نسخه شفابخش تولید اقتصادی نان
محمدرضا جمشیدی
چند روز پیش اکبر شریفی، رئیس هیأت مدیره انجمن علوم و فناوری غلات ایران در مصاحبه با "فودپرس" پیشنهاد جالبی را مطرح کرد، مبنی بر اینکه مابهالتفاوت افزایش نرخ خرید تضمینی گندم بهصورت نقدی به مصرفکنندگان پرداخت شده تا حق انتخاب از مردم گرفته نشود، چرا که شیوه پرداخت شده نقدی به مردم بهویژه در بخش گندم، آرد و نان باعث میشود تا فرآیند تولید نان کیفی شود.
این سخنان ما را به یاد مشکلات ساختاری و کهنه عرصه تولید گندم، آرد و نان میاندازد که سالها شاهبیت نارساییهای اقتصاد کشور بود. وقتی هزاران میلیارد ریال از بودجه کشور بهصورت غیرهدفمند صرف بخش نان شده و بیش از 30 درصد آن به اشکال مختلف ضایع میشد، هیچگاه شاهد ارتقای کیفیت نان نبودیم و چند دهه سطح کیفی تولیدات نان کشور از تغییر چندانی برخوردار نبود و نانهای خمیر و جوش شیریندار به خورد مردم میرسید.
تجربه آزادسازی هم اگرچه در زمینه آرد بسیار موفق بود و شاهد ارتقای سطح کیفی آردهای مصرفی بودیم، اما در زمینه نان به دلیل رانتهای بسیار ایجادشده چندان با موفقیت توأم نبود و ضرورت اقدامی عاجلتر در پروسه تولید و توزیع نان را میطلبید.
رانتهای بالای جابهجایی آرد از نانواییهای دولتیپز به آزادپز و... همه و همه نشان میداد که نسخه صنعت نان صرفاً آزادپزی نیست.
از سوی دیگر ذائقه ما ایرانیها و علایق بالایمان به سمت نانهای سنتی موجود باعث شد بهرغم سیاستهای تشویقی دولت نهتنها شمار واحدهای تمام صنعتی تولید نان کشور به چهار واحد وعده داده شده سال نخست برسد، بلکه یکی، دو واحد فعال موجود نیز با ظرفیت خالی تولید روبهرو بوده و مصرف سرانه نان صنعتی در سبد خانوار به 10 درصد هم نرسیده است؛ لذا با توجه به شرایط موجود و از آنجا که قیمت علوفه تقریباً دوبرابر قیمت فروش گندم دولتی (هر کیلوگرم چهارهزار و 650 ریال در بودجه 93) است، بیم آن میرود که اگر گندم قرار باشد با نرخ دولتی عرضه شود سر از مصارف دام و طیور درآورد که بهطور حتم با توجه به استراتژیک بودن گندم در اقتصاد کشور، چنین رویهای مد نظر سیاستگزاران نخواهد بود.
در نتیجه بهنظر میرسد برای جلوگیری از اشاعه رانت و رانتخواری در عرصه تولید نان، ارتقای کیفی نظارت و کیفیت تولیدات، کاهش نیاز وارداتی و افزایش نقش بخش خصوصی و سرمایهگذاران این بخش در عرصه تولید نان، نسخه رئیس هیأت مدیره انجمن علوم و فناوری غلات ایران بهعنوان استخوان خرد کرده بخش، نسخه شفابخشی باشد تا هم اقتصاد کشور منتفع شود و هم نان باکیفیتتری به دست مصرفکنندگان برسد./
منبع: روزنامه اقتصاد پویا - 30/9/92 - صفحه 15
دیدگاه تان را بنویسید