مدیرکل دفتر ارتباطات علمی و بین‌المللی سازمان تحقیقات خبر داد:

اعلام رویکرد جدید تحقیقات کشاورزی در مراکز تحقیقاتی بین‌المللی

تحقیق برای توسعه برای خدمت به بهره‌برداران کشاورزی و منجر به افزایش سرانه درآمد خانوار کشاورزی ودر نهایت افزایش درآمد ناخالص داخلی می‌شود.

کدخبر: 13665

مدیرکل دفتر ارتباطات علمی و بین‌المللی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) از رویکرد جدید مراکز تحقیقات بین‌المللی تحت عنوان تحقیق برای توسعه خبر داد و گفت: تحقیق برای توسعه با تحقیق و توسعه که با R&D مسطح و متداول است تفاوت دارد، زیرا تحقیق و توسعه به‌دنبال توسعه محصولات و ایجاد فرآورده‌های تولیدی جدید بر حسب نیاز مصرف‌کنندگان است و با مفهوم تحقیق برای توسعه کاملاً تفاوت می‌کند.

دکتر مجتبی رجب‌بیگی افزود: مهمترین مراکز تحقیقات بین‌المللی کشاورزی و البته به کنسرسیوم تحقیقات کشاورزی بین‌المللی موسوم به CGIAR متشکل از 15 مرکز تحقیقاتی بین‌المللی مختلف هستند. این مراکز در زمینه‌های امور دام، زراعت غلات، جنگل، شیلات، کشاورزی در مناطق خشک، هواشناسی، برنج، سیب‌زمینی، حبوبات و تنوع زیستی فعالیت می‌کنند.

وی خاطرنشان کرد: این کنسرسیوم مهمترین تشکل تحقیقات کشاورزی جهان را تشکیل می‌دهد.

رجب‌بیگی ادامه داد: در این تشکل 47 کشور، 13 سازمان بین‌المللی و منطقه‌ای و چهار بنیاد مهم اقتصادی عضویت دارند، ولی پوشش آن تمامی کشورهای جهان را شامل می‌شود.

وی درباره بودجه تصریح کرد: بودجه سالانه این کنسرسیوم بیش از یک میلیارد دلار است که از طریق بانک جهانی، بنیادهای اقتصادی و حق عضویت کشورها تأمین می‌شود. جمهوری اسلامی ایران نیز یکی از اعضاء این کنسرسیوم است.

مدیرکل دفتر ارتباطات علمی و بین‌المللی یادآور شد: بر اساس نگاه جدیدی این کنسرسیوم به تحقیقات کشاورزی، فعالیت‌های پژوهشی در مناطق باید دگرگون شود، زیرا نظام فعلی پژوهش کشاورزی کارآمدی لازم را برای رفع گرسنگی و امنیت غذایی از دست داده است.

رجب‌بیگی تأکید کرد: بر اساس مطالعات انجام‌یافته از سوی این کنسرسیوم، تحقیقات بین‌المللی کشاورزی، به‌رغم پیشرفت‌های کشاورزی، هنوز نتوانسته است مشکلات مربوط به فقر و سوءتغذیه و عدم دسترسی میلیون‌ها انسان به غذا را برطرف سازد، به‌طوری که حدود 900 میلیون نفر از جهت جهان از گرسنگی و سوءتغذیه رنج می‌برند.

وی اظهار داشت: از این رو کنسرسیوم تحقیقات بین‌المللی کشاورزی دریافته است که برای دستیابی به امنیت غذایی و رفع گرسنگی باید نظام‌های تحقیقاتی نیز بازنگری و اصلاح شود.

رجب‌بیگی همچنین گفت: بر اساس این مطالعات نظام فعلی تحقیقات کشاورزی جهان به‌دلیل تفکر سلسله‌مراتبی و بخشی‌نگر، فاقد سیاست‌های کاربردی و پژوهش‌های مبتنی بر نیازهای واقعی است. نظام فعلی پژوهش و بنگاه‌های توسعه‌ای، به‌دنبال حل مسئله با رویکرد تک‌محوری هستند و باید رویکرد ترکیبی و تلفیقی جایگزین آن شود.

وی در ادامه افزود: بر اساس این مطالعات، انقلاب سبز، رویکردی جزءنگر به کشاورزی داشته است و این جزءنگری باید مورد تجدیدنظر قرار گیرد. نظام پژوهش باید از تفکر بخشی‌نگر و جزءنگر به سوی نگرشی سیستمی و کلی‌نگر متحول شود.

مدیرکل دفتر ارتباطات علمی و بین‌المللی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی خاطرنشان کرد: از تمرکز بر روی تکنولوژی‌های سطح بالا به سوی استفاده از ترکیب مناسب از دانش بسته به موقعیت و شرایط محیطی دگرگون شود.

رجب‌بیگی ادامه داد: بر اساس دیدگاه جدید CGIAR به جای توجه به نیازها و علایق پژوهشگران، باید به نیازهای بهره‌برداران و مراجع محلی توجه کرد و از نگاه تولیدگرا به نگاه معیشت بهتر خرده کشاورزان تغییر جهت داده شود تا خودبه‌خود هم تولید و هم بهره‌وری و عملکرد افزایش یابد.

وی تصریح کرد: بر اساس این رویکرد، کشاورزی تلفیقی همچون نظام‌های دام، زراعت، زراعت چوب، پرورش ماهی و برنج و از این قبیل، خانوار روستایی را در مقابل تلاطم‌های اقتصادی، اجتماعی، بیوفیزیکی و تغییرات اقلیمی مصون می‌کند.

برنامه‌ریزی هفت برنامه کلان کشاورزی

مدیرکل دفتر ارتباطات علمی و بین‌المللی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی یادآور شد: با این نگاه جدید به پژوهش کشاورزی، کنسرسیوم جهانی، هفت برنامه کلان کشاورزی ار از طریق مؤسسات تحقیقات بین‌المللی 15گانه، با همکاری کلیه کشورهای عضو، برنامه‌ریزی کرده است.

رجب‌بیگی تأکید کرد: این هفت برنامه در زمینه‌های تغییرات اقلیمی، سیستم‌های کشاورزی خشک، دامپروری، ماهیگیری، تغییرات اقلیمی، برنج، تغذیه و بهداشت و خاک و آب است.

وی اظهار داشت: در نگاه جدید به پژوهش کشاورزی مجموعه ذی‌نفعان شامل کشاورزان، بهره‌برداران، تولیدکنندگان، تشکل‌های غیردولتی، بخش خصوصی، محققان، متخصصان، کارشناسان رسانه‌های دولتی برای احصاء مشکلات و نیازهای جوامع محلی و خاونار روستایی گردهم می‌ایند و نیازهای پژوهشی را به دست می‌آورند.

رجب‌بیگی همچنین گفت: راه‌حل این مشکلات در پژوهش‌هایی موسوم به پژوهش برای توسعه برنامه‌ریزی و کمک به ذی‌نفعان به مرحله اجرا درمی‌آید.

وی در ادامه افزود: در این رویکرد به کلیه عوامل کشاورزی همچون خاک، آب، محصولات زراعی، سبزی و صیفی، دام، درختان، ماهی و... به‌صورت یک کل نگریسته می‌شود و از نگاه بخشی و جزئی به هرکدام از آنها خودداری می‌شود.

مدیرکل دفتر ارتباطات علمی و بین‌المللی خاطرنشان کرد: هدف اصلی در پژوهش برای توسعه، کاهش آسیب‌پذیری کشاورزان و افزایش انعطاف‌پذیری آنان در مقابل تغییرات و احیاناً حوادث محیطی از قبیل تغییر اقلیم، خشکسالی، تغییر قیمت، کنش‌های اجتماعی، سرمازدگی، نوسانات بازار و... است.

رجب‌بیگی در پایان تصریح کرد: در این دیدگاه محققان بخشی جداگانه از بدنه تولید و ترویج نیستند، بلکه محققان در کنار زارعان، باغداران، دامداران، جنگل‌داران، مرتعداران، صیادان و سایر تولیدکنندگان کشاورزی به موضوع تحقیق برای توسعه معیشت کشاورزان و تولیدکنندگان می‌پردازند. در این دیدگاه پژوهش در خدمت افزایش سرانه درآمد خانوار کشاورزی و به عبارت دیگر افزایش ثروت است که به افزایش درآمد ناخالص داخلی منجر می‌شود./

خبرنگار: مژگان ستار

R-920707-02_R

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید