بیمهری به صنعت گل و میلیاردها دلاری که دور ریخته میشود
ایران با پهناوری خاک و اقلیمهای هفتگانه میتواند تامینکننده بخش اعظمی از نیاز کشورهای همسایه و منطقه به گل و گیاهی باشد که آنها از کشورهای دورتری مانند هلند میخرند و در این میان میلیونها و شاید هم میلیاردها دلار ارزآوری برای ایرانیان به ارمغان آورد اما ...
سید جلال عجایبی - رییس تعاونی تولیدکنندگان گل و گیاه استان تهران - با حضور در خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) به ناگفتههایی از مشکلات تولید در این بخش اشاره کرد که شاید درد دل بسیاری از تولیدکنندگان گل و گیاه در کشور باشد بیمهریهایی اعم از دور ریختن نیمی از محصولات زیبایی که تولید میشوند تا از دست رفتن بازارهای صادراتی که میتواند ارزآوری، اشتغال، افزایش تولید و بهرهوری برای کشور داشته باشد.
به گفته او دولت جدید که با رویکردها و برنامههایش امید بسیاری برای بهبود اوضاع به وجود آورده است شاید سیاستها و حمایتهایش پایانی باشد برای سختیهایی که آنان طی سالهای گذشته متحمل شدهاند.
وی درباره وضعیت تولید گل و گیاه در کشوری که هفدهمین تولیدکننده جهان به شمار میرود و تعاونیهای فعال در این بخش و نقش آنها در تولید و صادرات و مشکلات راه تولید و صادرات توضیح داد. مشروح گفتوگوی وی را ادامه بخوانید.
** از چه زمانی بخش خصوصی در صنعت گل و گیاه وارد شد؟
شورای تولیدکنندگان گل و گیاه ایران نخستین تشکلی بود که به عنوان بخش خصوصی به صنعت گل و گیاه ورود پیدا کرد و در سال 58 تاسیس شد. در ادامه تعاونی تولیدکنندگان گل و گیاه استان تهران در سال 63 در کنار شورای ملی تولید کنندگان گل و گیاه ایران کار خود را آغاز کرد.
در ادامه در سال 73 اتحادیه تعاونیهای تولیدکنندگان گل و گیاه ایران متشکل از 13 تعاونی به جمع تشکلهای بخش خصوصی در این صنعت پیوست و در سال 77 نیز شرکت پایا گل نیز متشکل از تمامی اعضا و تعاونیهای بخش خصوصی تشکیل شد.
بازار گل و گیاه
** صنعت گل و گیاه در ایران از چه زمانی رونق گرفت؟
از زمان وزارت دکتر کلانتری در کابینه اول و دوم هاشمی رفسنجانی بر رویکردهای صادراتی در صنعت گل و گیاه تاکید شد و تولیدکنندگان هم سعی کردند تولیداتشان را از نظر کمی و کیفی به استانداردهای صادراتی نزدیکتر کنند. در این راستا اقداماتی مانند صادراتی کردن تولید، تقویت مزارع گل و گیاه، سرمایهگذاری در این بخش، ورود و توسعه تکنولوژیهای روز دنیا و ... در دستور کار قرار گرفت.
یکی دیگر از فعالیتهای مهمی که در این زمینه انجام شد بررسی اقلیمهای مختلف بود که پس از آن با توجه به تخصصها و توصیههایی که از سوی وزارت جهاد کشاورزی وقت میشد، رویکردها برای رشد کمی و کیفی تولید گل و گیاه در کشورمشخص شد.
اما در ادامه و به ویژه در سالهای اخیر سیاستگذاری و بسترها به گونهای بود که از سال 58 حدود 140 واحد تولیدکننده گل و گیاه به 10 هزار واحد تولید کننده در سراسر کشور افزایش یافت.
در سالهای اخیر دستگاههای دولتی در جهت مخالف با این هدفها عمل کردند و در تشکل کاملا خصوصی مانند تعاونی تولیدکنندگان گل و گیاه نفوذ کردند؛ داستان از اینجا شروع شد که یکی از روسای استان تهران گفته بود نباید اجازه دهیم تعاونی گل و گیاه استان تهران آنقدر وسعت پیدا کند و قوی شود که مانند تعاونی پسته رفسنجان به حدی برسد که دولت نتواند حریف آن باشد پس بیاییم آن را چند تکه کنیم و در ادامه آمدند تعاونی استانی را به 10 تعاونی شهرستانی تبدیل کردند که هر کدام از آنها با هفت تعاونی کوچکتر یک اتحادیه را تشکیل میدادند و بعد ماموریتشان این بود که با تعاونی استان تهران مقابله کنند.
چنین مسائل و کارشکنیهایی است که باعث میشود بخش خصوصی نتواند به صورت کامل به وظیفهاش عمل کند.
** در حال حاضر وضعیت صنعت گل و گیاه چگونه است؟
وضعیت تولید گل و گیاه در کشور امروز به جایی رسیده است که 60 درصد از تولید با کیفیت صادراتی تولید میشود؛ به گونهای که در حال حاضر تولیدات گل و گیاه ایران از نظر کیفی با گل و گیاهی که در کشورهای پیشرفته دنیا مانند هلند تولید میشود تفاوتی ندارد.
سال پیش تولید به حدی رسید که توانستیم با کشورهای گلخیزی مانند هلند ارتباطات خوبی برقرار کنیم و دکتر کلانتری، وزیر کشاورزی وقت به هلند سفر کرد و با روشهای صادرات گل و گیاه آشنا شد.
در آن زمان به این نتیجه رسیدیم که برای صادرات گل و گیاه ایرانی به یک تمرکز و پایانه صادراتی نیاز داریم تا تمام تولیدات کشور را در یک جا جمع کرده، آمادهسازی و بستهبندی کنیم به نحوی که گمرک، قرنطینه، سازمان هواپیمایی و بانکها هم باید در این پایانه متمرکز شوند تا در این سیستم بتوان صادرات گل و گیاه را به نحو مطلوبی انجام داد.
در آن زمان با حمایتهای وزیر جهاد کشاورزی وقت زمین مورد نیاز برای راهاندازی این پایانه خریداری شد و سال 77 کلنگ احداث آن به زمین زده شد. در حال حاضر پایانهای با مشارکت تمام بخشهای خصوصی و سرمایهگذاری حدود 40 میلیارد تومان راهاندازی شده است اما برای تامین تجهیزات مورد نیاز آن در حال رایزنی برای دریافت تسهیلات ارزان قیمت بانکی هستیم.
در سالهای اخیر دستگاهها به جای اینکه به روند تکمیل این پایانه کمک کنند خود عامل بازدارندهای برای راهاندازی و پیشرفت این پایانه و صنعت گل و گیاه شدهاند تا جایی که اعتبارات و پولی که در دولتهای قبلی مصوب شده است را به صنعت تزریق نمیکنند که سبب راکد شدن بازار صادرات گل و گیاه کشور شده است اما در تلاش هستیم از طریق سرمایهگذاری بخش خصوصی و دریافت تسهیلات این پایانه تکمیل شود.
بازار گل و گیاه
** وضعیت کنونی بازار گل و گیاه ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
در حال حاضر بازار بسیار خوبی در کشورهای عربی و آسیای میانه وجود دارد چرا که این کشورها سالانه بیش از 15 میلیارد دلار گل و گیاه از کشورهایی مانند هلند میخرند اما اگر به این پایانه تسهیلات و امکانات داده شود ایران میتواند تامین کننده 50 درصد گل و گیاه کشورهای منطقه باشد.
سالانه 50 تا 60 درصد تولیدات گل و گیاه به ضایعات تبدیل میشود حتی در ماه شعبان و ایام شعبانیه که بازار گل و گیاه رونق پیدا میکند حدود 60 درصد از گلهای وارد شده به بازار به ضایعات تبدیل شد و در ماه رمضان، محرم و صفر بازار به کلی با رکود مواجه میشود و اصلا خرید و فروشی وجود ندارد.
در این بازار فصلی باید از تولیدکنندگان حمایت کرد و در زمانی که بازار داخلی کششی برای تولید ندارد باید محصول کشاورزان را از آنان خرید و برای صادرات آن برنامهریزی کرد.
** پایانه صادرات گل و گیاه در چه وضعیتی قرار دارد؟
در حال حاضر در صددیم تا پایانه صادرات گل و گیاه را بتوانیم با استقراض و دریافت وام بانکی تکمیل کنیم. این در حالیست که علی رغم تصویب پنج میلیارد تومان اعتبار در اواخر دولت خاتمی، تنها 800 میلیون تومان آن در طول دولتهای نهم و دهم اختصاص یافت.
اگر اعتبار مصوب برای راهاندازی پایانه صادرات گل و گیاه در همان زمان در اختیار اتحادیه قرار میگرفت در حال حاضر دیگر مشکلی برای صنعت گل و گیاه وجود نداشت چرا که جایگاه تمام کشورهای متقاضی گل و گیاه ایران شناسایی شده بود و تا کنون میتوانستیم برای حداقل 50 کشور منطقه غرفهای رایگان در پایانه در نظر بگیریم تا از تولیدکنندگان ایرانی گل بخرند.
باید مزاحمتها از سر تشکلهای بخش خصوصی برداشته شود. آنها را به گونهای تقویت کنیم تا بتوانند روی پای خودشان بایستند و قدرت تصمیمگیری داشته باشند اگر در دولت آینده تفاهم و تعامل مناسبی میان دولت و بخش خصوصی صورت گیرد مشکلات صنایع مختلف کشاورزی حل میشود.
وسعت کشوری مانند هلند به یک چلهم ایران نمیرسد اما سالانه بیش از 30 میلیارد دلار درآمد از محل صادرات گل به دست میآورد. این در درحالیست که در ایران زمینهای غیر قابل کشت بسیاری وجود دارد که میتوان در آنجا گلخانه تاسیس و گل و گیاه تولید کرد.
برای تولید گل رز در کشور هلند در هر سه متر مربع یک لامپ هزار لوکس روشن میشود تا نور کافی برای پرورش آن تامین شود اما در ایران آنقدر نور خورشید زیاد است که باید آن را کنترل کرد.
درحال حاضر روزانه بیش از سه میلیون شاخه انواع گل و گیاه در ایران تولید میشود که سالانه به حدود دو میلیارد شاخه میرسد و میتوان آن را تا پنج برابر افزایش داد.
پایانهای که در حال تکمیل است در ابتدا با صادرات روزانه سه میلیون شاخه گل و گیاه آغاز به کار کرده و میتواند پتانسیل خود را تا 10 میلیون شاخه افزایش دهد و با سرمایهگذاری اندک سالانه یک میلیارد دلار ارزآوری برای کشور خواهد داشت.
دیدگاه تان را بنویسید