نقش واقعی بخش کشاورزی و منابع طبیعی در آمارهای ملی محاسبه نشده است

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با اشاره به این که نقش واقعی بخش کشاورزی و منابع طبیعی در آمارهای ملی محاسبه نشده است، اعلام کرد: ارقام کنونی مربوط به نقش بخش مذکور در تولید ناخالص داخلی، کمتر از حد واقعی است.

کدخبر: 13563

به گزارش ایرنا، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «بررسی تاثیر کشاورزی بر توسعه یافتگی و امنیت ملی» افزود: سرمایه گذاری در بخش کشاورزی در مقایسه با سایر بخش ها به شدت پایین بوده و فضای مناسبی برای بهره برداری از توانمندی های بخش کشاورزی و منابع طبیعی وجود ندارد.

این گزارش می افزاید: با وجود این امتیازات و الزامات شواهد حاکی از آن است که توانمندی بخش کشاورزی و منابع طبیعی به طور مناسب مورد استفاده قرار نگرفته و استعدادهای آن شکوفا نشده است.

در این گزارش آمده است: نتایج تحقیقات نشان می دهند که متوسط سهم سالیانه بخش کشاورزی از موجودی سرمایه، در طول برنامه های توسعه (سه برنامه پیش از انقلاب و سه برنامه پس از انقلاب) و نیز در دوره جنگ تحمیلی ، در بین سه بخش دیگر، فراتر از پنج درصد نرفته است که کمترین میزان آن مربوط به برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور در دوره سازندگی با یک وهشتاد و یک صدم درصد می شود.

از سوی دیگر در شرایطی که تخصیص بودجه عمومی کشور و موجودی سرمایه دچار سوگیری و تبعیض ضد کشاورزی بوده است، قضاوت در مورد موفقیت و اهمیت بخش های مختلف اقتصادی بر اساس حساب های ملی کشور ، گمراه کننده خواهد بود.

در این گزارش آمده که ۷۵ درصد کل کارکردهای منابع طبیعی در حساب های ملی کشور ارزش گذاری نشده و به رسمیت شناخته نمی شوند و بخش فراوانی از فعالیت های کشاورزی به ویژه در زیربخش باغی و دامی توسط زنان روستایی انجام می شود که اصلا مورد ارزش گذاری قرار نمی گیرد.

گزارش مذکور در ادامه می افزاید: به طور کلی مسیر توسعه صنعتی ایران از طریق راهبرد جایگزینی واردات مانند مسیری است که کشورهای آمریکای لاتین اتخاذ کرده و کارگزاران توسعه کشور، در عمل تبعیض و فشار زیادی را علیه بخش کشاورزی، پیش از سرمایه گذاری کافی و مناسب در آن اعمال کرده اند. سیاستگذاران اغلب ناتوان از ایجاد هم افزایی بین بخش کشاورزی و صنعت بوده اند.

در ایران نیز مانند کشورهای آمریکای لاتین و برخلاف کشورهای کره جنوبی و تایوان، اصلاحات عمده و اساسی در نظام بهره برداری زمین و مدرنیزه کردن کشاورزی صورت نگرفته است.

جالب آن است که با وجود نیاز نسبی پایین این بخش به سرمایه و زودبازده بودن سرمایه گذاری کشاورزی، حتی در عمل حاضر نیستیم همین نیاز پایین را برطرف کنیم و در بسیاری از موارد، پروژه های مدیریت منابع طبیعی و کشاورزی معطل اعتبارات می مانند.

چنین روندی سبب اتلاف مضاعف بودجه های عمومی کشور می شود، زیرا عدم سرمایه گذاری مناسب در پروژه های مدیریت پایدار منابع طبیعی در اراضی بالادست، خاک زراعی توسط باد و رواناب ها فرسایش یافته و معضلات مختلف در اراضی پایین دست ایجاد می کند که نشست رسوب در پشت سدها یکی از مشخص ترین آنهاست.

تن ندادن به هزینه های اندک مدیریت پایدار منابع طبیعی، سبب ایجاد هزینه های مضاعف درمان (لایروبی سدها) می شود.

کم توجهی به بخش کشاورزی نیز به خصوص در شرایطی که آمار ، حاکی از پیوندهای قوس پسین و پیشین کشاورزی با سایر بخش های اقتصاد و اثرگذاری این بخش بر شکوفایی و ایجاد تحرک در کل اقتصاد است، توجیهی نمی تواند داشته باشد.

این گزارش می افزاید: مطمئنا اظهارات تقلیل گرایانه ای مانند «کشاورزی نمی تواند محور توسعه باشد» بر خروج بیش از پیش بودجه عمومی از بخش و سرمایه گذاری ناکافی در آن و در نتیجه، عدم بهره برداری و نابودی پتانسیل های بخش کشاورزی و منابع طبیعی کشور دامن می زند.

این گزارش می افزاید: استفاده از بخش کشاورزی برای تحقق توسعه صنعتی در جریان توسعه اقتصادی از طریق تولید غذای داخلی، انتقال نیروی کار مازاد و... ذاتا غیرمنطقی به نظر نمی رسد، ولی به هر حال در ابتدا بخش کشاورزی باید به سطح مناسبی از توسعه یافتگی برسد، به گونه ای که از این طریق، نیاز به واردات مواد غذایی کاهش و صرفه جویی ارزی بهبود یابد و از سوی دیگر با افزایش صادرات محصولات و فرآورده های کشاورزی و منابع طبیعی ، درآمد ارزی خوبی برای کشور حاصل شود.

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید