پیشرفت زمین‌های کشاورزی در نزدیکی یک محوطه پیش از تاریخی

تل باکون یکی از محوطه‌های باستانی در سه کیلومتری تخت جمشید است که طبق گفته باستان‌شناسان قدمت آن به اواخر دوره پیش از تاریخ می‌رسد. این محوطه که در سال 1311 به شماره 189در فهرست آثار ملی قرار گرفته، به‌‌عنوان یکی از کهن ترین نواحی استقرار بشر از نظر ظروف سفالی مکشوفه در آن بارها مورد توجه محققان و باستان‌شناسان قرار گرفته است.

آنطور که گفته می‌شود، تل باکون برای نخستین بار در سال 1312 توسط ارنست هرتسفلد مورد کاوش قرار گرفت و پس از انقلاب دکتر عباس علیزاده در سال 1383 این محوطه باستانی را مورد کاوش قرار داد.

«سیاوش آریا» یکی از فعالان میراث‌فرهنگی استان فارس است که به اهمیت این محوطه باستانی می‌پردازد اما وضعیت نگهداری آن را مناسب ارزیابی نمی‌کند. او از یک سو به پیشروی زمین‌های کشاورزی در نزدیکی این محوطه اشاره می کند و از سوی دیگر تجمع نخاله و زباله‌ها در قسمت پایین تل را یکی از مشکلات کنونی این محوطه باستانی قلمداد می‌کند.

این فعال میراث‌فرهنگی به عبور کشاورزان و بومیان منطقه از روی تل باکون خبر می‌دهد و می‌افزاید: «عبور و مرور کشاورزان و بومیان با موتور سبب شده آسیب‌های بسیاری به محوطه وارد آید. از طرفی پوشیده شدن سطح تل از خس و خاشاک و ایجاد گودال‌های بسیار به دلیل پیشروی زمین‌های کشاورزی باعث شده این محوطه در شرایط مناسبی به سر نبرد.»

با این‌وجود آریا، اقدامات حفاظتی از جمله تعیین عرصه وحریم، فنس‌کشی و دورچینی و سرکشی روزانه توسط یگان حفاظت از میراث‌فرهنگی را امری ضروری می‌داند که سبب می شود این محوطه باستانی از تخریب‌های بیشتر در امان بماند.

پروفسور هرتسفلد طی عملیات حفاری خود در این محوطه موفق می‌شود به چهار طبقه از چهار دوره پیش از تاریخ دست پیدا کند. طبقه اول که پائین تر از سایر طبقات است فاقد ساختمان و خانه بوده ورنگ خاک سیاه و کوفتگی و صلابت آن باعث شد کاوشگران به این نتیجه برسند که در این طبقه مردمانی می زیسته اند که هنوز با فن خانه سازی آشنا نبوده و در زیر چادر بسر می برده اند و آن طبقه خاک سطح چادر بوده که در اثر رفت و آمد و نشست و برخاست مستحکم و کوفته شده است.

انبوه زباله روی تپه

در طبقه دوم آثار کلبه های محقر روستایی که به لانه بیشتر شباهت دارند تا خانه یافت شده است، این خانه ها کوچک و به یکدیگر متصل و دارای دربهای کوتاه و کوچه های باریک برای رفت و آمد بوده است.

استخوان های بز کوهی در این طبقه یافت شده واز ظروف سفالینی که در گوشه اطاق‌ها باقیمانده حدس زده می شود که این دهکده در اثر یک حادثه ناگهانی یا در نتیجه طوفان و زلزله و یا تهاجم قبائل دیگری متروک مانده و ساکنین آن همگی لانه و خانه خود را رها کرده و گریخته اند ، دلیل این مدعا آن است که هنوز برخی از ظروف و دیزیها روی اجاق باقی مانده اند و حتی بقایای مواد غذایی نیز در ته آنها یافت شده است.

پیشرفت زمین های کشاورزی تا پایین تپه

سفال های ظریف و زیبایی که از این تپه به دست آمده با ظروف سفالی که از قدیمی ترین دوره شوش اول پیدا شده بسیار شباهت دارد و دارای قدمتی میان 3500 تا 4000 سال ق . م یعنی حدود 5000 سال قبل است.

فعالان و کارشناسان میراث‌فرهنگی معتقدند، تل باکون یکی از مهمترین محوطه‌های تاریخی است که نه‌تنها لازم است مورد حفاظت‌های جدی قرار گیرد که کاوش‌های باستان‌شناسی و تعیین عرصه وحریم در آن بسیار ضروری است.

آنطور که گفته می‌شود، در یک کیلومتری جنوب غربی روستای شرکت زراعی و در غرب جاده آسفالته میان شمس آباد و زراعی ( حدود 3 کیلومتری جنوب غرب تخت جمشید ) و در وسط مزارع ذرت تپه های باکون الف و ب به فاصله تقریبی 1000 متر از یکدیگر قرار گرفتند که به لحاظ شکل و فرم شبیه تپه‌های تاریخی ماقبل از تاریخی است.

منبع: خبرگزاری میراث‌فرهنگی

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید