ایانا از کشت بافت گیاهان در ایران گزارش میدهد؛
ایران از واردات قلمه و نشاء گل بی نیاز شد/گشایش مرکز کشت بافت گل وگیاه
خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا): کشت بافت یکی از علوم جدیدی بوده که ابعاد گستردهای در دنیا داشته است، این علم در بخش گل و گیاه ایران نیز نفوذ کرده و عامل تولید گونههای مختلف خارجی با یکسوم هزینه در داخل کشور شده است.
بسیاری از افراد نام "سلولهای بنیادین" یا شبیهسازی موجودات یا کشت بافت را شنیدهاند. ابتداییترین خبری را که افراد از این امر دارند، موضوع شبیهسازی انسان و خبر مخالفت واتیکان با این امر است که آن را دخالت در کار خدا میدانند.
بحث کشت بافت، شبیهسازی و حتی تقویت و تغییر خصوصیات یک موجود ابعاد گستردهای در میان افراد داشته است که از ایجاد ابرانسانها با خصوصیات تقویتشده در آنها تا ایجاد گیاهانی که دارای خصوصیات ویژه و ایدهآل برای هر تولیدکننده و کشاورزی است.
در بسیاری کشورها از بافت کشت در بخش کشاورزی بهرهگیری گستردهای انجام میشود و به جای استفاده از واریتههای کمبازخورد از گونههایی استفاده میشود که مطابق نیاز افراد است.
در سالهای گذشته در گوشه و کنار کشور نیز فعالیتهایی در این زمینه از قبیل مرکز بیوتکنولوژی جهاد کشاورزی، انجمن گردوی تویسرکان تا مرکزهایی که بهصورت خصوصی اقدام به این امر و تجاریسازی آن کرده، انجام شده است.
مرکز کشت بافت گیاهان از مراکزی است که در مناطق جنوبی شهر تهران اقدام به تکثیر و شبیهسازی گونههای تقویتشده مختلف گیاهی مصرفی بخش کشاورزی کرده است. برای بازدید از این مرکز در میان غبار ریزگردهایی که از غرب کشور به مناطق جنوبی تهران نیز رسیده و بهنظر میرسد که علم برای رفع آن کارگر نبوده است. به شهرستان رباطکریم وارد میشویم، در ورودی این مرکز، گلخانهای وجود دارد که اقدام به تکثیر گونههای گلهای تولیدشده به این روش میکند. اینجا حال و هوای دیگری دارد و خبری از شلوغی و سروصدای شهری نیست و با یک شعر زیبا از سعدی که بر سردر این مجموعه نوشته شده، از ما استقبال میشود.
برای وارد شدن به فضای لابراتوار باید اعمال دیگری انجام داد. ظاهراً اینجا قوانین بهکلی تغییر میکند و خبری از آن حس شاعرانه نیست. بعد از کلی هماهنگی اجازه ورود به لابراتوار به ما داده میشود، اما باید قوانین ورودی به لابراتوار را اجابت کرد.
دکتر ایرج رستگار صاحب این مجموعه، برای ورود ما را همراهی میکند و این توضیحات را میدهد که این محیط کاملاً ایزوله است، بهطوری که درِ ورودی این مجموعه طوری طراحی شده که از ورود آلودگیها به داخل جلوگیری میکند و حتی برای بندکشی کاشیهای دیوار، ماده اولیهای از کشور اتریش آورده شده است.
به هر حال، روپوشهای سفیدی که لازمه ورود به این مجموعه است را میپوشیم و دمپاییهای آبی را به پا کرده تا بتوانیم به مرکز وارد شویم.
بعد از طی مسافتی، برای ورود به محدوده داخلی لابراتوار باید برای ایجاد مسائل بهداشتی دوباره پاپوش خود را عوض کرد. این امر در اتاقهای مختلف آزمایشگاه چندینبار تکرار میشود.
تهیه محلول و کشت
نخستین اتاقی که در این لابراتوار وجود دارد، اتاق شستشوی شیشههای مصرفی است که پس از خشک شدن به اتاق دیگری برده میشود که افرادی مشغول پر کردن شیشهها با محلول تغذیهکننده گیاه مورد نظر هستند. بنا بر گفته دکتر رستگاری، برای هر گونه محلول خاصی تدارک دیده شده است.
در قسمت انتهایی لابراتوار، اتاقی وجود دارد که شیشههای پرشده از محلول در مخازن اتوکلاو برای ضدعفونی قرار گرفته و مراحل خنکسازی آنها انجام میشود.
در اتاق دیگری که اجازه ورود به آن داده نمیشود و دستگاههای تهویه هوا و اشعه مادون قرمز به همراه پرسنل مشغول به کار هستند. در این مرحله، قسمتی از بافت گیاه با دقت خاصی توسط پرسنل در شیشههای حاوی محلول قرار میگیرد.
محل نگهداری بافتهای کشتشده
شیشههای حاوی بافت گیاه به داخل اتاقهایی برده میشود که از هر نوع تابش نور آفتاب به دور هستند و به مدت دو ماه نگهداری میشوند تا گیاه مورد نظر، ساقه و برگ و ریشه ابتدایی خود در محل آزمایشگاه به دست آورد.
گیاه بهدلیل اینکه در محیط آزمایشگاه بهدست آمده، شرایط تطابقپذیری با محیط بیرون را ندارد. به همین منظور گونههای تولیدشده به مدت یک تا سه ماه بسته به نوع گیاه در گلخانههایی که در خارج از محیط آزمایشگاه تعبیه شده است، نگهداری میشود تا مرحله سازگاری بین گلخانه و آزمایشگاه را طی کند.
کاشت گل رز در شیشه چند سانتی
یکی از نمونههای تزئینی که در دفتر این مرکز مشاهده میشود، گل رز چند سانتیمتری است که در یک محفظه کوچک، گل داده است. حامد حسینی کارشناس ارشد کشاورزی میگوید: این گیاه نیازی به آب، خاک و نور خورشید که جزء موارد اولیه برای رشد هر گیاهی است، ندارد و در این محفظه شیشهای به مدت سه سال عمر میکند.
گفتنی است، نمونههایی از این گیاهان در نمایشگاه گل و گیاه پارک گفتگو در تهران در معرض دید عموم قرار گرفت.
تولید گونههای خارجی با یکسوم قیمت در داخل
در گفتگوی مفصلی که با دکتر رستگاری مدیر این مرکز داشتیم، درباره ویژگیها و نحوه بهکارگیری این علم در بخش کشاورزی کشور صحبت کردیم که این گفتگو در روزهای آینده در همین خبرگزاری منتشر میشود، شاید مهمترین ویژگی این عمل در کشور، جلوگیری از خروج ارز باشد که برای واردات گونههای مختلف گل و گیاه هزینه میشود، بهطوری که با یکسوم هزینه واردات میتوان آن را در داخل تولید کرد. در واقع با تولیدات این مرکز، از این پس به جای ضمن خودکفا شدن کشور از واردات قلمه و نشاء گل با میلیون ها دلار هزینه، کارشناسان داخلی در این مرکز تامین کننده نیاز گلخانه داران هوطن خواهند بود.
زمان خروج از لابراتوار، همزمان با وقتی است که لابراتوار تعطیل میشود. با خاموش شدن چراغ مجموعه، تنها چیزی که به چشم میخورد نور قرمز اشعه مادون قرمز مرکزی است که این هشدار را میدهد که بهرغم هزینههای چند میلیارد تومانی بخش خصوصی برای اجرای یک طرح نو، فرهنگسازی لازم نقش مؤثری در پایداری این فعالیتها دارد./
R-920801-01_R
دیدگاه تان را بنویسید