روزی برای مصرف شیر!
حبیبالله افزونی
کارشناس ارشد ترویج و توسعه روستایی
سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل (FAO) برای نخستین بار در یکم ماه ژوئن 2001 میلادی مصادف با 11 خردادماه تقویم خورشیدی، بهطور رسمی این روز را بهعنوان "روز جهانی شیر" اعلام کرد. تلاش همه مجامع در این روز، دسترسی تمام مردم جهان به غذای سالم، کافی و باکیفیت است. این سازمان (فائو) که دارای 191 عضو بینالمللی است؛ از نهادهای غیردولتی درخواست کرده است تا در این روز مردم را از اهمیت شیر آگاه کنند؛ زیرا امروزه مصرف شیر و فرآوردههای آن در هر کشوری یکی از شاخصهای توسعه فرهنگی و اقتصادی آن کشور محسوب میشود.
در روزگار ما که تولید شیر به سرعت در حال صنعتی شدن است، آموزش و فرهنگسازی در زمینه افزایش مصرف شیر از راهکارهای مؤثر در افزایش تولید شیر سالم و بهداشتی با کیفیت بالا و به دنبال آن افزایش سرانه مصرف شیر بهشمار میآید. متخصصان بر این باورند که شیر سالم بهتنهایی میتواند یک غذای کامل به حساب آید؛ زیرا حاوی مواد مغذی لازم برای سلامت بدن و استحکام استخوانهای انسان است. شیر همچنین منبع سرشاری از انرژی، کربوهیدرات، پروتئین، چربی، ویتامین و مواد معدنی و... محسوب میشود که مصرف آن برای رشد و سلامت بدن در تمامی سنین ضروری است.
اهمیت نامگذاری این روز، این بوده است که همه دولتها در چنین روزی در مورد شیر بیاندیشند و وضعیت مطلوبی را در مورد مصرف شیر سالم برای مردم خود فراهم کنند. در روزهایی که ما به این روز جهانی نزدیک میشویم، متأسفانه میانگین مصرف شیر در کشورمان چنان پایین است که تلاشهای زیادی را برای افزایش مصرف طلب میکند.
فارغ از بحثهای پیچیده و دشوار و گاه چالشی و تنشزای کنونی در زمینه تولید، بهداشت، فرآوری، تعیین قیمت و پرداخت یارانه شیر در کشور -که صد البته طرح هرکدام در جای خود مهم است- آنچه بهنظر میرسد مورد غفلت در جامعه ما قرار گرفته و رفع مسائل موارد یادشده در گرو حل آن است، موضوع ضرورت ترویج و فرهنگسازی مصرف شیر بهمنظور افزایش سرانه مصرف این ماده غذایی با ارزش نزد مردم کشورمان است. با نگاهی گذرا به آمار موجود تولید شیر در کشور و مقایسه آن با سایر کشورهای پیشرفته نشان از فاصله قابل تأملی میان آنها است. در حالی که سرانه تولید شیرخام در کشور 107 کیلوگرم است و به عبارتی هر فرد قادر است معادل یک لیوان شیر را در روز مصرف کند، در برخی از کشورهای پیشرفته این میزان بیش از 250 کیلوگرم بوده، بعضأ در کشورهای آمریکای شمالی، اروپای غربی، استرالیا و نیوزلند بیش از 280 کیلو گرم است؛ به بیان دیگر هر فرد قادر خواهد بود بین سه تا چهار لیوان شیر مصرف کند. همچنین در کشورهایی مانند: فرانسه، اسپانیا و بلژیک حدود 95 درصد شیر مصرفی مردم را شیر استریل فرا دما (UHT) به دلیل کیفیت بسیار بالا، سالم بودن، ایمنی بسیار بالا، قابلیت حمل و نقل و نگهداری بدون نیاز به زنجیره سرما تشکیل میدهد.
نویسنده این یادداشت پیش از این مطلبی در خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) با عنوان "بایستههای فرهنگسازی افزایش مصرف شیر در کشور" فهرستی از اقدامات بایسته در زمینه فرهنگسازی توسعه مصرف شیر در کشور ارائه داد. در این مختصر تنها به بخش رسانهای آن یادداشت تأکید دوباره میشود: "تأسیس شبکه ویژه کشاورزی در سیما بهمنظور آشنایی مردم با موضوعات کشاورزی و نیز لزوم مصرف محصولات لبنی بهویژه شیر، افزایش سهم کشاورزان در شبکههای گوناگون سیما، ایجاد عادت به مصرف شیر و فرآوردههای آن در فرهنگ غذایی خانوادهها، توجه ویژه به مصرف شیر بهعنوان منبعی غنی از مواد معدنی مانند: کلسیم، پتاسیم، فسفر، سدیم، مقداری آهن و انواع ویتامین و آگاهسازی جامعه بر تأثیرات مصرف شیر بر پیشگیری از پوکی استخوان، پوسیدگی دندان، بیماریهای قلبی و عروقی و امراض عفونی و نیز در افزایش بهره هوشی و رشد جسمی افراد در شبکه سلامت و سایر شبکهها، تبلیغات رسانهای اصولی و اثربخش در معرفی محصولات حاوی ارزش غذایی بهویژه شیر و محصولات لبنی در تلویزیون (بین سریالهای جذاب، اخبار، مسابقات ورزشی و... به زبان فارسی و زبانهای محلی) ساخت و پخش فیلمهای کوتاهمدت تبلیغاتی پیرامون شیر و مصرف آن، نظرسنجی از مردم در ارتباط با مصرف و عدم مصرف شیر در کشور و..."
علاوه بر این، وزارتخانههای جهاد کشاورزی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش، سازمان دامپزشکی کشور، سازمان حمایت تولیدکننده و مصرفکننده میتوانند با کار مشترک و هماهنگ با حمایت مستمر از صنایع شیر و تولید شیر سالم با کیفیت بالا، با آموزش برای افزایش سرانه مصرف شیر بکوشند. برای عملی شدن این مهم -که با سلامت افراد جامعه ارتباط تنگاتنگی دارد- همکاری مشترک دستگاهها، سازمانها و دیگر متولیان ذیربط ضروری بهنظر میرسد./
D-940311-01
دیدگاه تان را بنویسید