پایانی بر کوچک شدن اراضی بخش کشاورزی
کوچک شدن اراضی بخش کشاورزی، از عوامل بازدارندهی توسعهی بخش کشاورزی است که میتواند مشکلات فراوانی را برای این بخش تولیدی کشور به وجود آورد. یکی از عمدهترین و بارزترین علل کوچک شدن اراضی بخش کشاورزی قوانین مربوط به ارث است که متأسفانه زمین در این مقوله مظلوم واقع شده است.بر اساس بسیاری از منابع علمی، کوچک شدن اراضی بخش کشاورزی نخستین و مهمترین چالش پیشروی توسعهی کشاورزی است، خرد بودن و کوچک بودن اراضی بخش کشاورزی امکان سرمایهگذاریهای بزرگ را از بین میبرد.
کوچک شدن اراضی بخش کشاورزی، کشاورزی کشور را از توسعه اقتصاد و به مفهومی مقرون به صرفه بودن اقتصاد دور می کند . افزایش تولید در واحد سطح، مدیریت مزرعه و بهبود حفاظت از خاک، استفاده بهتر از ماشین آلات، کاهش هزینههای نیروی انسانی، افزایش ارزش زمین، صرفهجویی در مصرف آب و ...، از جمله مزایای یکپارچهسازی اراضی محسوب میشوند.ارزیابی روند یکپارچهسازی اراضی به علت مسائل اجتماعی و حقوقی کند می باشد و نبود قانون مدون و مشخص و پشتوانه قانونی از علل کند بودن روند یکپارچهسازی اراضی می باشد .با این حال در صورتی که شرایطی فراهم شود تا قوانین مربوط به ارث در مورد زمین تغییر کنند، از قطعه قطعه شدن و خرد شدن بیشتر اراضی جلوگیری به عمل میآید.نبود خط مشی درست و خلأهای قانونی در این خصوص سبب شده تا روند کوچک شدن اراضی کشاورزی با شدت بیشتری پیش رود.
*پیامدهای کوچک شدن اراضی کشاورزی
در شرایط کنونی حدود 24 درصد اشتغال کشور به بخش کشاورزی اختصاص دارد، این در حالی است که بخش کشاورزی با مشکلات این چنینی دست بر گریبان است .این مساله به نوبهی خود میزان تولیدات بخش کشاورزی را به میزان فراوانی کاهش میدهد.
بر اساس قوانین موجود اراضی زراعی نباید از حد معینی کوچکتر شوند، این در حالی است که متاسفانه به علت نظارت نکردن بر اجرای صحیح قوانین، اراضی زراعی از نسلی به نسل دیگر کوچکتر میشوند و این مساله میتواند آیندهی کشاورزی کشور را به مخاطره اندازد.نظارت صحیح بر این قانون میتواند کشاورزی را از قطعه قطعه شدن نجات دهد.
یکی از چالشهای بزرگ کشاورزی در ایران که مانع تغییر روش کشاورزی و مدیریت صحیح آن برای رسیدن به استاندارد های کمی و کیفی جهانی می باشد، پراکندگی و کوچک شدن اراضی کشاورزی است.
کوچک شدن اراضی کشاورزی پیامد منفی اقتصادی و سیاسی زیادی به دنبال دارد که از جمله آنها نبود امکان مدیریت و برنامه ریزی درست برای کاهش مصرف آب و انرژی و استفاده بهینه ازخاک، نیروی انسانی و ماشین آلات است که نهایتا منجر به افزایش هزینه تولید و جلوگیری از تولید محصول با کیفیت مطلوب و استاندارد می گردد.
* منابع طبیعی محافظت و مراقبت شوند
اجرای قانون اصلاحات اراضی در قبل از انقلاب و قوانین مشابه آن در بعد از انقلاب یکی از عوامل مهم خرد شدن اراضی کشاورزی می باشد، ولی مهمترین عامل کوچک شدن زمین های کشاورزی در ایران، قوانین مربوط به ارث است و بهمین دلیل سالانه ۲۰۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی کوچک و کوچک تر می شود.
امروزه در بسیاری از کشور ها، با وضع قوانین شفاف برای جلوگیری از تغییر کاربری و اجرای سختگیرانه این قوانین، از زمین های کشاورزی، باغ ها، مراتع، اراضی باتلاقی و سایر منابع طبیعی محافظت و مراقبت شده و همچنین با اتخاذ شیوههای تشویقی و بازدارنده مالکین را به استفاده از این قوانین تشویق می نمایند.
*نجات زمین های کشاورزی از راه قانونی
گرچه معضل خرد شدن اراضی کشاورزی در طی سال های گذشته دغدغه مسئولین بخش کشاورزی کشور ما نیز بوده و طی این مدت قوانین زیادی تنظیم و تصویب گردیده، ولی تا کنون به نتیجه مطلوب نرسیده است.
و آخرین اقدام مثبت در این راستا تدوین و تصویب قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی اقتصادی می باشد که در پایان سال 1385 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و آیین نامه اجرایی آن در تاریخ 1388/02/20 مصوب گردیده است.
در ماده 3 قانون یاد شده آمده است " دولت و سایر دستگاه های ذیربط موظفند به منظور تشویق مالکین اراضی کشاورزی (که میزان مالکیت آنان کمتر از حد نصاب فنی و اقتصادی می باشد) به تجمیع و یکپارچه سازی آن اراضی به مساحتهای در حد نصاب های تعیین شده و بالاتر، نسبت به اعطاء امتیازات و تسهیلات ویژه از قبیل مالی، اعتباری، حقوقی، بازرگانی، فنی و ساخت زیر بناهای تولیدی و پرداخت یارانه های حمایتی مورد نیاز اقدام نماید.همچنین در مواد 4 و5 قانون فوق، سازمان ثبت اسناد مکلف گردیده از بهره برداران کشاورزی که اراضی آنها در اثر تجمیع به صورت واحد در آمده یا پس از معاوضه و یا خرید و فروش تجمیع گردیده، به درخواست مالک یا مالکین با رعایت مقررات ثبتی، بدون اخذ هرگونه وجهی (مالیات، عوارض و حقوق دولتی) سند مالکیت صادر نماید.
*کمک به گسترش تولیدات کشاورزی
با این اوصاف و شرایطی که ممکن است سایه نابودی بر سر بسیاری از زمین های کشاورزی وارد شود ، می توان با تجمیع زمین های خرد و کوچک فضا را برای خود کشاورز بیش از گذشته باز گذاشت .چراکه در بسیاری از مناطق برای کشت بسیاری از محصولات نیاز به زمین هایی با وسعت زیاد لازم می باشد که در اینجا می توان گفت که کشت و تولید برای کشاورز مقرون به صرفه است .
کوچک شدن اراضی - کشاورز
دیدگاه تان را بنویسید