پایان دوران بیمهری به مهندسان کشاورزی!؟
مجید ذوالفقاری
کارشناس زراعت و تحلیلگر کشاورزی
بیش از دو قرن پیش در زمان نادرشاه افشار، در یکی از جنگلها روزی نادرشاه مشاهده کرد که سرباز بیباکی با دو شمشیر و با مهارت زیادی میجنگد، نادر دستور داد او را احضار کردند. مرد جنگجو خوشحال شد که حتماً فرمانروای ایران میخواهد او را تشویق کند، اما وقتی او را آوردند، شاه، اول دستور داد چند نفر او را تنبیه کنند، سپس از سرباز متعجب پرسید که " مردک تو که اینقدر خوب میجنگی، در زمان حمله محمود افغان و فجایع او کجا بودی؟ آیا تو در این مملکت نبودی؟ " سرباز جواب داد: چرا من بودم، اما فرماندهای چون تو نداشتم!
واقعیت این است که در مملکت ما در خیلی از زمانها امکاناتی وجود دارد، اما باعث و بانی و کارآفرین موجود نیست و لذا خیلی از فرصتها هدر میرود. یکی از نمونههایی که درباره این مقوله میتوان مثال زد، برگزاری آیین "روز مهندسی" است. میدانیم که سالها است به مناسبت زادروز دانشمند فرزانه، خواجهنصیرالدین طوسی که روز مهندسی نامگذاری شده است، مراسمی نیز برگزار میشود، لیکن اکثر این آیینها درباره مهندسان گروههای ساختمان، عمران و... برگزار میشد و در رابطه با مهندسان گروه کشاورزی مراسمی برگزار نمیشد یا دست کم بهصورت پراکنده و کمرنگ مراسمی مختصر را در گوشه کنار شاهد بودیم؛ این در حالی بود که امکانات زیادی لااقل در یک دهه سابق موجود بوده و مثلاً در همین سازمان پارکها و فضای سبز شهرداریها شاهد حضور جمع زیادی از مهندسان رشتههای کشاورزی و نیز امکاناتی مثل فرهنگسراها بودهایم. همچنین در فرهنگستان علوم که دارای یک بخش کشاورزی هم هست، طی 10 دوره برگزاری مراسم روز مهندسی، خبری از تجلیل مهندسان کشاورزی که تأمینکننده قوت و غذای مردم هستند، نبود و تازه امسال (فردا 14 اسفند) شاهد اقدامی هستیم.
حال با وزیدن نسیم تدبیر و امید و تشکیل دولت یازدهم و بهویژه پس از تصدی مهندس شاهرخ رمضاننژاد در سمت ریاست مرکز اطلاعرسانی و روابط عمومی بخش کشاورزی، شاهد کارهای خوبی بوده ایم که تبلور آن را میتوان در برگزاری مراسم ویژه روز مهندسی در روز پنجم اسفندماه جاری در پژوهشگاه صنعت نفت مثال زد. در این آیین که توسط سازمان نظام مهندسی کشاورزی استان تهران سازماندهی شده بود، شاهد مراسمی آبروند و درخور مهندسان کشاورزی بودیم که البته حضور معاون اول ریاست جمهوری و وزیر جهاد کشاورزی شکوه مراسم را دوچندان کرده بود و این در حالی است که آیین در شرایط محدودیتهای مالی فعلی برگزار شد که نشانگر این موضوع بود که با کمی اراده و ابتکار عمل میتوان خلی کارها را صورت داد. این همایش همچنین نشانگر عزم جدی مدیریت جدید سازمان نظام مهندسی کشاورزی کشور و نیز نظام مهندسی استان تهران برای حمایت از جامعه مهندسان کشاورزی بود.
در این جلسه همچنین از تعدادی از مهندسان نمونه و شرکتهای نفی و مهندسی تقدیر شد که در مواردی کارهای شاخص آنها تعجببرانگیز بود و قطعاً برگزاری چنین آیینهای جذابی میتواند در اشتیاقآفرینی سایر مهندسان و کارآفرینان مفید باشد. گفته میشود که طبق برآوردهای جهانی معتبر، ایرانیان از حیث میل به کارآفرینی کشاورزی و خطرپذیری در رتبه کمتر از دهم جهان قرار دارند و این سرمایهای نهفته و مغفول است. حتی طبق متون و کتیبههای تاریخی در ایران باستان هم میل به کار تعاونی و فعالیتهای کشت و زرع در بین هموطنان موج میزد و قناتهایی که در دهها کیلومتر در دل کویرهای ایران امتداد دارد، شاهدی است بر این مدعا؛ اما نیاز به بانیگری اولیه تشکیلات وابسته به دولت ضروریت اجتنابناپذیر است. البته نمی توان این نکته را ناگفته گذاشت که در این مراسم وزین، آقای مهندس حجتی وزیر جهاد کشاورزی نیز صحبتهای خوب و تازهای درباره کشت برونسرزمینی مطرح کرد و گفت که تا پایان دولت یازدهم حدود 500 هزار هکتار از اراضی چند کشور توسط ایرانیان به زیر کشت برده میشود و در این راستا حمایتهایی از سوی وزارت جهاد کشاورزی و وزارت خارجه انجام میشود که طبعاً این موضوع میتواند زمینهای برای صادرات خدمات مهندسی شرکتهای ایرانی و سرمایهگذاران باشد. حتی اگر برخی از مهندسان علاقهمند، بدون حقوق و جهت کارورزی هم به خارج اعزام شوند، بسیار مفید بوده و ممکن است آنان پس از آشنایی با آن مناطق جهت توسعه کشت و کار و فعالیتهای دام و صنایع تبدیلی در خارج علاقهمند شوند.
در اینجا لازم به گفتن است که در پایان این یادداشت اشاره کنم که با توجه به این که در گذشته دور برای مدتی به مهندسان کشاورزی در قالب گروههای چندنفره وامی جهت خرید اراضی کشاورزی پرداخت میشد و این امر تا حدودی موفقیتآمیز بوده (اوایل دهه 50) و البته در دهه 70 هم مدتی در قالب طرح طوبی چنین تسهیلاتی پرداخت میشد،
حال اگر به گروههای مهندسان وام و تسهیلاتی داده شود که بتوانند اراضی کشاورزی مناسب را خریداری کنند (البته پس از اخذ تعهدات قوی لازم از آنها) این کار جهت یکپارچه کردن اراضی کشاورزی و باغها (البته غیر از اطراف شهرهای بزرگ) و نیز فعال کردن واحدهای بهرهبرداری غیرفعال و متروکه مفید است و در واقع مالکیت به سهام هوشمند مبدل میشود و ممکن است از تفسیر کاربری هم جلوگیری کند. بدین ترتیب اگر یک میلیارد تومان وام به آنها داده شود، میتوان حدود 20 نفر از مهندسان را صاحب زمین یا سهامدار زمین کرد (با احتساب هر هکتار زمین 40 میلیون بهطور متوسط) و با 500 میلیارد تومان اعتبار و وام، دست کم بیش از 10 هزار نفر از کارشناسان و فوقلیسانسهها صاحب زمین کشاورزی میشوند و البته این مقدمهای خواهد بود برای جذب سرمایهگذاریهای بیشتر و نیز تزریق دانش مهندسین به بخش کشاورزی ایران.
در پایان با انرژیهای مثبتی که در این عرصه پدید آمده و با تأسی به روح دانشمند فرزانه خواجهنصیر که توانست در زمان مغولها بانی احداث کتابخانهای با 200 هزار جلد کتاب شود، امیدواریم شاهد توجه هرچه بیشتر به جامعه مهندسان کشاورزی کشور باشیم./
D-931213-01
دیدگاه تان را بنویسید