خروج از رکود تورمی با تقویت بخش کشاورزی
مهران ابراهیمیان
معاون اول رئیسجمهور در نشستی با اقتصاددانان تقاضای راهحل خروج از رکود تورمی را مطرح میکند؛ تقاضایی که شاید به زعم بسیاری از کارشناسان دیرهنگام، اما مثبت و قابل تأمل است. همین تقاضا نیز از سوی وزارت دارایی و امور اقتصادی و با طرح پرسش «راه برون رفت از رکود تورمی» در حال پیگیری است و نشان از عزم دولت در کشف راهحل دارد.
بدیهی است همانطور که صاحبنظران و مشاوران دولتی تاکنون بیان کردهاند، تحریک بخش تقاضا به دلیل نبود عرضه منطقی یا به واردات منتهی میشود یا به افزایش قیمتها که در چنین شرایطی کار درستی نیست به خصوص اینکه هنوز تکلیف مناقشه بینالمللی تحمیلی نیز روشن نشده است.
بنابراین توجه به بخش عرضه به نحوی که منجر به رانتهای جدید نشود و از سوی دیگر تأثیر مناسبی بر نرخ رشد و ایجاد اشتغال داشته باشد، ضروری به نظر میرسد و پرسش اساسی این است که کدام بخش عرضه را تقویت کنیم.
به اعتقاد نگارنده برای یافتن راهحل میتوان به وضعیت موجود توجه داشت که از یک سو تکیه بر صادرات غیرنفتی منهای میعانات گاز و پتروشیمی و مواد معدنی (که تقریباً ظرفیت توسعه آنها با امکانات و سرمایههای موجود اشباع شده) بیشتر تکیه بر چه کالاهایی دارد؟
و از سوی دیگر توان نیروی کار متخصص در چه بخشهایی معطل مانده که میتوان از آن ها با هزینههای کمتر فعال کرد؟
همچنین اکنون روند رشد قیمتها ناشی از دو عامل اجرای هدفمندی و کمبود درآمدهای ارزی - نفتی در حال تخلیه است، با این حال جذابیت صادرات هنوز پا برجاست.
با توجه به سه عامل بالا به نظر میرسد برای خروج از رکود تورمی در کنار تلاش برای جذب سرمایههای خارجی (به عنوان یک ضرورت) توجه به مزیتهای موجود است. این مزیتها با توجه به آنچه اشاره شد به ما علامتهایی میدهد که این نشانهها نیز در سیاستهای ابلاغی اقتصاد مقاومتی به عنوان ارکان اصلی یاد شده است؛ رکنی که نه فقط به عنوان یک مزیت صادراتی قابلبررسی است، بلکه یک ضرورت حیاتی در امنیت غذایی به شمار میرود.
بدیهی است با چنین نگاهی میتوان محور برنامهریزی را در بخش کشاورزی و صنایع تبدیلی آن قرار داد زیرا میتوان برای این بخش مزیتهایی چون نیاز کمتر سرمایهگذاری به ازای ایجاد هر شغل، وجود نیروی انسانی دانش آموخته بیکار در این حوزه و وجود بازار کشورهای همسایه (که تحریمها هم در این کالاها بیاثر است) را متصور شد.
البته هماکنون وضعیت تولید در بخش کشاورزی برای مولدان این بخش از اقتصاد شرایط سختی را رقم زده است که مهمترین دلیل آن وجود مافیای زیادهخواه در شبکه توزیع، بهرهوری پایین و نبود صنایع تبدیلی است که محصولات موجود را با کم ترین دورریزی فرآوری کرده و امکان صادرات را فراهم کند.
برای این منظور دولت باید وظیفه حاکمیتی خود را در بخش تقویت صنایع تبدیلی و ارتقای بهرهوری (در حوزه آبخیزداری و مصرف بهینه آب و افزایش علمی تولید و...) ایفا کرده و با ارائه یک الگوی تولید جامع که در بخشهای مختلف کشور توصیه میکند، به بالاترین بازدهی تولید باصرفه دست بیابیم.
دیدگاه تان را بنویسید