سایه سنگین قاچاق بر سر برگ سبز چای
چایکاران تمام سرمایه خود را برای رونق باغات چای خود صرف می کنند ، به این معنا که برای نجات صنعت چای ، اختصاص هزینه و از همه مهمتر سیاست های جدی برای مقابله با قاچاق این محصول لازم است . نبود نظارت کافی در واردات قاچاق این محصول موجب حذف چای ایران از فهرست محصولات زراعی شمال خواهد شد و قطعا از میان رفتن توسعه و صادرات این محصول را نیزدر پی خواهد داشت .
افزایش قاچاق چای باعث شده انگیزه برای واردات رسمی چای و در پی آن مجوزهای خرید چای خشک داخلی کاهش پیدا کند
سرانه مصرف چای درکشور ۱۲۰ هزار تن است .این رقم نشان از استفاده بالای این محصول در بین افراد کشور را دارد .تولید برگ سبز چای در کشور از دیر باز جزء تولیدات محصولات مهم قرار گرفته است . سال هاست که چای خشک وارداتی با تنوع بیش از ده ها برند در کشور مزه چای ایرانی را از یاد ها برده . این در حالی است که به سبب نداشتن توجیه اقتصادی در صنعت چای، اکثر باغ ها با متروک گذاشته شدن توسط کشاورزان، خود به خود در حال نابود شدن است و نکته قابل توجه اینکه برگ سبز چای محصولی نیست که بتوان آن را ریشه کن کرد و جای آن محصول دیگری کاشت .
هرچند احیای مجدد سازمان چای کشور مشکلات چایکاران را مرتفع نکرد اما پس از انحلال سازمان چای، بسیاری از باغهای چای به مخروبه تبدیل شد. از سوی دیگر متاسفانه برای صنعت چای کشور تا کنون برنامه مدونی طراحی نشده است و به رغم همه نشست ها و هزینه هایی که از خزانه دولت و تدبیر های عالمانه ا زسوی وزارت جهاد کشاورزی صرف شده است، این بخش همچنان با مشکلات خود دست و پنجه نرم می کند.
هنوز جایگاه مشخصی در برنامه های اقتصادی برای صنعت چای تعریف نشده و کلیه حمایت ها اعم از تسهیلات، خرید تضمینی و... نه به نفع تولید چای و نه به نفع مصالح عمومی و هزینه های صرف شده برای تولید چای می باشد و میزان تولید را با ۵۰ درصد کاهش روبه رو کرده است. این گلایه ها و اظهارات فعالان این بخش است که با جود امکاناتی که وزارت جهاد کشاورزی در اختیار این بخش قرار داده ، مشکلات هنوز در پی به زانو در آوردن چایکاران و صاحبان این صنایع می باشد .
هر ساله قیمت پیشنهادی خرید تضمینی برگ سبز درجه یک و دو چای به دولت ارایه می شود که در صورت موافقت دولت، این قیمت از سال آینده اش اجرایی می شود. این قیمت براساس هزینه تمام شده و بررسی های کارشناسی ارایه می شود .
بسیاری از کارخانه داران چای مدعیند که اگر تولید چای برای آنها صرفه اقتصادی نداشته باشد، این فشار از کارخانه به چایکاران و در نهایت به تولید کشور منتقل می شود.
در حال حاضر کارخانجات چای نسبت به سال 77 دو برابر و ظرفیت آنها نیز 4 برابر شده است درصورتی که میزان تولید آنها 50 درصد کاهش یافته است، این امر زمینه را برای کاهش کاشت چای و روی آوردن بسیاری از کشاورزان به کاشت برنج و دامداری فراهم کرده است که در آینده خسارات جبران ناپذیری را به صنعت چای کشور وارد خواهد نمود.
این مشکلات مسیر را برای واردات این محصول سهل تر کرده است .ورود برگ خشک چای با کیفیت های پایین بازار داغی را برای خود در ایران فراهم ساخته است .به گونه ای که این محصول با کیفیتهای درجه دو وسه نیز بدون هیچ نگرانی از تقاضای وارد بازار می شود و ارز خوبی از ایران را برای خود اختصاص داده است .امسال بیش از 27 هزار تن چای مورد نیاز کشور از تولید داخل و واردات رسمی تامین شده و بیش از 82 هزار تن چای قاچاق وارد بازار مصرف شده است.
بر اساس آمار موجود، سالانه 110هزار تن چای خشک مورد نیاز کشور است که هفت هزار و 500 تن آن از تولید داخل و بقیه از طریق واردات تامین میشود. این درحالی است که از ابتدای سال 20 هزار تن مجوز واردات چای صادر شده است.
خوشبختانه وزارت جهاد کشاورزی این بار نیز بر حسب وظیفه خود به یاری چایکاران شتافت و با پیگیری های لازم در راستای کاهش واردات چای متولیان را بر آن داشت که با مشوق های مورد تایید بشود جلوی واردات قاچاق و بی رویه این محصول را بگیرد . طی این چند سال اخیر ، پرداخت بهای برگ سبز چای به میزان مجوز معافیت تعرفه وارداتی چای منوط کرده است، تجار به هر میزان که چای داخلی را بخرند، میتوانند دو برابر آن مجوز معافیت از تعرفه وارداتی را کسب کنند که اخیرا با افزایش قاچاق چای انگیزه واردات رسمی چای کاهش یافته و هنوز مجوز معافیت تعرفه وارداتی چای دریافت نشده است.
با این وجود واردات قاچاق این محصول روز خوشی را برای چایکاران به پایان رسانده و دیگر هیچ میل و رقبتی برای کشت و تولید برگ سبز چای باقی نگذاشته چراکه می بینیم از کشورهای هم مرزمان مانند عراق و پاکستان روزانه چای های فله ای و بسته بندی بدون هیچ مشکلی وارد کشور می شود .این زنگ خطری برای زمین های زیر کشت چای است .زمین هایی که دیگر چیزی از آن نمانده ولی برای احیا و بقای هخمین میزان کم نیز باید کوشید تا دیگر به عرصه فراموشی سپرده نشود .
مریم بهنام راد قاچاق - چای
دیدگاه تان را بنویسید