خودکفایی در نیمه راه رها شد

خودکفایی در تولید گندم موضوعی بود که کشاورزان ایرانی تجربه آن را داشتند. حال نیز آمادگی دارند به جای واردات این محصول، باز هم خودکفایی را به مردمشان هدیه دهند. آنها با وجود خشکسالی پیاپی توانستند در مقابل واردات گندم قد علم کنند و با نشان دادن عزمشان تولید را به خودکفایی برسانند. باز هم واردات گندم از سر گرفته شده، ولی این بار نیز می‌خواهند راسخ‌تر از قبل به مرز خودکفایی برسند.

در سال 83 ایران در تولید گندم به مرز خودکفایی رسید و جشن این موهبت را نیز به جا داشت، تا جایی که در 26 آبان در تقویم، ثبت ملی شد. کشاورزان با تولید باکیفیت و میزان بالا توانستند کشور را از وابستگی به واردات این محصول پرمصرف بی‌نیاز کنند. این جشن یکی از شیرین‌ترین لحظه‌ها برای مردم ایران محسوب می‌شد. ایران کشوری است که میزان مصرف گندم در آن بالا است و به حد خودکفایی رسیدن در تولید یعنی یک عزم بسیار قوی و یک رویداد بزرگ... ولی متأسفانه این خوشحالی پایدار نبود و سال‌های بعد نیز کشاورز با تمام قدرت در میدان زمین‌های کشت خود جنگید، ولی به‌دلیل اینکه شرایط آب و هوایی و عدم برخی حمایت‌ها نتوانست این طعم شیرین را همراه گندم‌های شیرین به کام ملتشان ببرند. دولتمردان همواره در ترغیب کشاورزان هستند و امید دارند که باز این اتفاق خجسته نه‌تنها برای گندم، بلکه در تمام موارد تولید محصولات کشاورزی اتفاق بیفتد.

مسئولان در دولت هشتم با تدوین طرح 10 ساله خودکفایی، گام‌های اولیه را در کاهش واردات گندم برداشتند. این طرح به‌گونه‌ای تنظیم شد که طی این مدت با ارتقاء ضریب مکانیزاسیون، بهره‌وری آب، عملیات به‌زراعی و به‌نژادی گندم، بهبود حاصلخیزی خاک و پیشگیری از ضایعات، از مزرعه تا نانوایی افزایش قیمت تضمین مناسب با تورم و محصول، بسیج امکانات و منابع انسانی اعم از مروجات، کارشناسان و... به حدی از پایداری در تولید گندم برسیم که اگر خشکسالی به‌وضوع پیوست با کاهش تولید و خرید قابل توجهی مواجه نشویم. ولی متأسفانه از همان دوره سبک و روش نگاه به تولید گندم تغییر نکرد و طبق وعده‌هایی که قرار بود محقق بودش، عمل نشد.

طبق گزارشان فائو، تولید غلات ایران در سال زارعی گذشته 20.7 میلیون تن اعلام و پیش‌بینی کرد تولید گندم ایران در سال زارعی جاری بدون تغییر نسبت به سال قبل از آن به 14 میلیون تن برسد. این سازمان در نخستین گزارش خود در سال 2012 از سلسله‌گزارش‌های موسوم به دورنمای محصولات و وضعیت غذایی تولید جهانی گندم طی این سال را 690 میلیون تن پیش‌بینی کرد. بر اساس تولید گندم جهان در این سال نسبت به سال 2011 حدود 10 میلیون تن کاهش خواهد داشت. ایران در این سال دوازدهمین تولیدکننده بزرگ گندم در جهان شناخته شده است و اتحادیه اروپا با 138 میلیون تن نخست از این نظر قرار گرفته است. این یعنی رسیدن به جایگاه خودکفایی برای تولید گندم در کشور و پشت سر گذاشتن 12 مرحله تا رسیدن به پله نخست در تولید کار دشواری نیست. فقط دلگرمی و حمایت است که می‌تواند به‌راحتی کشاورزان را یکی پس از دیگری از پله‌های صعود به خودکفایی هدایت کند.

اجرای هدفمندی در کشور، مصرف گندم را حدود چهار میلیون تن کاهش داده است. با این میزان صرفه‌جویی می‌توان به‌راحتی عضو باشگاه صادرکنندگان گندم شویم.

از آن سال، به‌رغم خشکسالی‌های پی‌درپی ایران در بخش تولید گندم به خودکفایی رسیده است. با توجه به تحریم‌ها و نیز افزایش قیمت گندم در بازارهای جهانی، خودکفایی در تولید گندم از اهمیت و ارزش خاص برخوردار است.

کشاورزان به‌دلیل اینکه این کار را با عشق پیشه خود قرار داده‌اند برای رسیدن به این نوع جایگاه‌ها از هیچ زحمتی دریغ نخواهند کرد. تنها یک جمله می‌ماند که کشاورز بر آن بسیار تأکید دارد و می‌خواهد دولتمردان نیز بر آن وفادار و متعهد باقی بمانند، آن هم "حمایت" است. این به معنی همراه بودن و همدل بودن با بخش کشاورزی و تولید است./

خبرنگار: مریم بهنام‌راد

T-901220-01_R