سایه روشنهای بخش کشاورزی در سخنان رئیس جمهوری
خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) - فرحناز هاشمی: "دولت تمام توان خود را برای کشاورزی بهکار میگیرد تا درآمد کشاورزان و ارزش افزوده محصولات کشاورزی را افزایش دهد. دولت باید در زمینه بهرهوری آب سرمایهگذاری کند و طی 16 ماه اخیر حرکت خوبی شروعشده است. باید دروازههای صادرات محصولات کشاورزی را باز کنیم. آب، خاک و محیط زیست باید حفظ شود. اگر بتوانیم یک واسطه را کاهش دهیم، 80 درصد به نفع کشاورزان و 20 درصد به نفع مصرفکنندگان خواهد بود. با سخنرانی، شعار و کف زدن، مشکلات بخش کشاورزی درست نمیشود. صنعت و خدمات باید در خدمت کشاورزی باشد. دولت در انتظار شنیدن حرفهای کارشناسی کشاورزان، تحقیقات و دانشگاهیها است. وزارت جهاد کشاورزی، همه تشکلها، اتحادیهها، خانه کشاورز و اتاق بازرگانی باید برای توسعه کشاورزی به صحنه بیایند." اینها نکات کلیدی سخنرانی حسن روحانی، رئیس جمهوری کشورمان است که امروز در مراسم تجلیل از 64 کشاورز برتر در سالن اجلاس سران تهران ایراد شد. سخنان مردی که با آرای قابل توجهی از کشاورزان و بهرهبرداران به مسند ریاست جمهوری تکیه زد تا با رویکرد تدبیر و امید، گره از مشکلات جامعه ازجمله این قشر زحمتکش باز کند و مسیر را برای تولید، کشت و کار، بازرگانی و توسعه پایدار کشاورزی هموار سازد. سخنان رئیس جمهوری دلگرمکننده و نویدبخش است و کشاورزان که نگاه به آیندهای روشن دارند، امورات را به دستان دولتمردان سپردهاند. آنها این بار هم اعتماد میکنند، مانند همیشه، تا بتوانند بهرغم دغدغهها و رنجهای بسیار، غذای مردم را تأمین و سفرهها را رنگین کنند. با این همه، کشاورزان حرفهای زیادی دارند که میخواهند به گوش مقامات ارشد کشورمان برسد. روحانی هم امروز همین را خواسته است. ما نیز در این راستا با چند تن از تولیدکنندگان و اعضای تشکلهای بخش کشاورزی گفتگو کردهایم و نظر آنها را درباره سخنان و پیامهای رئیس جمهوری در مراسم تجلیل از کشاورزان برتر جویا شدهایم.
سهم کشاورزان در تجارت و برندسازی صفر است
عطاءا... هاشمی، زارع، باغدار و عضو شورای مرکزی خانه کشاورز از استان آذربایجان شرقی است.
وی زمان برگزاری و انتخاب برگزیدگان واقعی بخش کشاورزی و صحبتهای رئیس جمهوری را از اتفاقات خوب این دوره از مراسم تجلیل از کشاورزان برتر میداند و میگوید: در این مقطع زمانی، فعالیتهای کشاورزان کشور، تمام شده و برگزیدگان میتوانند واقعی باشند؛ زیرا آمار تولید محصولات کشاورزی به دست آمده است. همچنین رئیس جمهوری به تمام مراحل کاشت، داشت، برداشت، توزیع و بازرگانی در حوزه کشاورزی اشاره کرده است.
هاشمی صحبتهای روحانی را امیدبخش، کارشناسانه و مهم توصیف میکند و میافزاید: رئیس جمهوری به موضوع سرمایهگذاری اشاره کرده که مهمترین مشکل و دغدغه تولیدکنندگان بخش کشاورزی است، ضمن آنکه بر سهم کشاورزان در تجارت و برندسازی محصولات تأکید کرده است.
وی خاطرنشان میکند: در حال حاضر سهم کشاورزان در تجارت و برندسازی محصولات در حد صفر است و از مرحله تولید به بعد هیچ عوایدی بابت ارزش افزوده و تجارت نصیب کشاورزان نمیشود.
هاشمی با بیان اینکه تا سال گذشته، تجارت، واردات و صادرات محصولات کشاورزی در اختیار وزارت صنعت، معدن و تجارت بوده است، تصریح میکند: با اجرای قانون انتزاع، وظیفه بازرگانی به عهده وزارت جهاد کشاورزی گذاشته شده است و تا زمانی که اصناف کشاورزی، اتحادیهها و تشکلهای واقعی در تجارت، قیمتگذاری و سیاستگذاری دخالت داده نشوند، روند گذشته ادامه خواهد یافت.
این تولیدکننده آذربایجان شرقی ادامه میدهد: اکنون باید منتظر باشیم و ببینیم در اجرای قانون انتزاع، وزارت جهاد کشاورزی چگونه با کشاورزان و تشکلها تعامل میکند.
وی اشاره رئیس جمهوری به اینکه صنعت و خدمات باید در خدمت کشاورزی باشد را بااهمیت میخواند و یادآور میشود: صنعت داخلی پاسخگوی نیاز کشاورزان نیست و انحصاراتی که در صنعت داخلی و بخش کشاورزی وجود دارد، یکی از علل عقبماندگی کشاورزان است. در واقع انحصاری که دولتها به خاطر حمایت از صنعت داخلی انجام دادهاند، اجازه نداده که کشاورزان از صنعت روز دنیا بهرهمند شوند.
هاشمی، صحبت روحانی درباره حفر قنوات توسط نیاکانمان بهمنظور بهرهوری از آب و انجام مهندسی قدیمی برای مسیریابی آب را با اشاره تلویحی به ضعف صنعت داخلی ارزیابی میکند و معتقد است که صنعت داخلی، کشاورزان را به محاصره درآورده است.
وی از عدم دعوت نمایندگان دو تشکل خانه کشاورز و نظام صنفی کشاورزان به این مراسم، گلایه میکند و اظهار میدارد: امروز، رئیس جمهوری به صراحت از اهمیت و نقش تشکلهای واقعی کشاورزان بهعنوان حلقه واسطه میان سیاستگذاران بخش کشاورزی و اجراکنندگان این سیاستها یعنی کشاورزان صحبت کردند و لفظ تسهیلگر را برای آنها بهکار بردند و حتی بهطور صریح از خانه کشاورز نام بردند، در حالی که نمایندگان این دو تشکل در مراسم حضور نداشتند که نکته منفی مراسم به حساب میآید.
عضو شورای مرکزی خانه کشاورز آذربایجان شرقی، افزایش سرمایهگذاری در حوزه کشاورزی و کاهش قیمت نهادههای کشاورزی را از دولت خواستار میشود و معتقد است که تا زمانی که کشاورزی سوددهی نداشته باشد، هیچ قدرتی نمیتواند کشاورز را در روستاها پایبند کند و سن بالای شاغلان کشاورزی، نشاندهنده عدم رغبت جوانان به این شغل است.
هاشمی توسعه قانون بیمه تأمین بیمه اجتماعی برای کشاورزان و کارگران بخش کشاورزی را مهم میداند و فراگیر شدن بیمه تأمین اجتماعی را یکی از اقدامهای اساسی برای جذابیت بخشیدن به کار کشاورزی عنوان میکند.
وی رفع خلاءهای قانونی در بخش کشاورزی را ضروری میداند و تأکید میکند: یکی از این خلاءهای قانونی در مورد قانون سنددار کردن زمینهای کشاورزی است که دو سالی میشود به تصویب رسیده، اما در سطح پنج درصد اراضی کشاورزی اجرا شده است؛ زیرا دستورالعملهای داخلی سازمانهای جهاد کشاورزی، این قانون را زیر سایه برده است.
هاشمی اظهار میدارد: طبق دستورالعملهای موجود، زمینهای زراعی آبی بالای 15 هکتار و زمینهای دیم بالاتر از 20 هکتار سنددار میشوند و این مساحت در باغهای آبی حداقل پنج هکتار و باغهای دیم 10 هکتار است.
رئیس جمهوری بخش کشاورزی را میشناسد
عفت رئیسی سرحدی، رئیس اتحادیه سراسری زنبورداران ایرانزمین است که تاکنون و طی ادوار مختلف، پنجبار بهعنوان تولیدکننده برتر کشورمان انتخاب شده است.
وی ضمن ابراز خرسندی از متحوای سخنان رئیس جمهوری کشورمان و مکان برگزاری مراسم تجلیل از کشاورزان برتر در سالن اجلاس سران میگوید: ما کشاورزان با چیزهای کوچک هم خوشحال میشویم و از اینکه مراسم در مکان آبرومندی برگزار شده است، قدردانیم.
رئیسی سرحدی میافزاید: طی چند سال پیش، کشاورزان نمونه کشور را در کوچه پسکوچههای تهران میکشاندند و مراسم تجلیل از آنها را در سالنهای کوچک برگزار میکردند گاهی وزیر جهاد کشاورزی 10 دقیقه بیشتر وقت نداشت تا با کشاورزان پیشرو صحبت کند و کار را به معاونانش میسپرد!
این تولیدکننده معتقد است: امروز رئیس جمهوری در مراسم تجلیل از کشاورزان برتر به چند نکته مهم ازجمله حفظ منابع پایه آب و افزایش درآمد کشاورزان اشاره کرد که نشان میدهد بخش کشاورزی را میشناسد.
وی خاطرنشان میکند: زمانی میتوان کشاورز را در روستا حفظ کرد که درآمدش افزایش یابد و این افزایش درآمد با شعار عملی نمیشود.
رئیسی سرحدی که چندی پیش نیز در نشست مشترک خانه کشاورز و کمیسیون حقوق بشر اسلامی سخنانی در دفاع از حقوق شهروندی روستاییان و بهویژه کشاورزان زن ایراد کرده بود؛ اجرای حقوق شهروندی در مورد کشاورزان را ضروری عنوان میکند و ادامه میدهد: کشاورزان به لحاظ حقوق بشری باید از حق شهروندی برخوردار شوند و امکانات و زیرساختهای لازم برای فعالیتشان در اختیارشان قرار گیرد تا بتوانند غذای مردم را تأمین کنند.
وی درباره اشاره روحانی به لزوم کاهش واسطهها از تولید به مصرف، تصریح میکند: تشکلها باید در بازاررسانی و برندسازی فعالیت کنند، اما در این زمینه به حمایت دولت، ظرفیتهای کارشناسی، امکانات و ابزار نیاز دارند.
این بانوی کشاورز، سخنان رئیس جمهوری درباره بازاررسانی و برندسازی را حاکی از آن میداند که سود حاصل از مصرف محصولات کشاورزی به تولیدکننده برنمیگردد.
رئیسی سرحدی توجه به بخش تحقیقات، حذف واسطهها و کمک صنعت به بخش کشاورزی و تجارت کشاورزی را از بخشهای مهم سخنان روحانی عنوان میکند و یادآور میشود: همه مواردی که رئیس جمهوری در این مراسم درباره آن صحبت کرده است، جزء اقتصاد سالم کشاورزی است و در این اقتصاد سالم، باید یک زنجیره و شبکهسازی از مرحله تولید محصولات کشاورزی تا مرحله توزیع صورت بگیرد.
وی درباره صنایع کشاورزی نیز تأکید میکند: صنایع کشاورزی فرسوده است، بهویژه که در بازاررسانی و بستهبندی از صنعت بهروز برخوردار نیستیم.
رئیسی سرحدی مهمترین پیام سخنان روحانی در این مراسم را توجه به نظرات تشکلهای کشاورزی میداند و اظهار میدارد: مشارکت تشکلهای کشاورزی در تصمیمسازیها منوط به تشویق یکروزه نیست، بلکه باید از نظرات و تجربیات تشکلها و کشاورزان نمونه استفاده و اقدامات کشاورزان پیشرو ترویج شود.
وی از وزارت جهاد کشاورزی میخواهد تعامل خود را با تشکلها افزایش دهد.
مدیرعامل اتحادیه زنبورداران ایران میگوید: واقعیت این است که مردم و کشاورزان باید باشند تا دولتها هم وجود داشته باشند. اکنون چهار میلیون بهرهبردار، تأمینکننده امنیت غذایی هستند و کشاورزان، قهرمانانی هستند که در شرایط سخت کمآبی و مشکلات مالی اقدام به تولید میکنند.
تحریمهای اقصادی و تأثیر آن در تولیدات و تجارت محصولات کشاورزی، موضوع دیگری است که رئیسی سرحدی به آن میپردازد و از ادامه تحریمها ابراز نگرانی میکند.
وی با بیان اینکه تحریمهای اقتصادی به صنعت و کشاورزی کشور آسیب زده است، میافزاید: دولت در شرایط تحریم باید در کنار بخش کشاورزی باشد و ضمن آنکه خواسته ما، رفع هرچه سریعتر تحریمها است.
رئیسی سرحدی با اشاره به خسارات ناشی از تحریم روسیه، خاطرنشان میکند: صادرات محصولات کشاورزی ایران، تحت تأثیر تحریمهای اقتصادی علیه روسیه نیز قرار گرفته است، بهطوری که کاهش ارزش واحد پول روسیه (روبل) کشاورزانی را که محصولات خود را آماده صدور به این کشور کرده بودند، دچار زیان کرده است.
مدیرعامل اتحادیه زنبورداران ایران تصریح میکند: دولت از یک سو تولیدکنندگان را تشویق به تولید محصولات کشاورزی برای دستیابی به بازار روسیه میکند و از طرفی تولیدات روی دست بعضی از کشاورزان مانده است و این در شرایطی است که تولیدکنندگان از بیمه تضمین خرید در مبادلات بینالمللی برخوردار نیستند.
وی بر تولید محصول سالم توسط کشاورزان نیز تأکید میکند و ادامه میدهد: انتظار داشتم رئیس جمهوری درباره اهمیت تولید محصول سالم هم صحبت کنند.
رئیسی سرحدی بر این باور است که مهم نیست کشاورزان چقدر تولید میکنند، بلکه مهم این است که محصول باکیفیت و سالم به مردم عرضه کنند و امیدواریم استفاده از سموم و کودهای شیمیایی کاهش و کشاورزان به روشهای بیولوژیک و مصرف کودهای آلی و کودهایی با منشاء گیاهی روی آورند.
ضرورت معرفی الگوی کشت
گفتگوی بعدی را با محمدحسین حلاجیان، عضو شورای مرکزی خانه کشاورز از استان سمنان و تولیدکننده پسته، گندم و جو انجام میدهیم.
وی سخنان رئیس جمهوری را از طریق تلویزیون بهطور کامل دیده و شنیده است و تصریح میکند: سخنانی که ایراد شده است، همان حرفهایی است که ابتدای انقلاب مطرح میشده، مانند بحث خودکفایی که روحانی نیز به امکان دستیابی به آن اشاره کرده است.
حلاجیان علت اینکه پس از گذشته سه دهه، توصیهها و مسائل کشاورزی همچنان تکرار میشود را به دولتها ربط میدهد و یادآور میشود: دولتها مسئول کارهای دولتهای قبلی هستند و دولتها، سیاست ثابت با رویکرد توسعه پایدار در مورد بخش کشاورزی نداشتهاند.
وی تأکید میکند: در بحث بهرهوری آب، سیستم آبیاری تحت فشار از دوران رئیس جمهوری هاشمی رفسنجانی مطرح شد و امروز هم اجرای این سیستم، مهم تلقی میشود و این در حالی است که بعد از 20 سال با روند کندی که در پیش داشتهایم، حدود 10 درصد در تجهیز اراضی کشاورزی به روشهای نوین آبیاری توفیق داشتهایم.
عضو خانه کشاورز سمنان اظهار میدارد: رئیس جمهوری در این مراسم مطرح کرد که 90 درصد آب در بخش کشاورزی مصرف میشود، در صورتی که این عدد مربوط به راندمان آب است، نه آبیاری. وقتی دولت شبکه یک، دو، سه و چهار پایاب سدها را تکمیل نمیکند، نتیجه آن میشود که بخشی از آب از محل ذخیره تا ورود به مزرعه هدر میرود.
حلاجیان میگوید: دولت باید طبق قانون برای صیانت از آب سرمایهگذاری کند و در عین حال آبی که در مزرعه به کشاورزان تحویل میدهد، بهعنوان آب مصرفی کشاورزی محاسبه کنند.
وی میافزاید: اجرای آنچه که رئیس جمهوری در مراسم تجلیل از کشاورزان برتر بیان کرد، در عمل با مشکلات جدی روبهرو است؛ زیرا ما در حالی از خودکفایی و افزایش قیمت صحبت میکنیم که باید با ارز آزاد، نهادهها و امکانات مورد نیاز را برای تولید تهیه کنیم و اعتباراتی که گفته میشود به بخش کشاورزی پرداخت کردهاند، آنقدر نیست که بخش کشاورزی را به مرحله ایدهآل برساند.
حلاجیان خاطرنشان میکند: اگر دولتها بر صرفهجویی آب کشاورزی تأکید میکنند، چرا در سال 87 نسبت به مصوبه مجلس که اجازه داد بهرهبرداری از 100 هزار حلقه چاه غیرمجاز صورت بگیرد، معترض نشدند؟ این چاهها در خدمت کشاورزی نیستند، بلکه بیشتر برای فعالیتهای تفریحی و پرورش اسب استفاده میشوند!
وی ادامه میدهد: تا زمانی که هزینههای تولید به تعادل نرسد و سرمایه در گردش برای تولید واقعی با کارمزد زیر سه درصد پرداخت نشود، نمیتوان انتظار داشت فرزندان ما در روستاها بمانند. جوان امروزی را نمیتوان با توصیه و خواندن آیات و روایات برای تولید محصولات کشاورزی و ماندن در روستاها مجاب کرد؛ زیرا همانطور که رئیس جمهوری گفتند، جوانان حساب و کتاب میکنند.
این تولیدکننده تصریح میکند: اگر دولت میخواهد گامی هدفمند و پایدار برای توسعه کشاورزی بردارد، باید الگوی کشت معرفی کند و همچنین به سمت تولید محصولاتی برود که توجیه اقتصادی دارد، آب کمتر مصرف میکند و در برابر نوسانات محیطی، مقاوم است.
حلاجیان معتقد است که برای آنکه به الگوی مناسب کشت برسیم، نیازمند تحقیقات فراگیر و گسترده هستیم، در حالی که در بخش کشاورزی، تحقیقات مغفول مانده است و بیش از 70 درصد اعتبارات بخش تحقیقات کشاورزی، صرف هزینههای جاری میشود.
وی یادآور میشود: نهتنها به بخش تحقیقات کشاورزی استانها و شهرستانها اعتبار لازم نمیدهند، بلکه 30 درصد درآمدی که از محل فعالیت تحقیقات استانها بهدست میآید، باید به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی پرداخت شود و اینها مسائل پشت صحنه است.
حلاجیان درباره نقش تشکلها که مورد توجه روحانی قرار گرفته است نیز تأکید میکند: تشکلهای صنفی بخش کشاورزی ازجمله تعاونیهای روستایی، اثرگذار نیستند؛ زیرا آزادی ندارند و نظارت دولتی بر آنها اعمال میشود. از این رو آنها نمیتوانند برای حل مشکلات، قدم بردارند.
وی اظهار میدارد: تشکلی که قرار باشد برای نان، داد و فریاد کند، نمیتواند تحولات بنیادی در حوزه کشاورزی را رقم بزند چرا که اگر نان و مقام به تشکلها بدهند، به تدریج خاموش میشوند.
حلاجیان کارآمدی تشکلهای سیاسی مانند خانه کشاورز را منوط بر حفظ بیطرفی آن میداند و معتقد است که این قبیل تشکلها هم باید اجازه گفتمان داشته باشند.
وی میگوید: وعدهها و آرزوهای دولت در صورتی عملی میشود که بتواند رانتهای وارداتی را حذف و مشکلات آب و خاک کشور را حل کند./
G-931007-01
دیدگاه تان را بنویسید