روایت فتحی از شهید راه جهاد سازندگی؛
برای رضای خدا آمده بودم روستا تا بیل بزنم، اما فیلمساز شدم!
شهیدسیدمرتضی آوینی در شهریور سال 1326 در شهر ری متولد شد، تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در شهرهای زنجان، کرمان و تهران به پایان رساند و سپس بهعنوان دانشجوی معماری وارد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد او از کودکی با هنر انس داشت؛ شعر میسرود داستان و مقاله مینوشت و نقاشی میکرد. تحصیلات دانشگاهیاش را نیز در رشتهای به انجام رساند که به طبع هنری او سازگار بود، اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، معماری را کنار گذاشت و به اقتضای ضرورتهای انقلاب به فیلمسازی پرداخت:
شهیدآوینی فیلمسازی را در اوایل پیروزی انقلاب با ساختن چند مجموعه درباره غائله گنبد (مجموعه شش روز در ترکمنصحرا)، سیل خوزستان و ظلم خوانین (مجموعه مستند خان گزیدهها) آغاز کرد.
برای رضای خدا به روستا رفتم که بیل بزنم، اما رفتهرفته فیلمساز شدم
وی درباره نحوه ورود خود به فیلمسازی میگوید: با شروع کار جهادسازندگی در سال1358 خورشیدی به روستاها رفتیم که برای خدا بیل بزنیم، بعدها ضرورتهای موجود رفتهرفته ما را به فیلمسازی کشاند... ما از ابتدا در گروه جهاد، نیتمان این بود که نسبت به همه وقایعی که برای انقلاب اسلام و نظام پیش میآید، عکسالعمل نشان بدهیم مثلاً سیل خوزستان که واقع شد، با همان گروهی که بعدها مجموعه حقیقت را ساختیم به خوزستان رفتیم و یک گزارش مفصل تهیه کردیم. آن گزارش در واقع جزء نخستین کارهایمان در گروه جهاد بود؛ بعد، غائله خسرو و ناصر قشقایی پیش آمد و مابه فیروزآباد، آباده و مناطق درگیری رفتیم... وقتی فیروزآباد در محاصره بود، ما با مشکلات زیادی از خط محاصره گذشتیم و خودمان را به فیروزآباد رساندیم. در واقع نخستین صحنههای جنگ را ما در آنجا، در جنگ با خوانین گرفتیم.
گروه جهاد نخستین گروهی بود که بلافاصله بعد از شروع جنگ به جبهه رفت. دو تن از اعضای گروه در همان روزهای او جنگ در قصر شیرین اسیر شدند و نفر سوم، در حالی که تیر به شانهاش خورده بود، از حلقه محاصره گریخت.
کار گروه جهاد در جبههها ادامه یافت و با شروع عملیات والفجر هشت، شکل کاملاً منسجم و به هم پیوستهای پیدا کرد. آغاز تهیه مجموعه زیبا و ماندگار روایت فتح که بعد از این عملیات تا پایان جنگ بهطور منظم از تلویزیون پخش شد به همان ایام بازمیگردد. شهیدآوینی درباره انگیزه گروه جهاد در ساختن این مجموعه که نزدیک به 70 برنامه است چنین میگوید: انگیزش درونی هنرمندانی که در واحد تلویزیونی جهاد سازندگی جمع آمده بودند آنها را به جبهههای دفاع مقدس میکشاند وظایف و تعهدات اداری.
اواخر سال 1370 "مؤسسه فرهنگی روایت فتح" به فرمان مقام معظم رهبری تأسیس شد تا به کار فیلمسازی مستند و سینمایی درباره دفاع مقدس بپردازد و تهیه مجموعه روایت فتح را که بعد از پذیرش قطعنامه 598 رها شده بود، ادامه دهد. شهیدآوینی و گروه فیلمبرداران روایت فتح، سفر به مناطق جنگی را از سر گرفتند و طی مدتی کمتر از یک سال، کار تهیه شش برنامه از مجموعه 10 قسمتی "شهری در آسمان" را به پایان رساندند و مقدمات تهیه مجموعههای دیگری را درباره آبادان، سوسنگرد، هویزه و فکه تدارک دیدند. شهری در آسمان که به واقعه محاصره، سقوط و باز پسگیری خرمشهر میپرداخت در ماههای آخر حیات زمینی شهیدآوینی از تلویزیون پخش شد، اما برنامه وی برای تکمیل این مجموعه و ساختن مجموعههای دیگر با شهادتش در روز جمعه 20 فروردین 1372 در قتلگاه فکه ناتمام ماند.
فعالیت های مطبوعاتی
شهیدآوینی فعالیتهای مطبوعاتی خود را در اواخر سال 1362، همزمان با مشارکت در جبههها و تهیه فیلمهای مستند درباره جنگ، با نگارش مقالاتی در ماهنامه "اعتصام" ارگان انجمن اسلامی آغاز کرد این مقالات طیف وسیعی از موضوعات سیاسی، حکمی، اعتقادی و عبادی را دربر میگرفت او طی یک مجموعه مقاله درباره "مبانی حاکمیت سیاسی در اسلام" آراء و اندیشههای رایج در مود دموکراسی، رأی اکثریت، آزادی عقیده و برابری و مساوات را در نسبت با تفکر سیاسی مأخوذ از وحی و نهجالبلاغه و آراء سیاسی حضرت امام (ره) مورد تجزیه و تحلیل و نقد قرار داد.
مجموعه مقالاتی نیز با عنوان کلی "تحقیقی مکتبی در باب توسعه و مبانی تمدن غرب" برای ماهنامه "جهاد"، ارگان جهاد سازندگی، نوشت "بهشت زمینی"، "میمون برهنه!"، "تمدن اسراف و تبذیر"، "دیکتاتوری اقتصاد"، "از دیکتاتوری پول تا اقتصاد صلواتی"، "نظام آموزش و آرمان توسعهیافتگی"، "ترقی یا تکامل؟" و... ازجمله مقالات آن مجموعه است.
مجموعه آثار شهیدآوینی در این دوره هم از حیث کمیت، هم از جهت تنوع موضوعات و هم از نظر عمق معنا و اصالت تفکر و شیوایی بیان اعجابآور است. در حالی که سرچشمه اصلی تفکر او به قرآن، نهجالبلاغه، کلمات معصومین (ع) و آثار و گفتار حضرت امام (ره) بازمیگشت. با تفکر فلسفی غرب و آراء، و نظریات متفکران غربی نیز آشنایی داشت و با یقینی برآمده از نور حکمت، آنها را نقد و بررسی میکرد. او شناخت مبانی فلسفی و سیر تاریخی فرهنگ و تمدن جدید را از لوازم مقابله با تهاجم فرهنگی میدانست؛ چرا که این شناخت زمینه خروج از عالم غربی و غربزده کنونی را فراهم میکند و به بسط و گسترش فرهنگ و تفکر الهی مدد میرساند. او بر این باور بود که با وقوع انقلاب اسلامی و ظهور انسان کاملی چون امام خمینی (ره) بشر وارد عهد تاریخی جدیدی شده است که آن را "عصر توبه بشریت" مینامید. عصری که به انقلاب جهانی امام عصر (عج) و ظهور "دولت پایدار حق" منتهی خواهد شد.
شهید اهل قلم، چگونه دار فانی را وداع گفت؟
شهیدآوینی از سال 1371 خورشیدی با تأکید مقام معظم رهبری، فعالیت دوبارهای را در جهت ساختِ سری جدید روایت فتح آغاز کرد و همزمان با فعالیت گروههای تفحص جهت کشف و شناسایی پیکرهای شهیدان، تصاویر جدید "روایت فتح" را جهت بازگویی حقانیت این شهیدان و بیان مظلومیت آنها ضبط کرد و سرانجام نیز در 20 فروردین 1372 در همین مسیر به شهادت نایل شد و در جوار شهیدانی که سالها در فراقشان، برایشان مرثیه میخواند و در وصلشان لحظهشماری میکرد، آرمید. شهیدآوینی به جوار مولایش حسین (ع) و ولی امرش امام خمینی (ره) پیوست تا راه و رسم شهادت را بسته نپنداریم. پیکر پاک شهید در 22 فروردین با حضور مقام معظم رهبری و گروهی از مسئولان کشور و هنرمندان متعهد تشییع شد و در گلزار شهدای بهشت زهرا به خاک سپرده شد./
A-930122-01
دیدگاه تان را بنویسید