیرعامل کارگزاری توسعه کشاورزی
یکی از مشکلات فعلی کشور روند رو به رشد افزایش جمعیت در کلانشهرها و مهاجرت جوانان روستایی بهویژه جوانان تحصیل کرده به شهرها است. ریسک موجود در بخش کشاورزی، عدم سرمایهگذاری مناسب در این بخش، درآمد ناکافی و ناعادلانه در مقایسه با بازار واسطهگری و دلالی باعث شده، جوانان روستایی علاقهمند به کار در شهرهای اقماری خود شوند. به این ترتیب هر ساله با دانشآموخته شدن تعداد زیادی از جوانان و عدم وجود شغل مناسب با رشته تحصیلی آنان، نرخ بیکاری دانشآموختگان با مدارک عالی از نرخ بیکاری افراد عادی بالاتر رفته و روز بروز این شکاف عمیقتر میشود. بررسیهای آماری نشان میدهد جمعیت دارای تحصیلات عالی که در سال 1365 برابر 6.2 درصد بوده در سال 85 به 10.1درصد و در سال 1390 این نرخ به 15.3درصد رسیده است. بهرغم اینکه کشور در دهه 60 با کمبود شدید نیروی کار با تحصیلات عالی روبهرو بود، در دهه 80 و 90 با وفور نیروی کار با تحصیلات عالی روبهرو شدهایم که طبق پیشبینی انجامشده این روند در سالهای آتی تقویت خواهد شد.
با توجه به رکود اقتصادی و تحریمهای موجود و وضعیت بیکاری و اشتغال نامناسب برای این قشر تحصیلکرده، چنانچه چارهاندیشی صورت نگیرد در آینده کشور با بحران روبهرو خواهد شد که نتیجه آن سرخوردگی اجتماعی و بحران امنیتی خواهد بود. یکی دیگر از مشکلات این قشر، عدم وجود مهارتهای لازم است که با بازار کار فعلی تناسب ندارد؛ به این ترتیب جستجوی مداوم بازار کار فعلی برای افراد با مهارتهای شغلی به جای مدرک بالای تحصیلی نیز از معضلات اشتغال این قشر بهشمار میرود. با توجه به اینکه از سال 65 تا 90 حدود افراد تحصیلکرده سه برابر رشد آماری داشتهاند این موضوع نشانگر این حقیقت است که نرخ بیکاری این قشر با روند صعودی در حال پیشی گرفتن از نرخ بیکاری در کل جامعه است.
در این بین بازار سرمایه نقش بسیار مثبت و اساسی در عملیات تجاری و بازرگانی و اشتغال افراد تحصیلکرده به خصوص افراد با مهارتهای خاص مالی، اقتصادی، بازرگانی و بازاریابی داشته است. شایسته است مد نظر داشته باشیم که بورس کالای ایران با معاملات فیزیکی و مشتقه در حال فعالیت، توانسته ضمن تسهیل در امر فعالیتهای تجاری و بازرگانی، در زمینه اشتغال افراد متخصص و متبحر نیز کارایی قابل توجهی داشته باشد.
معاملات به سبک سنتی که متأسفانه هنوز هم در بخش کشاورزی و گاهی نیز در صنعت در حال انجام است، ضمن عدم شفافیت با روش بسیار کند و نامعقولی صورت میگیرد در حالی که اینگونه معاملات در بورس کالا ضمن برخورداری از شفافیت لازم، بسیار سریع و به دور از هرگونه انحراف انجام میشود.
چکهای برگشتی در بازار سنتی نمایانگر این حقیقت است که در بازار سنتی تقلب، فریب و عدم شفافیت در کیفیت و کمیت کالا وجود دارد که بیشتر به ورشکستگی صاحبان کالا منجر میشود، در حالیکه در بورس کالا شفافیت و سالم بودن معاملات از اصول اولیه است.
وجود بیش از 80 شرکت کارگزاری که هرکدام توانسته چندین نیروی دانشآموخته متبحر را جذب کند، ایجاد آموزشهای لازم مهارتی در این بازار چنان در جذب نیروهای دانشآموخته اثر گذاشته که به تبع آن عرضهکنندگان کالا نیز از نیروهای متخصص استفاده کرده و در مجموع در جهت اشتغال سهم بسزایی داشتهاند. در این شرایط توصیه میشود، چنانچه دولت در وزارتخانههای ذیربط واحدهایی در ارتباط با بازار سرمایه ایجاد کنند و تلاش شود کلیه مایحتاج قابل تأمین از طریق بازار سرمایه و بورس کالا صورت گیرد و معاملات الکترونیکی جای معاملات سنتی را پر کند، علاوه بر رشد اشتغال و تربیت نیروی کار حرفهای، شاهد تسریع در امور بازرگانی و تجاری خواهیم بود. همچنین بورس کالا با امکان و راهاندازی معاملات آتی و آنلاین، نهتنها باعث سرعت و امنیت در تجارت شده است، بلکه میتواند اشتغال خانگی نیز بهوجود آورد، بهطوریکه دانشآموختگان بتواند از این ابزارهای مالی جهت کسب درآمد استفاده کرده و خود اشتغالی ایجاد کنند. دست آخر اینکه بورس کالای ایران با ایجاد شفافیت، قیمت منطبق بر عرضه و تقاضا و آمادهسازی معاملات بهصورت نقد، نسیه، سلف و همچنین ایجاد بازار مشتقه جهت انجام معاملات آتی و اختیار معامله، پوشش ریسک تأمین مالی برای تولیدکنندگان از طریق ایجاد ابزارهای نوین مالی، فراهمسازی تسهیلات مالی برای خرید و فروش، بهبود فضای کسب و کار، گسترش صادرات و تحول در نظام گمرکی و مالیاتی و انحصارزدایی از بازار در تغییر ساختار بازار سنتی به بازار مدرن الکترونیکی نقش مهم و بسزایی ایفا کرده که سرعت و صحت در معاملات، گسترش فعالیتهای بازرگانی و تجاری و بالا بردن سطح اطلاعات تولیدکنندگان از بازارهای خارجی را میتوان اثرات بورس کالا در رشد کار و اشتغال و تجارت دانست./
D-940312-01
دیدگاه تان را بنویسید