سخنی با معاون وزیر در باب وضعیت رسانه های ترویجی کشاورزی

حبیب ا... افزونی – کارشناس ارشد ترویج و توسعه روستایی

کدخبر: 18579

در اواسط تیر ماه سال جاری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی میزبان نمایندگان معاونت های ستادی و سازمان های وابسته به این وزارتخانه بود تا از فعالیت های صورت گرفته در راه اندازی برنامه تلویزیونی کشاورزی شبکه بازار سیما گزارشی ارائه دهد. در این جلسه دکتر زند، معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در سخنانی کوتاه گفت: «یکی از مشکلات جدی ما، انتقال یافته های علمی به کشاورزان است.» و در ادامه با اشاره به چگونگی راه اندازی شبکه کشاورزی در سازمان تحت امر خود و گفت و گو با وزیر جهاد کشاورزی از حاضران جلسه خواست با جدیت از این فرصت به دست آمده حداکثر استفاده را به عمل آورند؛ اما توضیح ندادند مشکلات بر سر راه انتقال یافته ها به کشاورزان چیست!؟ شاید فرصت طرح آن در یک جلسه یک ساعته نبود و دستور جلسه نیز موضوعی غیر از آن بود. نگارنده که طولانی ترین و در حین حال بهترین سال های زندگی کاری خود را در فعالیت های ترویجی و آموزشی گذرانده و از قضا مسئولیت های گوناگونی نیز در امور انتقال یافته های علمی و تحقیقاتی با استفاده از رسانه های دیداری، شنیداری، مکتوب و الکترونیگی به کشاورزان داشته ام، به برخی از علل مشکلات پیش گفته از منظر درون سازمانی طی دولت های نهم و دهم بر سر ترویج - که مسئولیت انتقال یافته های علمی به کشاورزان را به عهده دارد- آمد، به طور مختصر اشاره می کنم تا از آنجا که به دغدغه دکتر زند برای کارآمد کردن نظام ترویج کشاورزی باور دارم، گام های سازنده ای جهت تسریع ذفع موانع برداشته شود.

جناب دکتر زند

از سال شصت و دو که وارد جهاد سازندگی شدم، هر گاه سخن از کوچک کردن ساختار اداری یا حرفی از ادغام کمیته ها (در اوایل شکل گیری جهادسازندگی وقت) و معاونت ها طی سال های اخیر به میان می آمد، بروبچه های فرهنگی در آن روزهای آغازین و به یادماندنی و کارشناسان و مدیران سال های اخیر بیش از سایر بخش های دیگر نگران می شدند. علت آن هم به نگاه مدیران ارشد برمی گشت؛ اگر وزیری نگاه واقع بینانه ای به فعالیت های آموزشی و ترویجی درارتقاء دانش، بینش و مهارت کشاورزان داشت، خطر ادغام و حذف فعالیت های ترویجی از بیخ گوشمان می گذشت - البته رایزنی های موثر مدیران ترویج را در این خصوص نباید از یاد برد.- اما در دولت های نهم و دهم چنان شوکی به ترویج وارد شد که فریاد استادان دانشگاهی که عمری در اشاعه آموزش و ترویج زحمت کشیده و خون دل خورده بودند نیز در آمد. اتفاقی که افتاد این بود که به بهانه کوچک سازی به طور کل معاونت ترویج و نظام های بهره برداری منحل شد و بخش آموزش و ترویج به صورت تشکیلاتی نحیف در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج قرار گرفت و بخش های نظام های بهره برداری و تشکل های بخش کشاورزی نیز به سازمان مرکزی تعاون روستایی ملحق شد.

در پی این پیشامد، بسیاری از کارشناسان با تجربه و حتی مدیران کارکشته که در شرایط بحرانی کشور در اوایل شکل گیری جهادسازندگی، جنگ، کم پولی دولت و ... چون فولادی آبدیده شده بودند، از فعالیت های آموزشی و ترویجی خداحافظی کردند و در بخش های دیگر مشغول کار شدند. اگر سری به دفتر نمایندگی ولی فقیه، بخش تحول اداری، روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان های کشور و... بزنید، درستی مدعای نویسنده را به خوبی خواهید یافت.

جناب آقای معاون وزیر

دفتر برنامه ریزی رسانه های ترویجی معاونت ترویج و نظام های بهره برداری سابق به منظور انتقال یافته های تحقیقاتی و علمی به کشاورزان متناسب با ویژگی های مخاطبان خود و با زبانی سلیس و روان و قابل فهم روستاییان با استفاده از رسانه تاثیرگذار اقدام به تولید برنامه هایی با موضوع کشاورزی در اداره مطبوعات روستایی (جهاد روستا، صالحین روستا، مروج و فصلنامه های آموزشی و ترویجی استانی)، نشریه های ترویجی، جشنواره و نمایشگاه های ترویجی، مدرسه رادیویی و تلویزیونی استانی (رسانه های دیداری و شنیداری)، جشنواره شهید آوینی، و ... می کرد.

از میان آن ها رسانه های دیداری و شنیداری و نشریه های ترویجی کم و بیش فعالیت هایی انجام می دهند، جشنواره و نمایشگاه های ترویجی در سطح بسیار محدود در استان ها برپا می شود، جشنواره دو سالانه شهید آوینی که قرار بود پارسال برگزار شود، به امسال موکول گردیده؛ اما از رسانه های ترویجی مکتوب(جهاد روستا، صالحین روستا، مروج و فصلنامه های آموزشی و ترویجی استانی) دیگر خبری نیست؛ رسانه هایی که هر یک به نوبه خود در زمان حیات خود بسیار تاثیرگذار بودند. پیشنهاد می شود جنابعالی از معاون آموزش و ترویج دولت های نهم و دهم- که هم اکنون نیز مسئولیتی در سازمان تحت مدیریت شما دارد- درباره علل متوقف ساختن فعالیت های رسانه های پیش گفته پرسش کنید.

جناب رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

گروه تلویزیونی جهاد که پس از تشکیل جهاد سازندگی به فرمان امام خمینی(ره) در سیمای جمهوری اسلامی ایران اجازه فعالیت پیدا کرد، علاوه بر تولید برنامه های ارزشی و به ویژه حماسه هشت سال مقاومت رزمندگان اسلام و سنگر سازان بی سنگر جهاد سازندگی، در زمینه تولید و پخش برنامه های کشاورزی، انصافا عملکرد قابل قبولی در کارنامه خود دارد و رمز و راز بقای آن نیز در نگاه غیر دولتی به بخش کشاورزی بوده است.

این گروه طی سال های گذشته به دلیل کم توجهی و عدم پرداخت حق الزحمه برنامه سازان و عوامل تولید و پخش برنامه آسیب فراوانی دیده است، ولی به دلیل دارا بودن روحیه مدیریت جهادی، دست اندرکاران آن به رغم مشکلات همچنان به کار خود ادامه می دهند . با عنایت به این که سنگینی بار تولید برنامه های تلویزیونی کشاورزی شبکه بازار نیز به طور عمده بر دوش این گروه است، ضرورت حمایت و پشتیبانی از گروه رادیویی و تلویزیونی جهاد ضرورتی انکارناپذیر است .

جناب دکتر زند

مجله جهاد که در ابتدای فعالیت جهاد سازندگی ارگان رسمی این نهاد انقلابی به شمار می رفت و بیش ترین حجم مطالب آن عمومی و در موضوع های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بود، رفته رفته به یک نشریه تخصصی در حوزه توسعه روستایی- که آن روزها ناشناخته بود- تبدیل شد و جایگاه ویژه ای در نظریه پردازی در محافل علمی و دانشگاهی پیدا کرد. با شکل گیری معاونت ترویج و مشارکت های مردمی، مجله جهاد نیز همسو با برنامه ها و سیاست های کاری این معاونت، به نشریه ای تخصصی و علمی در حوزه ترویج تغییر روش داد.

با تغییر ساختار تشکیلاتی و مدیریتی چند باره طی سال های گذشته در بخش ترویج، مجله جهاد نیز دستخوش تغییراتی در قطع و اندازه، زمان انتشار، موضوعات محتوایی، قالب های پرداخت به موضوع و ... شد و سرانجام به دو ماهنامه علمی و تخصصی در حوزه ترویج درآمد. هر چند این دو ماهنامه علمی مخاطبان روستایی و کشاورزی نداشت تا در زمینه انتقال یافته های علمی به آنان مدد رساند؛ اما در محافل علمی و دانشگاهی حرفی برای گفتن داشت.

قصد ندارم بیشتر از این درباره نشریه جهاد که خود در آن مسئولیتی داشتم اطاله سخن دهم، بلکه هدفم تنها اشاره به این نکته است که چرا در دولت گذشته به یکباره این نشریه تعطیل شد و این امکان و فرصت از دست رفت و حالا از راه اندازی یک برنامه تلویزیونی کشاورزی همه به حق به ذوق آمده ایم! علت توقف آن را نیز از مدیر پیش گفته بپرسید!

جناب معاون وزیر

این سخن جنابعالی که گفتید از فرصت به دست آمده در پخش برنامه های تلویزیونی در شبکه بازار هر چند دو ساعت در طول شبانه روز باید استفاده کرد و اشاره فرمودید مهندس حجتی وزیر جهاد کشاورزی نیز تاکید داشته حتی برنامه های کشاورزی از شبکه «نسیم» سیما هم پخش شود باید از آن استقبال کرد، بسیار متین و قابل قدردانی فعالان بخش کشاورزی است که سرانجام وزیری آمد و به ضرورت برنامه سازی در رسانه ای مانند سیما اهتمام ورزید؛ اما با این همه نباید از داشته های رسانه های خود که در سطور بالا در سی و پنج سال گذشته به آنها اشاره شد، غافل ماند و از کنار آن به سهولت عبور کرد؛ بلکه شایسته است اگر می خواهیم مشکلات جدی که بر سر راه انتقال یافته های علمی تنیده است، برطرف شود- که دغدغه ستودنی جنابعالی نیز هست - احیای دوباره رسانه های خود داشته، ضرورتی فوری و اجتناب ناپذیر است./

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید