کشاورزی، منابع و خدمات
علی قنبری - اقتصاددان
اقتصاد به چند بخش مهم تقسیم مىشود؛ کشاورزى، منابع و خدمات. بخش مهم که 20 درصد GNP کشور را به خودش اختصاص داده، کشاورزى است که باید براى احیاى آن تلاش زیادى شود. کشاورزى در سالهاى اخیر ضررهاى زیادى را تجربه کرده است. این بخش باید مکانیزه شدن و مدرنسازى را به خود ببیند تا پیشرفت کند و امروز دیگر روشهاى سنتى به صرفه نیست و زمان و انرژى زیادى باید براى آن صرف کرد. اگر مکانیزاسیون صورت گیرد، شاهد بازدهى بالاى آن خواهیم بود و مىتوانیم مقیاس واحد را افزایش دهیم. امام خمینى (ره) هم نظرش بر همین پایه بود که اگر ما روزبهروز کشاورزى مان گسترش پیدا کند مىتوانیم حداکثر استفاده را از حداقل منابع ببریم. شاید صحبتهاى ایشان ساده به نظر بیاید، اما کارشناسان حرف امام را به خوبى درک مىکنند و از بزرگى و مهم بودن آن باخبرند.
بخش صنعت هم 25 درصد GNP کشور را به خود اختصاص داده و بخش قابل توجهى از نیروى کار را به خودش مشغول کرده است. اقتصاد ایران متأسفانه رابطه تنگاتنگ و وابستهاى به صنعت نفت دارد. کارخانهها باید بازسازى و نوسازى شوند و شرایطى براى آنها فراهم شود که بتوانند تولید مورد نیاز جامعه را انجام دهند. توسعه مراکز صنعتى مىتواند روى اقتصاد کشور بسیار تأثیرگذار باشد. ما باید از ابزار تولید خوب استفاده کنیم و کارخانههای بیکار یا نیمهتعطیل را احیا کنیم همچنین از ظرفیتهاى در دسترس بهدرستى استفاده شود تا شاهد چنین مشکلاتى نباشیم. کالاهاى مصرفى و واسطهاى را بیشتر کنیم و تولید مواد اولیه را انجام دهیم یا از مواد اولیهاى که وارد مىشود حداکثر استفاده را ببریم. در بخش صنعت قطعاً جاى کار بسیار زیادى داریم و باید تلاش زیادى صورت گیرد. ایران پتانسیل نیمهصنعتى شدن را دارد و این مهر مىتواند روى پیشانى ایران باشد. بخش مهم دیگر خدمات است. در این بخش کالایى تولید نمىشود، اما مىتواند زمینهساز تولیدات دیگر باشد. در حوزه خدمات کالاهاى غیرمحسوسى مانند آموزش، بهداشت، فرهنگ و گردشگرى وجود دارد که همه این موارد 55 درصد GNP را به خود اختصاص مىدهد که باید مورد توجه قرار گیرد.
اقتصاد ما در حال حاضر راهى جز رونق ندارد، به این دلیل که ثبات در شرایط اقتصاد فعلى مىتواند کشور را با مشکل بسیار زیادى روبهرو کند. البته هماکنون هم کشور مشکلات زیادى را در بخشهاى مختلف تجربه کرده است و باید به همه آن ها رسیدگى و موانع آن مرتفع شود.
اقتصاد نفتى یک بیمارى بهدنبال دارد، این شرایط را دولتسالارى مىنامند و اقتصاد نفتى، دولت را در این زمینه تقویت مىکند، اما بحث اینجاست که نفت همیشه در دسترس نیست و تمام شدنى است و باید چارهاى اندیشید که هم منابع کشور از دست نرود و هم دولت بتواند خارج از نفت درآمدهایى کسب کند. در این شرایط دولت نیاز زیادى به مردم براى کسب درآمد ندارد و بیمارى اقتصادى از همین جا شروع مىشود. شرایط مردمسالارى باید در جامعه حاکم شود تا شاهد اقتصاد مولد باشیم و تولیدات داخلى را افزایش دهیم و بعد از آن باید برنامه صادرات را داشته باشیم.
دولتهاى نهم و دهم در تمام طول تاریخ نفت ایران بیش ترین درآمد نفتى را داشتند که متأسفانه نتوانستند از این درآمد در بخشهاى مهم استفاده کنند و این موضوع هم ضربه سنگینى به اقتصاد ایران زد و جبران آن در بعضى بخشها بسیار مشکل است. لذا دولت یازدهم باید سعى کند از درآمد نفتى فاصله بگیرد و در یک دوره میان مدت صندوق توسعه ملى را گسترش دهد. دو دولت اخیر درآمدهاى خود را صرف هزینههاى جارى و گسترش دولت کردند، اما دولت یازدهم باید زیرساختهاى خود را تقویت کند./
دیدگاه تان را بنویسید