راهکارهای رفع خشکسالی از دشتهای فسا

در کشور ما سالانه حدود 97 میلیارد متر مکعب آب مصرف می شود که از این میزان 63 میلیارد مترمکعب آب مورد نیاز، از منابع زیرزمینی و تنها 34 میلیارد متر مکعب از آبهای سطحی تامین می شود.

این میزان برداشت که منابع آبهای زیرزمینی را در معرض بحران جدی قرار داده در فارس هم وضعیت بحرانی ایجاد کرده به طوریکه هم اکنون 92 درصد چاههای دشت نوبندگان فسا بطور کامل خشک شده است.

دشت فسا با 5 هزار و 416 کیلومتر مربع وسعت 55 هزار هکتار زمین‌ کشاروزی قابل آبیاری دارد که تمامی آن با آبهای زیر زمینی آبیاری می‌شود.

هم اکنون 100 درصد از منابع آبی فسا از طریق منابع زیرزمینی تامین شود که متاسفانه در سالهای اخیر با خشکسالیهای پی در پی منابع آبی این شهرستان بطور چشمگیری کاهش یافته است.

درست است که عوامل طبیعی ، خشکسالیهای سالهای آبی 85 تا 90 و افزایش درجه حرارت در خشکی دشتهای فسا نقش مهمی داشته اما عوامل انسانی و برداشت غیر اصولی آب مرگ آرام زمینهای کشاورزی را رقم زده است به طوریکه هم اینک خشکسالی 92 درصد از چاههای دشت نوبندگان فسا را خشکانده است.

دشت نوبندگان فسا در حوزه شرقی فارس با مساحتی برابر 175 کلیومتر مربع در ناحیه گرم و نیمه خشک واقع شده است و میانگین بارندگی در این دشت در طول دوره 30 ساله 303 میلیمتر است .

آقای دهقانی مدیر عامل شرکت سهامی آب منطقه ای فارس می گوید : تعداد کل چاههای دشت نوبندگان فسا 220 حلقه و از این تعداد چاه 200 حلقه خشک و بدون آبدهی است به گونه ای که این عامل باعث شده است تا این دشت بالاترین آمار چاههای خشک شده در بین دشتهای فارس را به خود اختصاص دهد .

دردشت نوبندگان فسا ، چهار رشته قنات و یک دهنه چشمه بهره برداری شده است که دو رشته ازاین قناتها طی سالیان گذشته خشک شده و ازطرفی این دشت بدون هرگونه منبع آب سطحی است.

بخشدار نوبندگان می گوید : خشک شدن چاهها منجر به خشک شدن 4 هزار و 500 هکتار زمین کشاورزی و بیکار شدن 35 درصد کشاورزان این منطقه شده است.

آقای مرادی تعدادکشاورزان این منطقه را بیش از 15هزارخانوار اعلام کرد و افزود: خشکسالی همچنین منجر به مهاجرت 5 هزارخانوار ازکشاورزان این منطقه به شهرها شده و از مجموع 16 روستا 10روستا تقریبا quotation mark خالی از سکنه است.

آقای باصری مدیر جهاد کشاورزی فسا با بیان اینکه در زمینهای خشک شده محصولاتی مانند چغندر ، گندم ، ذرت و مرکبات کشت می شد گفت : براساس آخرین مطالعات بر روی شبکه چاههای مشاهده ای این دشت ، افت سطح آب زیرزمینی به میزان 42 و 9 دهم متر طی یک دوره 15 ساله که نتیجه آن خشک شدن بیش از 90 درصد از چاههای این دشت است و این در حالیست که تغییرات کیفی نیز در دشت مشاهده شده و باقی مانده آب موجود نیز روند شوری را در پیش گرفته است .

کارشناسان شرکت آب منطقه ای فارس ، خشکسالی و برداشت بی رویه از آب سفره های زیر زمینی را از علل عمده خشکسالی چاهها اعلام کرده و می گویند : این امر صدمات جدی و جبران ناپذیری همچون شوری آب ، فرسایش و کاهش حاصل خیزی زمینهای کشاورزی را به دنبال داشته است.

در چنین شرایطی ضمن تاکید بر همکاری بیش از پیش کشاورزان و باغداران با مامورین این شرکت و معرفی استفاده کنندگان غیرمجاز آب ، انجام موارد مصرف بهینه را به کشاورزان پیشنهاد می شود.

تغییرروش آبیاری به روشهای نوین ، استفاده از آب برای مصارف صنعتی درطرحهای کشاورزی مانندگلخانه ها و توسعه صنعت به جای کشاورزی از جمله توصیه های کارشناسی برای جبران افت سطح آب در این دشت است.

با این شرایط و با توجه به نزدیکی کشت بهاره ضروری به نظر می رسد کشاورزان این منطقه با همت مضاعف خود و در چارچوب پیشنهاد کارشناسان آب منطقه ای تا قبل از اینکه سرنوشت چاهها و قناتهای باقی مانده به سرنوشت چاهها و قناتهای خشک شده دچار شوند ، با استفاده بیشتر از روشهای نوین آبیاری و بدون افزایش سطح زیرکشت ، در زمینه استفاده از کشت های گلخانه ای به جای روباز و جایگزین کردن صنایع کوچک به جای کشاورزی روی آورند تا با بهره وری بهینه از این ذخایر خدادادی برای ثبات سفره آبی این دشت ، گامی مثبت برداشته شود.

دشت نوبندگان فسا در حوزه شرقی فارس و در 145 کیلومتری جنوب شرق شیراز واقع شده است .

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید