حال و هوای سرد بودجه زمستانی بر بخش کشاورزی
علیرضا صفاخو
"تعارض را با عقل میتوان پوشش داد. اگر حکومت، دولت و مردم عقلانی رفتار کنند، میتوان کار کرد و گرنه کشور میسوزد. مشکل ما فقط بودجه نیست، مشکل باورهاست." این جملات فارغ از نقدهایی که نگارنده این یادداشت به برخی باورهای دبیرکل خانه کشاورز دارد، دیدگاه درستی است که جهت حل تعارضهای دراز مدت هدفهایی مانند خودکفایی و منابع موجود در کشور در گفتگویی با شمارههای نخستین روزنامه "مردم امروز" عنوان کرد. دیدگاهی که واقعگرایی در تنظیم بودجه را اهم بر اختصاص بودجه به بخش کشاورزی میبیند. کمااینکه طی دهههای اخیر هزاران میلیارد تومان تسهیلات جهت توسعه سختافزاری بخش کشاورزی و صنایع جانبی آن تخصیص یافته است، اما بهدلیل نبود نقشه راه کاربردی در هدایت این بودجهها، سرمایهسوزیهایی شده که فهرست آنها در قیاس با بحران کمبود نقدینگی امروز، هوش از سر میپراند! کمااینکه با اتفاقهایی مانند افت قیمت جهانی نفت 44 دلار کمتر از قیمت مصوب در بودجه سال جاری، میتوان پیشبینی کرد دولتی که عزم کرده تا اقتصاد را از "باتلاق" رکود تورمی خارج کند، حال در "گودال" کاهش شدید قیمت نفت افتاده و در کنار هدایت کشتی اقتصاد در اقیانوس پرتلاطم مشکلات، چه مسیر دشواری پیش رو دارد.
لذا به زعم نگارنده، اگرچه اختصاص بودجه و اعداد و ارقام آن در حد متناسب با شعارهای طول و دراز اهمیت امنیت غذایی و... میتواند جایگاه خود را داشته باشد، اما مهمتر از آن تدوین نظام هزینه کردی است که میتواند با حداقل منابع مالی، حداکثر داشتههای تولیدی را به ارمغان آورد. بهویژه این که دولت تدبیر و امید بهدرستی و به جای ژستهای عوامفریبانه که فقط مصارف انتخاباتی دارد، میکوشد کاهش استفاده از منابع آب تجدیدپذیر را در دستور کار قرار دهد، لذا از چنین دولتی نیز انتظار میرود ضمن نهادینه کردن دلیل لزوم تغییر رویکرد در افکار عمومی که فرهنگسازی در رسانههای تخصصی و عمومی یکی از اقل اقدامهای در دسترس است، اختصاص بودجه به طرحهای زیربنایی مهم مانند آبخیزداری و تحقیقات کاربردی جهت ارائه ارقام با حداقل نیاز به آب و بهرهوری قابل توجه را در دستور کار بودجهریزی داشته باشد. در واقع، مهمتر از ارقام بودجه نهادینه کردن باوری ملی در همه مسئولان و حتی مردم است که کلیه سیاستگذاریهای بخش کشاورزی و عملیات اجرایی و تولیدی آن باید بر مبنای آبی طراحی شود که در اختیار است. آبی که در خوشبینانهترین حالت 37 تا 40 درصد از منابع آبی زیرزمینی را دربر میگیرد. به بیان دیگر باید قانونگذاران و مجریان و حتی داوران مراجعه قضایی با همراهی تشکلهای مردم نهاد کشاورزی و محیط زیستی عزمی ملی جهت استفاده هوشمندانه و معقولانه از امکانات با ملاحظات دوراندیشانه فراهم آورند که آن هم حفظ شرایط حیات و توسعه پایدار به خاطر نسلهای امروز و آینده هست.
در این میان، وقتی اظهاراتی مانند موضع اخیر معاون مطالعات و برنامهریزی دفتر امور آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی نیز شنیده میشود که با استناد به لایحه زمستانی ارایه شده به مجلس برای بودجه سال 94 اعلام میکند "فقط برای طرحهای آبیاری تحت فشار بودجه خوبی در نظر گرفته شده و اجرای بسیاری از طرحهای مؤثر در بهبود مصرف آب با کمبود اعتبار روبهرو است، " به دغدغههای بالا اضافه میشود. بهویژه که شوری آب یا خاک و وزش باد برای اجرای روشهای نوین آبیاری، محدودیتهایی را برای طرحهای آبیاری تحت فشار نیز ایجاد میکنند.
با این وجود انتظار میرود در شرایطی که حال و هوایی زمستانی بر بودجه کل کشور و بهویژه کشاورزی حکمفرماست، دست کم طراحی آن با هوشمندی بیشتری همراه شود تا با توجه به نزدیکی مقدمات آغاز به کار برنامه ششم توسعه، گامهای اساسی و مهمی برای ارتقای بهرهوری بخش کشاورزی برداشته شود./
D-931104-01
دیدگاه تان را بنویسید