ترویج تولید و مصرف "مرغ سایز"؛ ضرورتی اساسی
حبیبا... افزونی - کارشناس ارشد ترویج و توسعه روستایی
ترویج انتقال یافتههای جدید از مراکز علمی و تحقیقی به کشاورزان و بهرهبرداران بهمنظور افزایش راندمان تولید و بهرهوری بیشتر از منابع است. مروجان با توجه به نیازسنجی از جامعه هدف به استفاده از ابزارهای آموزشی و ترویجی مبادرت میورزند. جامعه هدف بسته به شیوههای مخاطبشناسی میتواند قشرهای گوناگون از بهرهبرداران و تولیدکنندگان را دربر گیرد. مروجان همچنین بر اساس شناسایی مخاطبان خود از ابزارها و شیوههای ترویجی مختلفی به منظور ارتقاء دانش و افزایش مهارت بهرهبرداران استفاده میکنند؛ تشکیل کلاسهای آموزشی غیررسمی، آموزش از نزدیک (face to face)، استفاده از رسانههای تأثیرگذار و... ازجمله شیوههای بکارگیری رایج در این زمینه بهشمار میروند.
از سوی دیگر، برای تأثیرگذاری هرچه بیشتر در بالا بردن دانش و مهارت بهرهبرداران هریک از سازمانهای دولتی و مؤسسههای غیردولتی از رهیافتهای 10 گانه ترویج با توجه به سیاستها و برنامههای ترویجی خود یک یا چند رهیافت را برای این منظور گزینش و آنها را مورد استفاده قرار میدهند. این مقدمه را گفتم تا به یک موضوع اساسی در تولید و مصرف مواد غذایی در سبد خانوار شهری و روستایی بپردازم. موضوع مصرف "مرغ سایز" یا کشتار طیور گوشتی کمتر از وزن یک کیلو و 500 گرم مورد تأکید پرورشدهندگان مرغ گوشتی، حمایتکنندگان از مرغداران طیور گوشتی -وزارت جهاد کشاورزی و شرکت پشتیبانی امور دام کشور- اتحادیهها و انجمنهای صنفی گوناگون در این زمینه است. تولید و مصرف "مرغ سایز" شاید تنها موضوعی بهشمار میرود که بین بخشهای دولتی و غیردولتی اتفاق نظر وجود دارد.
با این همه، تولید و مصرف مرغ سایز در کشورمان با تمام تأکیدات پیشگفته نسبت به کشورهای پیشرفته کمتر است. تولیدکنندگان طیور گوشتی بهدلیل استقبال کشتارگاهها از مرغ بالای سایز ترجیح میدهند مرغهایی پرورش دهند که باب میل کشتارگاهها باشد -بهرغم وارد شدن ضرر در پرورش اینگونه مرغها- و از سوی دیگر مصرفکنندگان مرغ گوشتی نیز یا بدون توجه به فوائد گوناگون بهداشتی مصرف مرغ سایز یا بهدلیل نیافتن در فروشگاهها ناچار به مصرف مرغهای با وزن بالاتر رو میآورند. در این یادداشت به برخی از توجیهات اقتصادی، فنی، بهداشتی و... مصرف مرغ سایز بهطور گذرا اشاره میشود.
فایدههای کاهش سن کشتار مرغ برای تولیدکننده:
بالارفتن بهرهوری و کیفیت لاشه طیور؛ پایین آمدن ضریب تبدیل غذایی (مقدار مصرف دان برای تولید هر کیلوگرم وزن زنده طیور)؛ کاهش تجمع چربی در لاشه؛ مصرف کمتر داروها و نهادهها؛ افزایش درآمد مرغدار؛ یکی از شیوههای مقابله با باقیمانده دارویی در فرآوردههای طیور؛ کاهش تنشهای قبل از کشتار؛ کاهش هزینه درمان بیماریهای سنین بالا؛ افزایش اجرای تعداد دوره پرورش در سال؛ کاهش هزینههای تولید (دان، دارو، ویتامین و...)؛ بهبود اشتغالزایی در کشور؛ صرفهجویی ریالی و ارزی در تولید و واردات دان، دارو و واکسن؛ صرفهجویی در مصرف آب، برق و سوخت؛ ساماندهی تولید جوجه یک روزه؛ کاهش هزینههای نگهداری؛ رونق واحدهای پرورش مرغ مادر (تولیدکننده جوجه یکروزه)؛ اقتصادیتر شدن تولید؛ نزدیک شدن صنعت طیور به استانداردهای جهانی؛ افزایش ماندگاری لاشه در سردخانه با هدف ذخیرهسازی و صادرات؛ خودکفایی در تولید گوشت مرغ و زمینهساز صادرات.
فایدههای کاهش سن کشتار مرغ برای مصرفکننده:
ارتقای سطح سلامت و بهداشت عمومی جامعه؛ بهبود مزه و طعم گوشت مرغ؛ تردی و افزایش کیفیت گوشت ران و سینه؛ کاهش حجم چربی ذخیرهشده در بافتها؛ کیفیت پایین مرغهای مصرفی درشتتر؛ کاهش ریسک ابتلا به بیماریها؛ افزایش قدرت خرید اقشار کمدرآمد.
بنابراین، در شرایط فعلی کشور سن مناسب برای کشتار حدود 42 روزگی بهنظر مناسب میرسد و وزن مرغ زنده متناظر با این سن حدود دو تا دو کیلو و 100 گرم و مرغ کشتار یک تا یک کیلو و 500 گرم برآورد میشود./
D-930817-01
دیدگاه تان را بنویسید