به یاد زنده یاد استاد کریم ساعی پدر جنگلبانی ایران
در سرزمین عشق، درختان به یاد تو کاشته می شوند ( به یاد استاد کریم ساعی، پدر جنگلبانی ایران)
علیرضا کیهان پور
در آستانه فرا رسیدن بهار هستی هستیم و هفته گرامیداشت منابع طبیعی در ایران از فردا پانزدهم اسفند آغاز می شود. آنچه در ادامه می آید چکیده زندگینامه جاودانه مردی است که پدر جنگلبانی ایران لقب گرفت. 61 سال از درگذشت وی در یک سانحه هوایی در دی ماه سال 1331 خورشیی در آسمان استان فارس- شیراز- می گذرد که بنا بر وصیت اش در پردیس، کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران- دانشکده منابع طبیعی - در کرج آرام گرفته است و همچون ستاره ای در تاریخ جنگلبانی ایران می درخشد.
زنده یاد کریم ساعی در سال 1289 خورشیدی در شهر مشهد مقدس متولد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خویش به اتمام رساند.
آنگاه تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشکده فلاحت دانشگاه تهران گذراند و در سال 1310 با درجه مهندسی دانش آموخته شد و برای ادامه تحصیل به همراه نخستین گروه دانشجویان ایرانی به کشور فرانسه عزیمت نمود.
پس از پذیرفته شدن در کنکور ورودی انستیتو اگرونومیک دوره چهارساله آن را که از مراکز علمی مشهور جهانی است با درجه ممتاز به پایان رساند و برای ارتقای تحصیلات به ایالات متحده اعزام گردید و در سال 1316 موفق به اخذ درجه فوق لیسانس از دانشگاه بر کلی ایالت کالیفرنیا شد.
ساعی در سال 1316 با کوله باری از علم و دانش، عشق و علاقه ای وافر برای خدمت به میهن، به ایران بازگشت و واحد دایره جنگل را در وزارت فلاحت و عامه تاسیس کرد. این واحد نخستین تشکیلات جنگلبانی ایران بود. زنده یاد ساعی با تلاش صادقانه و مجدانه علاوه بر ارتقای تشکیلات این نهاد به عنوان استاد دانشگاه برای نخستین بار رشته جنگل را در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران پی ریزی نمود، و تدریس علوم جنگل و مرتع به صورت مدون برای نخستین بار پس از بازگشت وی به کشور آغاز شد .
شادروان ساعی در سال 1321 نشریه ای به نام "شمه ای درباره جنگل های ایران" منتشر و سپس در سال های 1327 و 1329 شاهکار علمی خود را با عنوان "جنگل شناسی" در دو جلد منتشر کرد که با نشر این کتاب، پایه و اساس اطلاعات علمی جنگلبانان کشور پی ریزی شد. این در حالی است که هنوز پس از نیم قرن اعتبار علمی آن باقی است. وی نخستین فردی بود که به تعیین مساحت جنگل های ایران پرداخت. این استاد فقید در پانزدهم آذرماه 1328 نشریه مخصوص کارکنان بنگاه جنگل ها را با عنوان "خبرنامه بنگاه جنگل ها" منتشر کرد که نخستین نشریه ایرانی در زمینه منابع طبیعی بود.
زنده یاد ساعی، مظهر صداقت و امید به آینده بود و با سرشتی پاک و توانمندی وصف ناپذیر به خدمت مردم ایران شتافته بود. رفاه جامعه را در آسایش افراد آن و محترم شمردن حقوق انسانی می دانست.
درخت و جنگل را هدیه ای خدایی و سازنده ی پیکر حیات می دانست و این سخن بتهوون را مکرر بر زبان می راند: "برای من درخت همانند یک انسان ارزش دارد" . وی نخستین کسی بود که برای جنگل کاری و توسعه فضای سبز در تهران گام های موثری برداشت و به کشت گونه های عرعر، سرو، کاج، چنار در تهران و اطراف آن همت گماشت.
پارک ساعی و چنارهای سربه فلک کشیده خیابان ولی عصر (عج) تهران یادگار فراموش نشدنی این عالم بزرگ علم و عمل است.
دانش عمیق، استعداد شگرف و هوش سرشار وی، از او شخصیتی بین المللی ساخته بود به طوری که پس از مرگ نابهنگامش مجلات و محافل کشورهای دنیا با تاسف بار خواندن آن، مطالب ارزنده ای در توصیف شخصیت علمی و انسانی او در صفحات روزنامه ها و مجلات درج نمودند.
با توجه به مشاغل حساس علمی و مسئولیت های بزرگ اجرایی، وی همواره برای تحقیق، تفحص و جمع آوری اطلاعات به نقاط مختلف کشور عزیمت می نمود که سرانجام در یکی از ماموریت های علمی در روز چهارم دی ماه 1331 هنگام بازگشت از شیراز به تهران بر اثر سانحه سقوط هواپیما جان به جان آفرین تسلیم نمود، براساس وصیت نامه وی ،این استاد فقید در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج به خاک سپرده شد.
مرگ زودهنگام استاد کریم ساعی تاثیر و تاسف عمیق و فراموش نشدنی همه همکاران، شاگردان و مجامع علمی کشور را موجب شد؛ به طوری که شاگردان وی در رثای مرگش گفته اند: هر ورقی که بر اوراق دانش جنگل در ایران اضافه شود، صفحه زرین دیگری بر صفحات خدمات استاد ساعی افزوده می شود.
بدون شک نام پرافتخار، بلند آوازه و جاودانه این استاد بزرگ و پدر جنگلبانی ایران، به خاطر ایثار ، فداکاری و خدمات برجسته علمی و انسانی برای شکوفایی این مرز و بوم همچون ستاره ای درخشان بر تارک تاریخ جنگلبانی ایران تابناک خواهد ماند و تا خورشید در کرانه دور دست جنگل های سر سبز ایران غروب می کند، نام و خاطره شادروان استاد ساعی در یاد انسان های پاک سرشت و در جان خادمان و شیفتگان منابع طبیعی کشور پایدار خواهد ماند.
شادروان استاد کریم ساعی در اوج شکوفایی علمی اش به خودش قول ماندن نداده بود در 42 سالگی قفس تن را رها و در آسمان فارس روحش به بیکران ها پرکشید.روحش شاد و خاطره اش همواره گرامی باد.
نفر سمت چپ: نگارنده علیرضا کیهان پور سمت راست: عسگری- دربندسری- قشلاقی ( عکس از عباس افشار- مورخ: 92/12/12)
زنده یاد استاد کریم ساعی
دیدگاه تان را بنویسید