تولید هسته‌های بذری گندم کلید تامین امنیت غذایی کشور است

اکبر مرزوقیان در گفت و گو با خبرنگار ایانا در تشریح این موضوع گفت: بذر به دانه‌ای اطلاق می‌شود که ضدعفونی شده، دارای خلوص ژنتیکی بالا باشد و برای کشت در خاک آماده شود، در حالی که دانه، محصول نهایی است که برای مصرف خوراکی استفاده می‌شود.
وی مدیریت ویژه مزارع تولید بذر را ضروری خواند و اظهار داشت: مزارع بذری از نظر ایزولاسیون (جداسازی) ارقام، مراقبت شدید از حضور علف‌های هرز و گونه‌های نزدیک، با مزارع معمولی تفاوت بنیادین دارند. این کنترل‌ها برای حفظ خلوص ژنتیکی رقم در طول فرآیند تکثیر بذر ضروری است.
این پژوهشگر به تشریح مراحل طولانی تولید بذر گواهی‌شده پرداخت و افزود: پس از معرفی یک رقم جدید که در ابتدا تنها چند کیلوگرم بذر دارد، طی چندین سال عملیات ازدیاد انجام می‌شود تا در نهایت به مقیاس چند هزار تنی بذر گواهی‌شده برسد و در اختیار کشاورزان قرار گیرد. محصول نهایی مزارعی که از این بذرهای گواهی‌شده استفاده می‌کنند، به عنوان دانه خوراکی به سیلوها تحویل و برای تغذیه انسان استفاده می‌شود.
مرزوقیان کنترل علف‌های هرز در مزارع تولید بذر را بسیار حیاتی دانست و هشدار داد: بذری که آلوده به علف هرز باشد، مزارع کشاورزان را آلوده کرده و باعث شیوع و گسترش علف‌های هرز جدید می‌شود. این موضوع علاوه بر خسارت مستقیم، مصرف سموم و آلودگی زیست‌محیطی را نیز افزایش می‌دهد.
وی به مزایای بذر استاندارد اشاره کرد و توضیح داد: بذر استحصال‌شده از مزارع تولید بذر و هسته‌های بذری، علاوه بر قوه نامیه بالا و خلوص ژنتیکی، فرآیند بوجاری و ضدعفونی را نیز سپری می‌کند. این امر باعث حذف دانه‌های شکسته و چروکیده می‌شود که خود میزان بذر مصرفی مورد نیاز کشاورز را کاهش و صرفه‌جویی اقتصادی برای او به ارمغان می‌آورد. همچنین ضدعفونی شدن بذر، از بروز بیماری‌های بذرزادی مانند سیاهک آشکار و پنهان در مزارع جلوگیری می‌کند.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات خوزستان به نقش نظارتی موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر اشاره و خاطرنشان کرد: این موسسه به عنوان ناظر، فرآیند تولید هسته‌های بذری ارقام را از مرحله کاشت تا برداشت، نگهداری در انبار و در نهایت لیبل‌گذاری کیسه‌های بذر، به طور مستمر رصد و پایش می‌کند.
مرزوقیان در پایان مسئولیت سنگین مرکز تحقیقات کشاورزی خوزستان را یادآور شد و گفت: این مرکز علاوه بر تامین بخش مهمی از بذرهای مادری (پرورش ۲) برای استان‌ خوزستان، مسئولیت تامین این طبقه بذری را برای برخی استان‌های همجوار نیز بر عهده دارد. همچنین هر ساله برنامه تولید هسته‌های بذر ارقام گندم و جو را که توسط موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه  نهال و بذر طراحی می‌شود، اجرا می‌کند.