در جستجوی فرهنگ صحیح مصرف

ایرادی ندارد که برای مصرف محصولات کشاورزی فرهنگسازی کنیم، ولی آیا فقط در زمان و مواردی که خودمان ذینفع هستیم باید به دنبال تحقق چنین امری در جامعه باشیم؟!

عارف محمدزاده

سالهاست که جامعه ما با مساله فرهنگ و فرهنگسازی در امور مختلف ازجمله مصرف روبرو است، ولی هیچگاه به صورت هدفمند و برنامه ریزی شده به آن توجه نشده است و زمانی که از تمام راهها برای تجارت محصولات کشاورزی ناامید می شویم به دنبال فرهنگسازی یا اصلاح ذائقه مردم می گردیم، به این امید که در عرض چند روز(!) فرهنگ مصرف فلان محصول یا ذائقه مردم را در کل کشور اصلاح کنیم تا به گمان خود، مازاد تولید داخلی را به نحوی از بازار خارج کنیم:

http://www.iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=22995

http://www.iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=24522

http://www.iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=20625

http://www.iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=24551

http://www.iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=24081

http://www.iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=20199

http://www.iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=24370

http://www.iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=24635

این امر بیانگر نکته ای مهم در خصوص طرز تفکر صاحبان صنایع تولیدی است، و آن این که علیرغم گفته شان "ذره ای به فرهنگ مصرف مردم اهمیت نمی دهند!"، چراکه تاکید بر فرهنگسازی مصرف فقط زمانی از طرف آنها صورت می گیرد که با مازاد تولید روبرو شده اند و دیگر قادر به خارج کردن تولیدات به طرق دیگر نیستند. در این هنگام مردم مهم می شوند، سلامت و بهداشت آنها مورد توجه قرار می گیرد، صاحبان صنایع بزرگ تولیدی دلشان به حال مردم می سوزد و اصطلاحا خود را به آب و آتش می زنند که سلامت و بهداشت مردم میهن خود را به هر طریقی که شده تضمین کنند! و البته بعد از این که از شر مازاد تولید خلاص شدند، همه چیز ازجمله سلامت و بهداشت مردم فراموش می شود.

از این رو به نظر می رسد قبل از اصلاح فرهنگ مصرف مردم، نگرشها و ایستارهای کلان خودمان نسبت به جامعه و کشور باید اصلاح شود، قبل از آن بخواهیم ذائقه مردم را تغییر دهیم تا مطابق میل صاحبان صنایع بزرگ تولیدی بخورند و بیاشامند، باید سودگرایی را در خود، تغییر دهیم، باید از انانیت خارج شویم.

وقتی ما در تشریح فرهنگ صحیح مصرف، متوسل به ارزشها و فرهنگهای خارجی می شویم، چگونه انتظار داریم که عمل فرهنگسازی بومی در جامعه اتفاق بیافتد؟ ما می گوییم فرهنگ مصرف محصولات ایرانی باید ترویج شود، ولی استانداردهایی که به آنها رجوع می کنیم، استانداردهای خارجی هستند!

البته باید خاطرنشان کرد که رجوع به مقوله فرهنگ و فرهنگسازی تنها به هنگام نیاز به فروش، درواقع حرکتی است به سوی آنچه "صنعت فرهنگ" نامیده می شود و از ویژگیهای جوامع سرمایه داری و از نتایج صنعتی شدن است. در چنین شرایطی حتی فرهنگ هم نوعی صنعت شناخته می شود که صدالبته در اختیار و تحت کنترل تجارت است و توسل و یاری جویی از آن منوط به سود و منفعت در تجارت و کسب و کار است؛ زمانی که مازاد تولید داریم، همه جا پر از اخباری می شود که نشان می دهد استاندارد زندگی و مصرف مردم اروپایی چنین است و چنان، و ما هم باید به ناچار از آنها یاد بگیریم!

هر کدام از ما فقط از وهم خویش پیروی می کنیم و بس؛ فرهنگ صحیح مصرف چیست؟ -آن که محصول تولیدی من به حد کافی مصرف شود! و اگر چنین نشود، چه؟ -مردم بی فرهنگ خواهند بود! چرا؟ -چون سرانه مصرف مردم کشورهای اروپایی چنین است!

پس قاعدتا باید نتیجه گرفت که فرهنگ مصرف، فقط فرهنگ مصرف مردم بلاد فرانس!

بلی، و ما مصرف کنندگان هم طبیعی است که باید از تراوشات و توهمات ذهنی مردم و متخصصان سایر کشورها پیروی کنیم!

و چه چاره ای داریم جز این...؟!/

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید