فرصت طلایی تمرین صادرات کشاورزی
عطیه اسدی
خبرهای حاکی از کاهش قیمت نفت به حدود 50 دلار برای هر بشکه، شوکی بزرگ و بی سابقه بود که در چند ساله اخیر رخ داده است. اتفاقی که در سال بعد و همچنین امسال، کشور را با درآمد اندک تر مواجه می کند و بیم آن می رود با توجه به پیش بینی های انجام شده، نیاز به بازنگری و تجدید نظر دارد و یا حداقل، باید خرج بسیار کمتر کرد. چون افت قیمت نفت پس از بسته شدن بودجه توسط دولت و تقدیم آن به مجلس، اتفاق افتاد. اما این افت قیمت نفت شاید یک روزنه امید برای اقتصاد کشور باشد و اتکای کمتر به دلارهای نفتی، موجب کاهش واردات محصولات کشاورزی و تکیه بیشتر به تولیدات داخلی شود و با توجه به سیاست های اقتصاد مقاومتی بتوانیم یک بار دیگر توانمندی هایی را که داشته ایم، ولی به آن بی اعتنا بودیم، دوباره با نگاهی ریزبینانه تر، موشکافانه و براساس پتانسیل های سرمایه گذاری شده، بازیابی کنیم و با تکیه بر جایگاه هر زیر بخش از اقتصاد کشاورزی آن را اعتلا بخشیم. به عبارت دیگر در زیر بخش های مختلف کشاورزی به دلایل مزیت های اقلیمی و محیطی تولید محصولات خاص، امکانات بالقوه و سرمایه گذاری های مناسب، قادریم محصولات متنوع کشاورزی را تولید و صادر کنیم و به در آمدهای خوب ارزی، اشتغال و رونق بازرگانی دست یابیم. اگرچه تاکنون به دلایل مختلف از جمله عدم توجه، درآمدهای هنگفت حاصل از فروش بشکه های نفت زیرزمینی به این سرمایه های رو زمینی توجه نکرده ایم و نخواسته ایم که با ممارست و بهادادن به این فعالان و سرمایه گذاران، توان آنان را افزایش دهیم. شاید این بار این موضوع یعنی کاهش درآمدهای نفتی، فرصتی تاریخی برای بخش کشاورزی باشد.
موضوع دیگر با اهمیت که قادر است بخشی دیگر از توان ما را آشکار سازد، تحریم کشور روسیه از سوی اتحادیه اروپا و آمریکاست. این کشور همسایه شمالی ما ناگزیر به تامین مواد غذایی و اقلام کشاورزی از دیگر بازارهای جهانی است. نزدیکی کشورمان به کشور روسیه و امکان حمل و نقل دریایی، زمینی و هوایی محصولات کشاورزی از کشورمان به روسیه مزیت بالقوه ای است که تاکنون یا فرصت بهره برداری از آن نبوده یا به دلیل تامین محصولات کشاورزی از اتحادیه اروپا به منبعی چون کشورمان توجهی نمی شد. در ماه های اخیر کشور روسیه نیز به این نتیجه رسیده که تامین بخشی از مایحتاج، از ایران راه میان بری برای غلبه بر تحریم جهانی است. هیات های تجاری و اقتصادی، فعالان و سرمایه گذاران بخش کشاورزی دو کشور نیز در این خصوص دیدارهایی داشته اند. از جمله بازدید تجار و بازرگانان کشور روسیه از چندین مجتمع تولیدی مرغ، تخم مرغ و کشتارگاه در استان های شمالی، فرصتی آشکار برای فعالان و سرمایه گذاران بخش کشاورزی است. اقدامی که تمرینی جدی و شایسته برای صادرات محصولات کشاورزی از انواع مختلف خواهد بود. عمده موانع کنونی تحقق و اتصال این رشته مبادلاتی؛ کیفیت محصولات، بسته بندی، عدم یکپارچگی تولید و تامین حجم قابل ملاحظه ای از یک محصول خاص است، اگر چه قابلیت های آن به لحاظ تکنولوژی و تخصص وجود دارد، ولی شاید چون متقاضی جدی پشت آن نبوده، یا به آن توجه کافی و وافی نشده یا از کنار آن گذر شده و سعی نشده این ظرفیت به فعل در آید و برا یضعف های کیفیتی چاره اندیش شود.
حال باید بخش دولتی و خصوصی برای تحکیم این رشته صادراتی به کمک هم بیایند و برای تحقق صادرات به روسیه، برنامه ریزی یکپارچه کرد. زنجیره های تولیدی را تشکیل، کامل و کارآمد کرد. همچنین بر کیفیت مواد اولیه، تولید و فرآورده ها افزود و صادقانه کیفیت را پایش کرد. آزمون های دقیق کیفی را انجام داد و از اهمال و بی دقتی در این روند اجتناب کرد. کیفیت محصول صادراتی همچون و برابر با تعهدات اولیه باشد تا اعتماد و اطمینان طرف مقابل خدشه دار نشود. این بازار و کشور روسیه می تواند فرصتی برای تمرین صادرات به سایر کشورها باشد. منتهی باید پایه های آن تحکیم شود.
در این راستا خوشبختانه سازمان دامپزشکی کشور در اقدامی سازنده به واحدهای واجد شرایط، کد IR را با نظارت دقیق و دلسوزانه برای ورود به کانال های صادراتی اعطا می کند تا این واحدها با داشتن این کد برای کیفیت مواد اولیه، مواد فرآوری شده، بسته بندی و شاخص های کیفی و تولید و عرضه یک محصول شناسنامه داشته باشند. کدی که امکان پایش مستمر نهاده و کلیه اجزای مواد در مبادی تولیدی را فراهم می سازد و اگر واحدی این گواهی را نداشته باشد، نمی تواند، محصولی صادر کند. فعالان و صاحبان صنایع کشاورزی در کلیه زیر بخش ها این فرصت را برای منافع ملی و استقرار نظام صادراتی هدفمند، هوشمند و پایدار محترم بشمارند. این روند اشتغال داخلی را رونق می بخشد، موجب کسب ارزش افزوده شده، از نوسانات قیمت به دلیل انباشت محصول داخلی در بازار می کاهد و "برند ایران" را جهانی می کند.
بنابراین برای میان مدت، این دو فرصت به وجود آمده یعنی کاهش قیمت نفت و تحریم روسیه را برای درون زا شدن اقتصاد کشور، مشارکت مردم و توسعه بخش کشاورزی و کسب درآمدهای ارزی جدی بگیریم، شاید این فرصت با تغییرات جهانی وضعیتی دیگرگون بیاید و آن وقت حسرت فرصت سوزی برایمان بماند./
دیدگاه تان را بنویسید