استاندارد ایرانگپ، راهکار کنترل فرایند تولید بهداشتی محصولات کشاورزی
میربهروز غیبی - کارشناس ارشد گیاه پزشکی و مدیرعامل شرکت بازرسی تاک
هدف:
امروزه توجه روزافزون به اهمیت مسائل زیست محیطی، بهداشتی، امنیت غذایی و سلامتی مصرفکنندگان، تولیدات غذایی را با چالش روبهرو کرده است، و با توجه به اهمیت موضوع و درک عمیق سلامت مصرفکنندگان، رویکرد به تولید و عرضه محصولات کشاورزی سالم و گواهی شده همگام با پیشرفتهای جهانی مورد توجه تولیدکنندگان و عرضهکنندگان محصولات کشاورزی قرار گرفته است.
مقدمه:
بخش کشاورزی در دهه 1990 با نگرانیهای روزافزون مصرفکنندگان، سازمانهای غیردولتی و دولتها درباره ایمنی مواد غذایی و مسائل زیستمحیطی مرتبط با تولید مواد غذایی روبهرو شد. در پاسخ به این نگرانیها در سال 1997، فروشندگان اروپایی با تشکیل یک گروه کاری از خردهفروشان اتحادیه اروپا (Eurep)، چارچوبی برای عملیات مناسب کشاورزی ارائه داد. این چارچوب تحت عنوان استاندارد یورپگپ (Eurep GAP) مطرح شد که هدف آن افزایش ایمنی مواد غذایی با ارتقای روشهای صحیح تولید کشاورزی بر اساس یک استاندارد بینالمللی جدید بود. این طرح در یک مشارکت برابر از سوی تولیدکنندگان محصولات کشاورزی و شرکای تجاری آنها توسعه یافت و در سپتامبر 2007 بهدلیل گسترش جهانی نام خود را به گپ جهانی (Global GAP) تغییر داد. امروزه حدود 80 هزار مزارع گواهی شده و270 سازمان عضو گپ جهانی در بیش از 80 کشور وجود دارند که شامل تولیدکنندگان، صادرکنندگان و حامیان بخش خدمات کشاورزی است که هدف آنها توسعه استانداردهای بینالمللی پذیرفته شده و روشهایی برای گواهی عملیات خوب کشاورزی (GAP) است.
عملیات خوب کشاورزی GAP
گپ کلیه مراحل تولید محصول از آمادهسازی زمین زراعی، کشت بذر در خاک تا خارج شدن محصول از مزرعه را پوشش میدهد. گپ جهانی تولیدکنندگان را وادار میکند که یک نظام نظارت و کنترل کامل را راهاندازی کند. از این رو، استاندارد عملیات خوب کشاورزی، مناسب کشاورزانی است که فرایند تولید محصولات کشاورزی را از آمادهسازی زمین تا برداشت محصول تحت کنترل داشته و نظارت میکنند. اجرای این استانداردها داوطلبانه است.
تعریف GAP در استاندارد ملی ایران:
تمام عملیات مربوط به مدیریت تولید محصولات کشاورزی (کاشت، داشت، برداشت، جداسازی، بستهبندی، نگهداری و حمل و نقل) در زمینه کاربرد توصیههای لازم و با در نظر گرفتن جوانب اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی برای کاهش آلایندههای فیزیکی، شیمیایی، میکروبیولوژی که برای دستیابی به هدف امنیت و ایمنی غذایی و ملزومات خاص در زنجیره غذایی لازم است.
اهداف نهایی استقرار GAP :
- به حداقل رساندن آلودگیهای فیزیکی، شیمیایی، میکروبیولوژی در محصول بهمنظور تأمین امنیت و ایمنی مواد غذایی
- ردیابی معکوس محصول
- ارتقاء کیفیت و به ویژه کیفیت بهداشتی محصول تولیدی
- بهبود راندمان مصرف و کاربرد عوامل و منابع تولید
- کاهش مصرف ترکیبات شیمیایی در تولید
- به حداقل رساندن اثر تخریبی فعالیتهای کشاورزی بر محیط زیست
- اجرای IPM در تولید محصولات کشاورزی
- تضمین کارفرما برای توجه به سلامت و ایمنی کارگران
اقدامات قانونی برای استقرار استاندارد ایرانگپ در تولید تا عرضه محصولات کشاورزی:
- تدوین سه استاندارد ملی ایرانگپ، نقاط کنترلی و معیارهای پذیرش محصولات زراعی و باغی و میوه و سبزیها و واژهنامه ایرانگپ
- تدوین 17 استاندارد ملی محصولی درباره عملیات خوب کشاورزی
- تأیید صلاحیت شرکتهای بازرسی بر اساس استاندارد ISO/IEC 17020
- ساماندهی ردیابی سموم از زنجیره توزیع تا مصرف
- ساماندهی تولید و تولیدکنندگان نهادهای غیرشیمیایی کشاورزی
- افزایش تعداد (مواد تجهیزات، عوامل بیولوژیک، میکروبیولوژیک، و انسکتاریوم) ثبت شده - افزایش سطوح مبارزه غیرشیمیایی
- تأسیس 1200 کلینیک گیاهپزشکی با محوریت نظارت بر استفاده صحیح از سموم با استقرار طرح IPM
- شناسنامهدار کردن محصولات کشاورزی با تدوین و تخصیص کد 16 رقمی به محصول
نتیجهگیری کلی:
اجرای الزامات استاندارد ایرانگپ بهعنوان یک راهکار کنترل فرایند تولید تا عرضه بهداشتی محصولات کشاورزی و مواد غذایی، میتواند کاهش آلایندههای فیزیکی، شیمیایی، میکروبیولوژی برای دستیابی به هدف امنیت و ایمنی غذائی در زنجیره غذایی را پوشش دهد./
A-930204-01_N
دیدگاه تان را بنویسید